Page 1 of 2 1 2 LastLast
Results 1 to 10 of 19

Thread: Το άχθος της γλωσσικής επιμέλειας

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,428
    Gender
    Male

    Το άχθος της γλωσσικής επιμέλειας

    Το άχθος της γλωσσικής επιμέλειας

    Εν ονόματι των «καλών ελληνικών» τα κείμενα μπορεί να είναι
    ανεκτά, αλλά η πατρότητά τους αποτελεί ζητούμενο


    Του Άρη Μπερλή*

    [Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Καθημερινή και φύλλο του έτους 2000, που δεν βρίσκεται πια στο διαδίκτυο]

    Υπήρχε κάποτε ένα ταπεινό αλλά απαιτητικό επάγγελμα, σχετικά άγνωστο στην ευρύτερη κοινωνία πέρα από το συνάφι των τυπογράφων, των εκδοτών και των συγγραφέων. Το επάγγελμα του διορθωτή τυπογραφικών δοκιμίων. (Τυπογραφικά δοκίμια λέγονται «τα προχείρως λαμβανόμενα αντίτυπα στοιχειοθετηθέντος κειμένου προς διόρθωσιν των τυχόν τυπογραφικών σφαλμάτων».) Δουλειά του διορθωτή ήταν να παραβάλλει τα δοκίμια με τα χειρόγραφα του συγγραφέα (για να εντοπίσει ενδεχόμενες παραλείψεις) και να σημειώνει λάθη ορθογραφικά ή καθαρά τυπογραφικά (σωστά διαστήματα μεταξύ των λέξεων, άνισες αράδες, κ.ά.). Βιβλίο δεν τυπωνόταν αν τα τελικά δοκίμια δεν έφεραν την ιδιόγραφη εντολή του διορθωτή (το περιβόητο «τυπωθήτω») και τα προσόντα αυτού του αφανούς επαγγελματία ήταν η άριστη γνώση της ορθογραφίας, ο ευλαβής σεβασμός του κειμένου, η αδιάπτωτη προσοχή και παρατηρητικότητα. Ο καλός διορθωτής είχε μια ιδιάζουσα και σπάνια ικανότητα: να παρακολουθεί το νόημα του κειμένου και ταυτόχρονα να διαβάζει μηχανικά ένα-ένα τα γράμματα των λέξεων, περιορίζοντας έτσι το ενδεχόμενο παρείσφρησης του «δαίμονα του τυπογραφείου».

    Από την εμφάνιση της τυπογραφίας μέχρι σήμερα η πρακτική αυτή ήταν και παραμένει αποτελεσματική και ο διορθωτής, ως συντελεστής της άρτιας παραγωγής του βιβλίου, αναντικατάστατος. Στην Ελλάδα, το συνάφι των διορθωτών δημιούργησε τη δική του παράδοση.

    Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, αργά μα σταθερά, ο χαρακτήρας της διόρθωσης άλλαξε, οι αρμοδιότητες των διορθωτών διευρύνθηκαν. Η διόρθωση δεν αποβλέπει πια μόνο στην αποκατάσταση των ορθογραφικών και τυπογραφικών λαθών, αλλά στη γενικότερη εξομάλυνση του κειμένου, στην απάλειψη γλωσσικών σφαλμάτων, στην ανασύνθεση (επί το ομαλότερον) ανοίκειων συντακτικών δομών, στη «στρογγυλοποίηση» των προτάσεων. Σε αυτή την υπέρβαση αρμοδιοτήτων του παραδοσιακού διορθωτή (που αναβαθμίστηκε σε «επιμελητή») αναφέρεται ο Φίλιππος Ηλιού στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Τα Ιστορικά» σημειώνοντας σχετικά:

    «Στις συνηθισμένες, και κακές, περιπτώσεις επιμελητών/επιμελητριών, πρόκειται για ανθρώπους, οι οποίοι, με πλήρη έλλειψη σεβασμού προς τα κείμενα τα οποία "επιμελούνται", και έχοντας ως βοήθημα, όταν το χρησιμοποιούν, την τελευταία έκδοση της Γραμματικής Τριανταφυλλίδη, ισοπεδώνουν τα πάντα: ορθογραφία, συντακτικό, ηθελημένες πολυτυπίες των συγγραφέων και τα λοιπά. Και όταν τους πιάσει η τσαχπινιά, αλλάζουν και τις λέξεις που δεν τους αρέσουν, ή που δεν γνωρίζουν».

    Αλλά και στις καλές περιπτώσεις των αναπόφευκτων διορθωτικών παρεμβάσεων από ικανούς επιμελητές, κανέναν δεν φαίνεται να απασχολεί το γεγονός ότι η πρακτική αυτή συνεπάγεται «μια αισθητή νόθευση της πνευματικής μας ζωής, καθώς, εξαιτίας ακριβώς αυτών των παρεμβάσεων των επιμελητών, πολλαπλασιάζονται οι "πνευματικές παρουσίες" και οι συγγραφείς που, κανονικά, πρώτα θα έπρεπε να μάθουν γράμματα». Ιδιαίτερα στις μεταφράσεις λογοτεχνικών έργων οι συνέπειες της επέμβασης των επιμελητών είναι καταστροφικές. Ανίδεοι του πρωτοτύπου ή και της ξένης γλώσσας, παρακινούμενοι από τους εκδότες ή παρωθούμενοι από τον υπερβάλλοντα ζήλο τους, επεμβαίνουν αδιακρίτως σε κακές, μέτριες ή καλές μεταφράσεις σπουδαίων ή ασήμαντων έργων, εξομαλύνοντας τα πάντα σύμφωνα με τα δικά τους κριτήρια των «καλών ελληνικών». Η πρακτική αυτή είναι μοναδική παγκοσμίως. Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα ή γλώσσα ο μεταφραστής έχει —ορθώς— την αποκλειστική ευθύνη της μετάφρασης. Στη σημερινή Ελλάδα —με εξαίρεση τα έργα των ευάριθμων εκείνων δόκιμων μεταφραστών, που αρνούνται διαρρήδην κάθε επέμβαση και περιφρουρούν άγρυπνα το κείμενό τους— η πατρότητα των «μεταφρασμάτων» είναι ζητούμενο. Την ευθύνη για αυτή τη στρεβλότητα φέρουν τόσο οι εκδότες, που ζητούν από τους διορθωτές τέτοιου είδους φροντίδα, όσο και οι μεταφραστές, που προφανώς έχουν χαμηλή ιδέα (ή και καμία) για τη δουλειά τους, αλλά και οι ίδιοι οι επιμελητές, που δέχονται να συμβάλουν στην παραγωγή νοθευμένων και αναξιόπιστων προϊόντων. Το όπτιμουμ που μπορεί να επιτύχει μια «καλή» επιμέλεια είναι να κρύψει πόσο κακή είναι μια μετάφραση, διευκολύνοντας συνάμα τον κακό μεταφραστή να συνεχίσει ανενόχλητος τη δραστηριότητά του.

    Ωστόσο, η πρακτική της «επιμέλειας», όπως ασκείται τα τελευταία χρόνια, δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Συναρτάται με μια γενικότερη φοβία της αφρόντιστης ή απλώς χαλαρής γλώσσας και μια συνακόλουθη μανία διόρθωσης και ιδεοληπτικής καλλιέπειας — εμμονές που χαρακτηρίζουν πολλούς σημερινούς γλωσσαμύντορες. Πλήθυναν οι φύλακες των ορθών ή καλών ελληνικών. Σε ειδικές εκπομπές από ραδιοφώνου και τηλεοράσεως, σε τακτικές στήλες εφημερίδων, σε επιστολές αναγνωστών, οι ορθοτόμοι της γλωσσικής μας συμπεριφοράς (αρμόδιοι, αναρμόδιοι, ή απλώς ψώνια) μάς διδάσκουν τι να λέμε και τι όχι, αποφαίνονται για την κανονική σειρά των λέξεων στην πρόταση, (εξουδετερώνοντας έτσι το πλεονέκτημα της συντακτικής ευλυγισίας της νεοελληνικής), στιγματίζουν ως λανθασμένες, νεόκοπες χρήσεις που χρησιμοποιούνται ευρύτατα και μαρτυρούν ότι η γλώσσα δεν παύει να είναι σφριγηλή και εξελίξιμη, όπως κάθε γλώσσα που δεν αποφάσισε να σβήσει. Αν το σωστό στη γλώσσα είναι η καθεστηκυία τάξη• το λάθος, η παρέκκλιση, η διαφορά είναι δοκιμή των ορίων, η ζώσα πραγματικότητα της γλώσσας, το παρόν και το μέλλον της. Μόνο μια νεκρή γλώσσα έχει κανόνες απαρέγκλιτους. Αυτό το γνωρίζει η επιστήμη, το ασκούν ασυνειδήτως σαν φυσικό δικαίωμά τους οι χρήστες της γλώσσας (όταν δεν τρομοκρατούνται), αλλά το αγνοούν οι διορθωτές.

    Ιδιαίτερα προσφιλείς στόχοι του διωκτικού ζήλου των νέων επιμελητών/ γλωσσαμυντόρων, δημοτικιστικής πλέον συνείδησης, είναι οι καθαρεύοντες τύποι και οι ξενισμοί. Ψύχραιμη και τεκμηριωμένη απάντηση στο ασαφές ερώτημα «πόση καθαρεύουσα επιτρέπει η δημοτική;» έδωσε ο γλωσσολόγος Σπύρος Μοσχονάς από αυτήν εδώ τη σελίδα τον περασμένο μήνα (Καθημερινή, 1.10.2000), καταλήγοντας ότι «θα μπορούσαμε να φανταστούμε μια σύγχρονη εξέλιξη του δημοτικισμού που να αγκαλιάζει το σύνολο της κοινής γλώσσας, άρα κι εκείνο το κομμάτι της που είναι λόγιο ή καθαρευουσιάνικο».

    Και ως προς τους ξενισμούς —τη χρήση ξένων λέξεων ή δομών— ας σημειωθεί ότι το πρόβλημα (αν πράγματι υπάρχει στο βαθμό που ισχυρίζονται) είναι πολύ πιο σύνθετο από όσο φαίνεται. Οι ξενισμοί, στη συντριπτική τους πλειονότητα, καλύπτουν κενά της ημετέρας γλώσσας, της κοινής ή της προσωπικής τού καθενός. Ιδιαίτερα οι ξενίζουσες συντακτικές δομές που εμφανίζονται συχνά στη μεταφρασμένη λογοτεχνία, μπορούμε να πούμε ότι συχνά δεν παρεισφρέουν απλώς, αλλά αποτελούν εναλλακτικές λύσεις πέραν των τυποποιημένων• ενεργοποιούν και αναδεικνύουν υπνώττουσες δυνάμεις της δικής μας γλώσσας και, με αυτήν την έννοια, ανακαινίζουν τον γραπτό λόγο. Ακόμη, αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του ύφους του πρωτοτύπου και, εφόσον δεν δημιουργούν ισχυρούς κραδασμούς στο δικό μας γλωσσικό σύστημα, εφόσον δεν δίνουν πολλά ρίχτερ, επιβάλλεται να μεταφέρονται — με προσοχή, βέβαια, με γνώση, αλλά και με θάρρος. Και αυτά τελικά, η γνώση και το θάρρος, είναι που λείπουν από τους αυτόκλητους διορθωτές της γλώσσας, είτε καθαρευουσιάνους είτε δημοτικιστές — η βαθύτερη γνώση του χαρακτήρα και των τρόπων της γλώσσας, η άφοβη αναγνώριση του φυσικού δικαιώματος του λάθους, του ημαρτημένου, της παρέκκλισης —αυτών των λειτουργικών στοιχείων της γλώσσας— να υπάρξουν. Και αυτό που τους περισσεύει είναι ο παραλυτικός φόβος, το νοσηρό δέος που προκαλεί η ρυθμιστική γραμματική, το συντακτικό, η ορθότητα, οι κανόνες — κανόνες που ξεχνούν ότι δεν εξισούνται με τη γλώσσα, δεν είναι απαράγραπτοι, και τελούν πάντα —από ανέκαθεν— υπό αναθεώρηση.

    * Ο κ. Άρης Μπερλής είναι μεταφραστής και κριτικός λογοτεχνίας.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Senior Member
    Join Date
    Mar 2008
    Posts
    1,424
    Gender
    Male
    Ανίδεοι του πρωτοτύπου ή και της ξένης γλώσσας
    Μ' αυτό τι κάνουμε, ας πούμε;

  3. #3
    Senior Member SBE's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Londinium
    Posts
    11,059
    Gender
    Female
    Ααααα, από την εποχή που η Καθημερινή είχε ακόμα καλά ελληνικά. Μετά, όπως κι όλες οι άλλες εφημερίδες, απολύσανε τους διορθωτές και διαβάζουμε μέχρι και λάθη γενικών γνώσεων...

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Athens
    Posts
    130
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by tsioutsiou View Post
    Μ' αυτό τι κάνουμε, ας πούμε;
    Δεν κάνεις απολύτως τίποτα. Βλ. Λεξικό Δημητράκου: "ανίδεος της κλεψιάς". Και αν σε ξενίζει η καθαρεύουσα δομή, ε, δεν πειράζει. 'Ετσι τό θέλησε αυτός που τα έγραψε και δεν είναι σωστό (είναι και αγενές) να του το διορθώσουμε. Ας τον άνθρωπο να "εκτεθεί"...

  5. #5
    Senior Member
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Athens
    Posts
    130
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by SBE View Post
    Ααααα, από την εποχή που η Καθημερινή είχε ακόμα καλά ελληνικά. Μετά, όπως κι όλες οι άλλες εφημερίδες, απολύσανε τους διορθωτές και διαβάζουμε μέχρι και λάθη γενικών γνώσεων...
    Δεν ξέρω αν η "Καθημερινή" απέλυσε τους διορθωτές της. Εκείνο που ξέρω είναι ότι ο τότε "επιμελητής" (άγνωστός μου) του κειμένου μου έκανε μόνο μία επέμβαση: διόρθωσε το "από ανέκαθεν" στο τέλος του άρθρου σε "ανέκαθεν". (Αν έχεις τον χρόνο να πας στην "Καθημερινή" και δεις στα αρχεία το άρθρο στην έντυπη μορφή του, θα το διαπιστώσεις). Η επέμβαση αυτή αποδεικνύει περίτρανα αυτά ακριβώς που λέω στο κείμενο. Ο διορθωτής δεν κατάλαβε καν το επιχείρημά μου, προφανώς γιατί δεν το παρακολούθησε. Έτσι έχει μάθει, να κυνηγάει "λάθη", οτιδήποτε ξεφεύγει από την πεπατημένη, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του το context, χωρίς να διαβάζει. Είδε το υποτιθέμενο "λάθος" (από ανέκαθεν) και το διόρθωσε στα τυφλά χωρίς να αντιληφθεί ότι έτσι καταστρέφει τη στρατηγική και τη ρητορική του συγγραφέα. Και χωρίς βέβαια να αντιληφθεί ότι με αυτή του την επέμβαση δικαιώνει πανηγυρικά τις θέσεις του συγγραφέα.

  6. #6
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,106
    Gender
    Male
    Οπότε, θα το διόρθωνε και στον Ελύτη ή στον Πεντζίκη.

  7. #7
    Senior Member
    Join Date
    Mar 2008
    Posts
    1,424
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by arberlis View Post
    Εκείνο που ξέρω είναι ότι ο τότε "επιμελητής" (άγνωστός μου) του κειμένου μου έκανε μόνο μία επέμβαση: διόρθωσε το "από ανέκαθεν" στο τέλος του άρθρου σε "ανέκαθεν"
    Και παραπονιέσαι; Σε δική μου περίπτωση μίας και μόνης διόρθωσης "απλοποιήθηκε" το συνονθύλευμα στο άγνωστο συνοθύλευμα.

  8. #8
    Senior Member Costas's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Athina, Greece
    Posts
    7,508
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by sarant View Post
    Οπότε, θα το διόρθωνε και στον Ελύτη ή στον Πεντζίκη.
    Και μετά κάποιος θα του το σφύριζε και θα έλεγε ––όπως εκείνος ο υπουργός με το "ο νικήσαντας", που στην αρχή το χλεύασε και μετά, όταν έμαθε, είπε "εντάξει βρε παιδιά, δεν το ήξερα, δεν είμαι και φιλόγογος" (!!)–– και θα το άφηνε σ' αυτόν, γιατί είναι ο Ελύτης, π.χ., ή (όπως το Επέστρεφε) γιατί είναι ο Καβάφης, αλλά αλίμονο σε όποιον άλλον το γράψει έτσι.

    Εξαιρετικό το κείμενο! Συμφωνώ επίσης τα μάλα με το τσιτάτο του Μοσχονά.
    Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε, αψευδεῖ δε προς άκμονι χάλκευε γλῶσσαν.
    Εμπληξία γαρ η άλογος φιλανθρωπία.
    Souffle sur tes braises pour rester vivant.

  9. #9
    Senior Member azimuthios's Avatar
    Join Date
    Jun 2009
    Location
    Athens
    Posts
    3,087
    Gender
    Male
    Εξαιρετικό και πολύ κατατοπιστικό, θα έλεγα, το κείμενο. Ευχαριστούμε.
    Προσωπικό αγαπημένο μου το παρακάτω απόσπασμα που το συναντώ πολύ συχνά πλέον:

    Ωστόσο, η πρακτική της «επιμέλειας», όπως ασκείται τα τελευταία χρόνια, δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Συναρτάται με μια γενικότερη φοβία της αφρόντιστης ή απλώς χαλαρής γλώσσας και μια συνακόλουθη μανία διόρθωσης και ιδεοληπτικής καλλιέπειας — εμμονές που χαρακτηρίζουν πολλούς σημερινούς γλωσσαμύντορες. Πλήθυναν οι φύλακες των ορθών ή καλών ελληνικών. Σε ειδικές εκπομπές από ραδιοφώνου και τηλεοράσεως, σε τακτικές στήλες εφημερίδων, σε επιστολές αναγνωστών, οι ορθοτόμοι της γλωσσικής μας συμπεριφοράς (αρμόδιοι, αναρμόδιοι, ή απλώς ψώνια) μάς διδάσκουν τι να λέμε και τι όχι, αποφαίνονται για την κανονική σειρά των λέξεων στην πρόταση, (εξουδετερώνοντας έτσι το πλεονέκτημα της συντακτικής ευλυγισίας της νεοελληνικής), στιγματίζουν ως λανθασμένες, νεόκοπες χρήσεις που χρησιμοποιούνται ευρύτατα και μαρτυρούν ότι η γλώσσα δεν παύει να είναι σφριγηλή και εξελίξιμη, όπως κάθε γλώσσα που δεν αποφάσισε να σβήσει. Αν το σωστό στη γλώσσα είναι η καθεστηκυία τάξη• το λάθος, η παρέκκλιση, η διαφορά είναι δοκιμή των ορίων, η ζώσα πραγματικότητα της γλώσσας, το παρόν και το μέλλον της. Μόνο μια νεκρή γλώσσα έχει κανόνες απαρέγκλιτους. Αυτό το γνωρίζει η επιστήμη, το ασκούν ασυνειδήτως σαν φυσικό δικαίωμά τους οι χρήστες της γλώσσας (όταν δεν τρομοκρατούνται), αλλά το αγνοούν οι διορθωτές.
    Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,/
    τούτο προσπάθησε τουλάχιστον / όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις --Κ. Καβάφης--

    Whereof one cannot speak, thereof one must be silent. --Ludwig Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus--

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,428
    Gender
    Male
    Ἐπέστρεφε συχνὰ καὶ πέρνε με,
    ἀγαπημένη αἴσθησις ἐπέστρεφε καὶ πέρνε με —


    Ίσως το αγνοείτε, αλλά έτσι το είχε γράψει ο Καβάφης το πρώτο δύστυχο του ποιήματός του, και ο επιμελητής του κόντεψε να πέσει από την καρέκλα του. Του έστειλε αμέσως ηλεμήνυμα:

    Ἐπίστρεφε συχνὰ καὶ παῖρνε με,
    ἀγαπημένη αἴσθησις ἐπίστρεφε καὶ παῖρνε με —


    Το ηλεμήνυμα δεν έγραφε τίποτ’ άλλο. Μόνο αυτά — με τις τέσσερις διορθώσεις κοκκινισμένες και υπογραμμισμένες.

    Η απάντηση του Καβάφη δεν άργησε να έρθει:
    Παῖρνε με, βεβαίως, παῖρνε με. Ἀλλά ἄφησε τὸ Ἐπέστρεφε.

    (Υπάρχει κι άλλη εκδοχή της ιστορίας, όπου ο Καβάφης έκανε αργότερα ολόκληρο καβγά που δεν μπήκε κόμμα μετά το «αγαπημένη αίσθησις» ενώ είχε μπει στο άλλο του ποίημα που άρχιζε «Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή».)


    Οι επιμελητές πληρώνονται για να διορθώνουν από το κόμμα και την ανορθογραφία μέχρι την κακή σύνταξη ή την άστοχη μετάφραση. Ο εκδότης εμπιστεύεται τις γνώσεις του επιμελητή του και του λέει «Κάνε ό,τι νομίζεις». Ή του δίνει κάποιες λιγοστές οδηγίες: «Τις ορθογραφίες του σχολείου θέλουμε», «Μόνο ορθογραφικές διορθώσεις κάνε αυτουνού και τίποτα πολύ χοντρά, τα άλλα τού τ’ αφήνουμε».

    Όμως η γλώσσα μας έχει τόσα γκρίζα σημεία, η μετάφραση τόσες σχολές, που θα ήταν αδύνατο συγγραφέας ή μεταφραστής από τη μια και επιμελητής από την άλλη να ταυτίζονται σε όλα τα σημεία. Ποιος μεταφραστής θα ισχυριστεί ότι δεν έγινε έξω φρενών με κάποιες από τις διορθώσεις που του έκανε ο επιμελητής — ενώ ταυτόχρονα τον ευγνωμονούσε, ανομολόγητα, για τα λάθη που βρήκε και του διόρθωσε.

    Ο Άρης Μπερλής αναφέρεται στο κείμενό του σε περιπτώσεις όπου ο συγγραφέας ή ο μεταφραστής πρέπει να διατηρεί το δικαίωμά του όχι μόνο στην ιδιομορφία, αλλά και στο λάθος. Ο επιμελητής οφείλει να γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό ποιες διορθώσεις θα έκανε και ο συγγραφέας ή ο μεταφραστής και, αν αυτός είναι εν ζωή, ας τα βρουν για τα υπόλοιπα.

    Χτες έγραφα εδώ για το «ανέδυσε» του Κάσδαγλη. Θα του το άλλαζα; Αν ζούσε, θα τον ρωτούσα. Σήμερα δεν θα τολμούσα να του το πειράξω.

    Είναι πολλών ειδών οι σχέσεις των συγγραφέων ή των μεταφραστών με τους επιμελητές τους και ο Μπερλής έχει κάνει αρκετές επιμέλειες ώστε να ξέρει τις δυσκολίες και των δύο ρόλων. Την εξισορροπητική τοποθέτηση που κάνει εδώ ο Νίκος Τριανταφυλλόπουλος, θα μπορούσε, πιστεύω, να την κάνει κι ο Μπερλής. Όμως είναι απόλυτος στο κείμενό του επειδή αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο φαινόμενο το οποίο απόλυτα τον ενοχλεί. Απανέκαθεν τον ενοχλούσε.



    • Οι σωστές σχέσεις των συγγραφέων και των μεταφραστών με τους επιμελητές των εκδόσεων είναι στα χέρια των εκδοτών. Αυτοί οι τελευταίοι δεν πρέπει να αποφεύγουν το σωστό πάρε-δώσε ανάμεσα στους δύο άλλους συντελεστές. Στην ηλεκτρονική εποχή το να πάρει έγκαιρα ο μεταφραστής τη διορθωμένη δουλειά του, ώστε να δει τις εύστοχες διορθώσεις και να μάθει απ' αυτές, αλλά και να κάνει συζήτηση για τις άστοχες, πόσο πια θα καθυστερήσει ένα έργο; Πιστεύω άλλωστε ότι η διαδικασία της επιμέλειας θα έπρεπε να αρχίζει πολύ πριν από την ολοκλήρωση του έργου. Ιδανικά, από το ξεκίνημά του. Αλλά όλη αυτή η παράγραφος ανήκει σε μια διαφορετική συζήτηση.

    • Παρακαλώ τους συνδιαχειριστές του φόρουμ να μη μου διορθώσουν το «δύστυχο» στην αρχή της φανταστικής ιστορίας για τον Καβάφη. Έτσι που το κατάντησα, δύστυχο είναι.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 1 of 2 1 2 LastLast

Similar Threads

  1. Ο φετιχισμός της γραφής
    By nickel in forum Discussing anything under the sun
    Replies: 5
    Last Post: 19-07-2008, 10:26 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •