Page 50 of 50 FirstFirst ... 40 46 47 48 49 50
Results 491 to 497 of 497

Thread: false friends, faux amis, ψευδόφιλες μονάδες, ψευδόφιλες λέξεις, ψευτοφίλες

  1. #491
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    48,228
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Το empathy δεν είναι ποτέ εμπάθεια. Αποδίδεται ενσυναίσθηση, εναίσθηση, εμβίωση, συναισθηματική κατανόηση/συμμετοχή.
    Η empathy (ήδη στο #33) είναι κλασικό ψευδόφιλο για τους Έλληνες, όπως λένε στο #34.

    Η ενσυναίσθηση μπήκε για πρώτη φορά σε γενικό αγγλοελληνικό λεξικό το 1974, στο Penguin-Hellenews, με βάση τα όσα έγραφαν ειδικά λεξικά της εποχής. Το σχετικό λήμμα του Penguin-Hellenews έλεγε «(ψυχολ.) ενσυναίσθησις, εμβίωσις, εναίσθησις, συναισθηματική κατανόησις ή συμμετοχή (κατανόησις της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων ενός άλλου ή κατανόησις και συμμετοχή εις μορφάς της τέχνης δι’ ενδοπροβολής και βάσει προσωπικών ενεργειών και βιωμάτων του ατόμου)».

    Σήμερα η ενσυναίσθηση έχει επικρατήσει ως απόδοση του empathy (σε λεξικά όπως ΛΝΕΓ, Χρηστικό, Λεξικό ψυχολογίας του Cambridge, είναι ο όρος που συνδέεται άμεσα με το αγγλικό empathy), ενώ σε σοβαρή έκδοση του 1972 (Λεξικό κοινωνικών επιστημών της Unesco) έχω εντοπίσει το λήμμα εμπάθεια (με δευτερεύουσες αποδόσεις ενσυναίσθηση, εναίσθηση) με την ακόλουθη σημείωση (πριν από μια ολόκληρη σελίδα για την empathy):



    Ευτυχώς δεν επικράτησε!
    Lexilogia is a covidiot-free zone.

  2. #492
    Junior Member
    Join Date
    Nov 2019
    Posts
    25
    Σ' ευχαριστώ πολύ για τη γρήγορη και διεξοδική απάντηση, nickel! Όχι που δεν θα είχε ήδη ασχοληθεί το forum με την empathy

    Πολύ ενδιαφέροντα όσα παραθέτεις και ιδιαίτερα το λήμμα από το λεξικό του 1972.

    Δεν γνώριζα πως η ενσυναίσθηση έχει τόσο μεγάλη ιστορία. Προσωπικά, δεν θα με πείραζε μία ανανοηματοδότηση της ελληνικής εμπάθειας. Πάντως, όπως έχουν επί της παρούσης τα πράγματα, οπωσδήποτε είναι καλύτερα η empathy να αποδίδεται ως ενσυναίσθηση, ή με κάποιον από τους εναλλακτικούς όρους.

    Υ.Γ.: Πάντως, βρίσκω πολύ εύστοχη την απόδοση της empathy ως συναισθηματικής κατανόησης.
    Η κατανόηση είναι ο όρος που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αντιστοιχία με το νόημα του αγγλ. empathy στον καθημερινό λόγο (ή τελοσπάντων, στον καθημερινό λόγο μέχρι να ενταχθεί και η ενσυναίσθηση σε αυτόν).
    To understand is to decipher. To hear significance is to translate -Georg Steiner

  3. #493
    Senior Member anepipsogos's Avatar
    Join Date
    Nov 2014
    Location
    Αθήνα και Πειραία μου -και γαλανή σημαία μου
    Posts
    258
    Gender
    Male
    Σα να θυμάμαι περί το 1979-1980 τον «μετρ» τότε στην Πολιτική Επιστήμη Α.Ι.Δ. Μεταξά να μας μιλάει ακριβώς για την «empathy» ως «ενδοπάθεια». Να που το βρίσκω και στο πεντάτομο Λεξικό του Καπόπουλου. Έχει επίσης ενδιαφέρον το τι σήμαινε αρχικά «empathy» και η σημασιολογική γειτνίαση με τη «sympathy»:

    εμπάθεια ή ενδοπάθεια (γερμ. Einfählung). Εννοια πλατιά διαδομένη στη γερμανική φιλοσοφία (Χέρντερ*, ρομαντικοί, φ. Τ. Φίσσερ, P. X. Λότσε*, Τ. Λιψ, Γ. Φόλκελτ, Κ. Γκρος, Β. Βόρρινγκερ, Β. Βουντ* κ.ά.), που σημαίνει την αυτοαντικειμένωση του Εγώ μας στον εξωτερικό κόσμο, την απόδοση εκ μέρους μας μιας εσωτερικής ζωής στα εξωτερικά αντικείμενα, την εμψύχωσή τους με την προβολή της προσωπικότητάς μας σ' αύτά. Η γερμανική λέξη Einfühlung (από το ρήμα sich einfühlen που σημαίνει: αισθάνομαι τον εαυτό μου μέσα) δηλώνει μια συναισθηματική συμμετοχή του Εγώ στην πραγματικότητα που έχουμε μπροστά μας. Το φαινόμενο, εξηγούν οι ερμηνευτές του, οφείλεται σε μια "έμφυτη τάση να συγχωνευθούμε με το σύμπαν ή ν' αναγνωρίσουμε την ομοείδειά μας μ' αυτό". Η έννοια της ενδοπάθειας διευκολύνει την κατανόηση του περιεχόμενου και της πολυπλοκότητας του αισθητικού φαινομένου, χωρίς τα εφευρήματα του αντικειμενικού ή υποκειμενικού ιδεαλισμού και, με την αντικειμενική συσχέτιση του ανθρώπου και του περιβάλλοντος κόσμου, θεμελιώνει την αντικειμενική ουσία της αισθητικής αξιολόγησης. Η θεωρία της ενδοπάθειας είχε ευρεία απήχηση και βαθιάν επίδραση στη γερμανική Αισθητική μεταξύ τέλους του 19ου αι. και αρχών του 20ού, ιδίως στον Μαξ Σέλλερ", που διατύπωσε μια παραλλαγή της, χρησιμοποιώντας τον όρο "συμπάθεια" για την τάση ν' αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε άλλα πρόσωπα ή να τα "κατανοούμε" με βάση τις δικές μας ψυχικές εμπειρίες. Βιβλιογρ.: Wilhelm Worringer. Abstraction und Einluhlung (1906, 1948).- Theodor Lipps. Zur Einluhlung (Leipzig. 1913). Γιάν. Κρητικός
    ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ (Καπόπουλος 1995)
    Για όσους κάποτε ρίγησαν στα άδυτα της αφής

  4. #494
    Junior Member
    Join Date
    Nov 2019
    Posts
    25
    Quote Originally Posted by anepipsogos View Post
    Σα να θυμάμαι περί το 1979-1980 τον «μετρ» τότε στην Πολιτική Επιστήμη Α.Ι.Δ. Μεταξά να μας μιλάει ακριβώς για την «empathy» ως «ενδοπάθεια». Να που το βρίσκω και στο πεντάτομο Λεξικό του Καπόπουλου. Έχει επίσης ενδιαφέρον το τι σήμαινε αρχικά «empathy» και η σημασιολογική γειτνίαση με τη «sympathy» (...)
    Εξαιρετικό παράθεμα! Αρχικά αντιλήφθηκα την Einfühlung ως διαδικασία αντίστροφη της empathy. Όμως, ψάχνοντας, βρήκα το παρακάτω:

    Empathy translates the late-nineteenth-century German coinage of Einfühlung. Like empathy after it, Einfühlung arose in a part of empirical psychology that is no longer much cultivated, namely the psychology of aesthetic response. This may seem odd. But the fact that the German empirical psychologists of the late nineteenth century, who virtually founded the field, would have accorded much importance to the empirical, psychological side of aesthetics is actually not strange at all.
    (Depew, D. (2005). Empathy, Psychology and Aesthetics: Reflections on a Repair Concept. An Interdisciplinary Journal of Rhetorical Analysis and Invention, Vol. 4(1), pps. 99-107)

    Οπότε, φαίνεται πως πράγματι η αγγλ. empathy αποτελεί μετάφραση της γερμ. Einfühlung. Πιο πρόσφατα (2018), υπάρχει σχετικό άρθρο με τίτλο: From “Einfühlung” to empathy: exploring the relationship between aesthetic and interpersonal experience.

    Επίσης, στο αρχικό άρθρο που παρέθεσα, διαβάζουμε παρακάτω: "Einfühlung, the German word for empathy, literally means in-feeling." Οπότε η ενσυναίσθηση αποτελεί ενδεχομένως κυριολεκτική μετάφραση της Einfühlung.

    Ερώτημα: Είναι ιδέα μου, ή σήμερα η ενσυναίσθηση αφορά περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο «εγώ» εσωτερικεύω στοιχεία του αντικείμενου κόσμου, όπως τις εμπειρίες των άλλων; Αυτό δεν είναι το αντίστροφο από την «αυτοαντικείμενωση» για την οποία κάνει λόγο το παράθεμα του anepipsogos;
    To understand is to decipher. To hear significance is to translate -Georg Steiner

  5. #495
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    48,228
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Το αγγλικό toast (a slice of toast, a piece of toast) μεταφράζεται φρυγανιά.


    toasted sandwich

    Χρειάστηκε το λάθος στα Νέα («Ο JFK έφαγε τοστ πριν τον δολοφονήσουν») για να το θυμηθούμε.

    Παραθέτω τη χορταστική (γιαμ-γιαμ) περιγραφή του ΛΝΕΓ:
    τοστ (το) {άκλ.} σάντουιτς που αποτελείται από δύο τετράγωνες φέτες ψωμιού αλειμμένες εσωτερικά με βούτυρο, ανάμεσα στις οποίες υπάρχουν λεπτές φέτες τυριού και ζαμπόν (και άλλα συνοδευτικά) και οι οποίες ψήνονται σε ειδική ηλεκτρική συσκευή (τοστιέρα): κρύο | ζεστό | καλοψημένο | άψητο | απλό τοστ || τοστ με ντομάτα || κάνω | ψήνω | φτειάχνω ένα τοστ || ψωμί για τοστ (καθεμιά από τις λεπτές, τετράγωνες φέτες ψωμιού, που διατίθενται σε ειδική συσκευασία στο εμπόριο). — (υποκ.) τοστάκι (το).
    [ΕΤΥΜ. < αγγλ. toast < μέσ. αγγλ. to(o)sten < μέσ. γαλλ. toster < δημώδ. λατ. »tostare < λατ. tostus, μτχ. τ. τού p. torrere «ψήνω, φρυγανίζω»].

    Στα αγγλικά αυτό είναι toasted sandwich. (Στη Νέα Ζηλανδία toastie και στην Ολλανδία tosti, λέει η Wikipedia.)

    Εκτός από το μπέρδεμα στο οποίο έχουμε ήδη αναφερθεί, υπάρχει και η περίπτωση που το toast είναι η πρόποση και όχι το τοστ. Είμαι σίγουρος ότι, τον καιρό που παρακολουθούσα ελληνική τηλεόραση, είχα δει το toast/πρόποση να γίνεται «τοστ» σε ελληνικούς υπότιτλους. Το παρακάτω εύρημα αλιεύτηκε και αναρτήθηκε σε φατσομπουκικό τοίχο με το όνομα «A Wild Subtitle Appears» και προέρχεται από υπότιτλους της ταινίας Magic Mike. Είναι υπαρκτός υπότιτλος (δεν είναι φωτοσοπιά) αλλά δεν ξέρω την προέλευση (αν είναι πειρατικός ή επίσημος).

    Το γελοίο στην υπόθεση είναι ότι δεν υπάρχει το αγγλικό toast στο πρωτότυπο. Δείτε τα αντίστοιχα κείμενα (κάπου στο 1:37:00):

    l only have one thing to say.
    And that is:
    To my best friend.
    A guy who has given me more in this
    lifetime than l could ever ask for.

    Έχω να πω κάτι ακόμα...
    Ένα τοστ στον καλύτερο μου φίλο,
    τον άνθρωπο που μου έδωσε περισσότερα
    στην ζωή μου απ’ όσα ζήτησα...


    Πού ξεπήδησε αυτό το «τοστ»; Η μόνη υπόθεση που μπορώ να κάνω είναι ότι ο υποτιτλιστής έκανε μια προεπεξεργασία στο μυαλό του και φύτεψε ο ίδιος το «toast» στο αγγλικό. Ή δεν έχει μάθει ακόμα την ελληνική «πρόποση» και νομίζει ότι τη λέμε «τοστ». Να τον καλέσεις στο γάμο σου και να σου κάνει τοστ…



    Lexilogia is a covidiot-free zone.

  6. #496
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    48,228
    Gender
    Male
    Τα chips στα βρετανικά αγγλικά δεν είναι τσιπς. Στα βρετανικά αγγλικά chips είναι οι τηγανητές πατάτες ενώ τα τσιπς λέγονται crisps.

    Στα αμερικάνικα αγγλικά chips είναι τα τσιπς, fries French fries) οι τηγανητές πατάτες, ενώ τα crisps δεν έχουν σχέση με πατάτες.

    Στην περίπτωση του... εθνικού φαγητού των Εγγλέζων είναι εντελώς λάθος να μιλάμε για «ψάρι και τσιπς»!


    Λήμμα «κουρκούτι» της Βικιπαίδειας, 5/7/2020.
    Lexilogia is a covidiot-free zone.

  7. #497
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    6,080
    Gender
    Male
    Το λήμμα διορθώθηκε.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

Page 50 of 50 FirstFirst ... 40 46 47 48 49 50

Similar Threads

  1. Change straight quotes to curly
    By nickel in forum Tools of the Trade
    Replies: 0
    Last Post: 03-06-2008, 02:52 PM

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •