Page 1 of 7 1 2 3 4 5 ... LastLast
Results 1 to 10 of 61

Thread: Μία ή δύο λέξεις; Τέλος πάντων ή τελοσπάντων;

  1. #1
    Senior Member kapa18's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    1,172

    Μία ή δύο λέξεις; Τέλος πάντων ή τελοσπάντων;

    Ψάχνοντας για την ορθή γραφή του "τέλους των πάντων" διαπίστωσα ότι στο ΛΚΝ και στο Μείζον του Φυτράκη υπάρχει στο λήμμα "τέλος" ως "τέλος πάντων". Στο γκουγκλ το "τέλος πάντων" αριθμεί 309.000 αποτελέσματα, αλλά και το "τελοσπάντων" εμφανίζει το διόλου ευκαταφρόνητο 65.300 (με παρουσία και σε εφημερίδες κ.λπ.). Να υποθέσω με βάση τα φαινόμενα ότι το σωστό είναι το "τέλος πάντων"; Δηλαδή τα 65.300 είναι λάθος; Εμένα δηλαδή που μ'αρέσει το "τελοσπάντων", πειράζει;
    Last edited by kapa18; 23-03-2008 at 05:57 PM.
    ...and the seventh day Kapa rested.

  2. #2
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,279
    Gender
    Male
    Να προσθέσω ότι και τα τέσσερα λεξικά του Κέντρου Λεξικογραφίας επιμένουν κι αυτά στη γραφή με δύο λέξεις.

    Πολύ ενδιαφέρον (ακόμα κι αν διαφοροποιείται από τη γενικότερη πρακτική σε κάποια σημεία) είναι το σχετικό άρθρο του Θ. Μωυσιάδη στο Linguarium.
    Γράφει εκεί μεταξύ άλλων:
    Ομοίως, η γραφή ολωσδιόλου ή τελοσπάντων παραθεωρεί ότι τα συστατικά τεμάχια εκφέρονται σχεδόν πάντοτε χωριστά: όλως διόλου, τέλος πάντων.

    Οπότε, όταν θέλεις να είσαι σίγουρη, γράφεις «τέλος πάντων». Από την άλλη, στο διαδίκτυο συχνά πειραματιζόμαστε. Και από τα πολλά πειράματα θα προκύψουν τα μεθαυριανά ελληνικά, ακόμα και τα μεθαυριανά καθιερωμένα λάθη. Εμένα προσωπικά δεν με ξενίζει να διαβάζω «τελοσπάντων» (κι ας έχει κάτι μάγκικο, σαν να το λες μονορούφι) κι ας γράφω «τέλος πάντων» (αλλά και «ολωσδιόλου» — γιατί το λέω και σαν μία λέξη, με έναν τόνο).
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  3. #3
    Senior Member Lexoplast's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    828
    Gender
    Male
    Στη συγκεκριμένη περίπτωση είμαι υπέρ του "τέλος πάντων", αφού πρέπει να τονίζεται ως δύο ξεχωριστές λέξεις. Ομοίως δέχομαι το "όλως διόλου", το οποίο ήδη έχει μία ένωση, αλλά όχι και το "ολωσδιόλου".

    Γενικότερα, η ένστασή μου προς τις ενώσεις είναι ότι, συν τω χρόνω, κάνει τους χειριστές της γλώσσας να μην αντιλαμβάνονται την προέλευση και την κυριολεκτική έννοια των λέξεων και να τις χρησιμοποιούν εσφαλμένα.

  4. #4
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,279
    Gender
    Male
    απαρχήςαφ’ εαυτού
    απεναντίαςαφ’ ης στιγμής
    απέξωαφ’ υψηλού
    απευθείαςδιά βίου
    αφενόςδιά ζώσης
    αφετέρουδιά μέσου
    αφότουδιά παντός
    διαμιάςδιά ταύτα
    διόλουεις βάρος
    ειδάλλωςεις μάτην
    ειδεμήεις μνήμην
    ενόσωεκ μέρους
    εντάξειεκ νέου
    εντούτοιςεν αγνοία
    εξαιτίαςεν ανάγκη
    εξάλλουεν αντιθέσει
    εξάπαντοςεν γένει
    εξαπίνηςεν γνώσει
    εξαρχήςεν είδει
    εξίσουεν ενεργεία
    εξούεν κατακλείδι
    επιμέρουςεν λευκώ
    επιπλέονεν λόγω
    επιτέλουςεν μέρει
    εφάπαξεν μέσω
    εφεξήςεν ολίγοις
    εφόσονεν όλω
    καθαυτόεν ονόματι
    καθεξήςεν όψει
    καθόλα (είναι καθόλα εντάξει) ....εν πολλοίς
    καθόεν προκειμένω
    καθότιεν συνεχεία
    καθόσονεν συντομία
    κατευθείανεν τέλει
    καταγήςεν τω μεταξύ
    καταμεσήςεξ αδιαιρέτου
    καταπώςεξ αίματος
    κατεξοχήνεξ ανάγκης
    μολαταύταεξ αφορμής
    μόλο (που)εξ εναντίας
    μεμιάςεξ ολοκλήρου
    μολονότιεξ ορισμού
    μονομιάςεξ όψεως
    παραλίγοεπ’ αυτοφώρω
    παρόλο (που)επ’ ευκαιρία
    παρότιεπί κεφαλής
    προπάντωνεπί τούτω
    προπαντόςεπί τροχάδην
    τωόντιεπ’ ωφελεία
    τουτέστι(ν)εφ’ όρου (ζωής)
    υπόψη (αλλά: υπ’ όψιν)έως ότου
    φερειπείνκαθ’ όλον, καθ’ όλη, καθ’ όλο
    ωσότουκατ’ ανάγκην
    ωστόσοκατ’ αρχάς
    προσώραςκατ’ αρχήν
    παναπεί κατ’ ιδίαν
     όλως διόλου
     παρ’ όλο (τον καβγά),
     παρ’ όλη (την προσπάθεια)
     αλλά: παρόλο που
     παρ’ ολ’ αυτά
     συν τοις άλλοις
     συν τω χρόνω
     τέλος πάντων
     υπ’ όψιν (αλλά: υπόψη)
     ως εκ τούτου
     ως επί το πλείστον

    Ο παραπάνω πίνακας συνδυάζει τις λέξεις που αναφέρονται στο άρθρο του καθηγητή Μπαμπινιώτη που είχε δημοσιευτεί στο Βήμα το 1999 (όπως φιλοξενείται και στον τόπο του Λεξικολογικού Κέντρου) και τις λέξεις που βρίσκουμε στο Ορθογραφικό Λεξικό που πρόσφατα εξέδωσε το Κέντρο. Υπάρχει αξιοσημείωτη συνέπεια και η μοναδική μετακίνηση από το 1999 έχει γίνει στο επιμέρους, το οποίο σαν μία λέξη λημματογραφείται και στα τέσσερα λεξικά του Κέντρου (και στον Κριαρά, αλλά όχι στο Μείζον ή το ΛΚΝ!).

    Προσωπικές μου σημειώσεις:
    • Είναι εξαιρετικά συνηθισμένο να βάζουν κάποιοι, χωρίς λόγο, απόστροφο μετά το εξ — και ενοχλητικό. Δεν του τρώμε τίποτα για να του κοτσάρουμε απόστροφο!
    • Είναι λάθος να παρασυρόμαστε από το παρόλο που και να γράφουμε «παρόλο τον πόλεμο που δέχτηκε!». Χρειάζεται απόστροφο: «παρ’ όλο τον πόλεμο που δέχτηκε», όπως και «παρ’ όλη την προσπάθεια που κατέβαλε».
    • Η πιο μεγάλη φασαρία φαίνεται να γίνεται για το επικεφαλής. Το έλεγε και χτες ο καθηγητής σε ενδιαφέρουσα συνέντευξη θαμμένη στις μεταμεσονύχτιες ώρες της ΝΕΤ (Στα άκρα της Βίκης Φλέσσα): «δύο λέξεις, αφού έτσι θα αποφεύγεται η κλίση της, του επικεφαλή! τον επικεφαλή! οι επικεφαλείς!».
      Δική μου άποψη: το επικεφαλής δεν διαφέρει από το επιμέρους (επιρρήματα, επί + γενική, σε θέση επιθέτου). Οι χρήσεις στο διαδίκτυο είναι 200:1 (χωρίς να μετράμε τα λανθασμένα). Τι είναι πιο εύκολο: Να ξαναγυρίσουμε στις δύο λέξεις ή να διδάξουμε ότι δεν κλίνεται;
      Και η προκλητική μου άποψη: Αν ο κόσμος θέλει να το κάνει κλινόμενο επίθετο, με γεια του με χαρά του.
    • Δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στον παραπάνω πίνακα και τις απόψεις των άλλων λεξικών (ΛΚΝ, Κριαρά, Μείζον). Χωρίς να τα ψάξω ένα ένα, ο Κριαράς δέχεται το διαμέσου (στο διαδίκτυο τα πράγματα είναι μοιρασμένα, με μια ελαφρά προτίμηση υπέρ του μονολεκτικού), όλοι δέχονται το ενόψει, μόνο το ΛΚΝ δέχεται το εντέλει (το «εν τέλει» υπερτερεί σαφώς στο διαδίκτυο), το επιτροχάδην υφίσταται σαν μία λέξη μέχρι και στον Όμηρο και σε όλα τα άλλα λεξικά (αλλά στο διαδίκτυο δεν κερδίζει ακόμα το μονολεκτικό!), το ολωσδιόλου είναι μία λέξη στα άλλα λεξικά (και με έναν τόνο στην προφορά του ΛΚΝ), το υπόψη πονοκεφαλιάζει πολλούς (οργιάζουν τα «υπ’ όψη!» και τα «υπόψιν!»).
    • Για το κατ’ αρχάς θα διαφημίσω μόνο τη δική μου άποψη:
      κατ’ αρχήν = in principle. Π.χ. Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε κατ’ αρχήν και κατ’ άρθρο.
      καταρχάς, καταρχήν = first of all, to begin with.


    Εν κατακλείδι: Εκεί όπου συμφωνούν και τα τέσσερα λεξικά, ας τηρούμε τους κανόνες τους. Εκεί όπου αρχίζουν οι διαφωνίες, ό,τι μας φωτίσει ο Θεός.
    Last edited by nickel; 20-06-2011 at 04:01 PM.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  5. #5
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,426
    Gender
    Male
    1. Τέλος πάντων
    Εκτιμώ ότι η φράση αυτή εκφέρεται και ως δύο χωριστές λέξεις, αλλά και με τη μία - ανάλογα με πώς επιθυμεί να τη φορτίσει ο ομιλητής. Κρίνοντας (κυρίως) εξ ιδίων, θα τολμούσα να πω ότι εκφέρεται χωρισμένη στα δύο (και δεόντως τονισμένη) για να υπογραμμίσει/μεγεθύνει/επιτείνει το πόσο μεγάλη παραχώρηση κάνουμε που το κλείνουμε το θέμα ή πόσο βαθύτατη είναι η αγανάκτησή μας κλπ, ενώ τη λέμε βιαστικά μονορούφι όταν δεν θέλουμε να δώσουμε συνέχεια ή να το πολυσκαλίζουμε (κάτι σα μια κουταλιά μουρουνόλαδο). Ωστόσο, επειδή θεωρώ ότι ο τρόπος εκφοράς τού "τέλος πάντων" είναι υποκειμενική υπόθεση, που εξαρτάται κι από την εκάστοτε συγκυρία, δεν νομίζω ότι αποτελεί το κριτήριο για το αν θα γραφτεί ως μία λέξη.
    Όσον αφορά το μάγκικο της υπόθεσης, τώρα, φρονώ ότι για να προβληθεί δεν αρκεί η γραφή τού "τέλος πάντων" ως μία λέξη. Για να επιτελέσει αυτή την αποστολή, άλλωστε, υπάρχει ήδη η λέξη "τεσπά": http://www.google.com/search?hl=en&r...83%CF%80%CE%B1 (164.000 ευρήματα)

    2. Ολωσδιόλου
    Τώρα, αν σας πω πως μου φαίνεται απόλυτα φυσιολογική η μονολεκτική γραφή, τι θα λέγατε; Ποτέ μου δεν το τόνισα και στις δύο συνθετικές του λέξεις, και δεν με προκαλεί ακουστικά (καθώς καταφέρνει και χώνεται διακριτικά ανάμεσα σε πολλές σύνθετες λέξεις από ολο-). Και, συν τοις άλλοις, διαθέτει ένα χαρακτηριστικό το οποίο δεν πρόσεξα εάν έχει ήδη μνημονευτεί από όσους ασχολήθηκαν με τη θεωρητική και γλωσσολογική τεκμηρίωση του ζητήματος "μία ή δύο λέξεις": το "ολωσδιόλου" χρησιμοποιείται ως επιθετική φράση. Όπως επίσης συμβαίνει και με τα "επικεφαλής" και "επιμέρους": Είναι ολωσδιόλου άχρηστος, Οι επικεφαλής αξιωματικοί, Οι επιμέρους συμφωνίες.
    Έχω καταλήξει να πιστεύω ότι η ελληνική γλώσσα διατηρεί μεγάλη την ανάγκη να γεννά επιθετικούς προσδιορισμούς και από συνθετότερους σχηματισμούς και συνδυασμούς λέξεων, και -δεδομένου ότι δεν έχουμε την άνεση της αγγλικής για συνένωσης όλων τους με απανωτά υφέν ή της γερμανικής για σιδηροδρομοειδείς παραθέσεις- αργά ή γρήγορα οι φράσεις που χρησιμοποιούνται σε επιθετικό ρόλο παρουσιάζουν εντονότερη την τάση να ορθογραφηθούν ως μία λέξη (για λόγους ευχέρειας, μάλλον).

    3. Επικεφαλής
    Συμφωνώ με το Νίκο ότι, αν είναι να αποκτήσει κλίση, με γεια του με χαρά του. (Δεν θα είναι όμως από εμένα!) Το ίδιο είπε, άλλωστε, και ο Νικ.Σαραντ. στο ιστολόγιο του Δρος Moshe. Αν δεν κάνω δε λάθος, δεν θα είναι δα και η πρώτη φορά που θα συμβαίνει κάτι τέτοιο στη γλώσσα. (Ιδέα: μπορεί και το "ολωσδιόλου" να θεωρηθεί γενική επιθέτου σε -ος!)

    4. Διαμέσου
    Μεταφέρω τη θέση μου σχετικά με αυτό, την οποία έχω καταθέσει αλλού:
    Ομολογώ πως δεν είμαι από αυτούς που "βιάζονται" να υιοθετήσουν μονολεκτικές γραφές. Επίσης ομολογώ ότι υπάρχει μια ψυχή κάπου στα βόρεια, που μου 'φερνε ο κακόμοιρος τις μεταφράσεις του με το περιφραστικό "διά μέσου" (δύο λέξεις) - και τον έπαιρνε και τον σήκωνε! Του τ' άλλαζα όλα σε "μέσω". Κι έμενε ν' απορεί ο χριστιανός... Βέβαια, κάποια στιγμή καθίσαμε και το συζητήσαμε. Με ρώτησε τι στο καλό με ενοχλούσε στο "διά μέσου". Του απάντησα ότι (για μένα, τουλάχιστον) είναι μία κατασκευή εξίσου λόγια με το "μέσω", και πιο περιφραστική. Πέραν ελαχιστοτάτων περιπτώσεων, δεν υπήρχαν διατυπώσεις όπου το "διά μέσου" να μην μπορούσε να υποκατασταθεί από ένα "μέσω". Και μου αρέσουν οι πυκνότερες, πιο ολιγόλογες διατυπώσεις - εξ ου και υπερίσχυε μονίμως το "μέσω". "Ναι, αλλά ο κόσμος το λέει" ήταν η υπεράσπιση του φίλου μου υπέρ της χρήσης του "διά μέσου". Βάλαμε λοιπόν κάτω τα λεξικά, και βρήκαμε ότι το ΛΝΕΓ το λημματογραφούσε ως μία λέξη. Αυτό ήταν! Διαμόρφωσα επί τόπου την ακόλουθη "άποψη" (η οποία, σημειωτεόν, μπορεί φυσικά να εδράζεται στην ή να εκπορεύεται από την ημιμάθεια και την ασχετοσύνη μου):
    - Όταν έχουμε γραπτό λόγο σφιχτό ή/και απαίτηση λιτής ακριβολογίας, αφήνουμε το "διά μέσου" κατά μέρος, και χρησιμοποιούμε το "μέσω" στις περισσότερες τυπικές περιπτώσεις.
    - Όταν δεν έχουμε λόγιο περιβάλλον ή επιδιώκουμε την ποικιλία ή μεταφέρουμε στο γραπτό λόγο προφορικά λεγόμενα, καταφεύγουμε στο "διαμέσου" γραμμένο έτσι μονολεκτικά, για να (ψευτο)χαλαρώσουμε κάπως τη δομή και το ύφος.
    - Όταν επιθυμούμε να αποφύγουμε την υπερβολική ή άσκοπη ή άκομψη ή απανωτή χρήση της γενικής πτώσης, επιλέγουμε ένα υποκατάστατο όπως το "μέσα από".
    Και έκλεινα σημειώνοντας αυτό που ανέφερε και εδώ ο Νίκος: Ότι, δηλαδή, το google δίνει 118.000 εμφανίσεις του "διά/δια μέσου" (δύο λέξεις), έναντι 149.000 εμφανίσεων (25% παραπάνω!) για το μονολεκτικό "διαμέσου". Και, επειδή είχε τεθεί το ζήτημα της πιθανής σύγχυσης που θα προκαλούσε ένα μονολεκτικό "διαμέσου" με τη γενική των ουσιαστικών "η διάμεσος / το διάμεσο", παρατηρούσα ότι ελάχιστες από τις εμφανίσεις του "διαμέσου" έχουν να κάνουν με γεωμετρία ή μέντιουμ...

    5. Κατ' αρχήν / Κατ' αρχάς
    Επιμένω στη διλεκτική γραφή και τη σημασιολογική διαφοροποίηση.

  6. #6
    Senior Member Lexoplast's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    828
    Gender
    Male
    Πρώτον, θέλω να δηλώσω την αμέριστη συμπαράστασή μου στο συνάδελφο που έγραφε (και ελπίζω να γράφει ακόμη) "διά μέσου". Δεύτερον, έχω μια απορία: αφού το "διά" πλέον προφέρεται συνήθως ως μία συλλαβή (σαν το "πια" ας πούμε), μπορούμε να το δεχτούμε και χωρίς τόνο;

  7. #7
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,426
    Gender
    Male
    Για το "διά" τα 'χω ήδη πει τα δικά μου - δισύλλαβο και μόνον. Το περιλαμβάνω στο style guide των εκδόσεών μου, και αφαιρώ το λανθασμένο "δια*" από τον ορθογράφο του Word σε κάθε νέα εγκατάσταση, προσθέτοντας το σωστό.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,279
    Gender
    Male
    Αφού ευχαριστήσω τον Zazula για την κατάθεση των σχολίων του, επιτρέψτε μου να προσθέσω μερικά πράγματα:

    • Ήταν παράλειψή μου που δεν προέτρεψα να διαβαστούν και τα σχόλια στο σημείωμα του Dr Moshe.
    • To ολωσδιόλου έχει μόνο επιρρηματική χρήση, δηλαδή προσδιορίζει μόνο επίθετα (π.χ. ολωσδιόλου περιττός) ή άλλα επιρρήματα (π.χ. ολωσδιόλου αναπάντεχα) και όχι ουσιαστικά. Λημματογραφείται σαν μία λέξη στο ΛΝΕΓ μου του 1998 αλλά έχει πλέον «διορθωθεί» σε δύο λέξεις στα άλλα λεξικά.
    • Ομοίως (περίπου) και το διαμέσου: δύο λέξεις, διά μέσου, στο Λεξικό για το σχολείο και το γραφείο και στο Μικρό, αλλά και οι δύο γραφές γίνονται αποδεκτές στο Ορθογραφικό. Θα είχε ενδιαφέρον ένα τεστ με χαρτί και μικρόφωνο όπου θα ζητούσαμε από ένα καλό στατιστικό δείγμα συμπολιτών μας να διαλέξουν αν θα έγραφαν «Πήγε στο χωριό διά μέσου Τριπόλεως» ή «Πήγε στο χωριό διαμέσου Τριπόλεως» και ύστερα να το διαβάσουν, για να δούμε αν θα έλεγαν ðiamésu ή ðjamésu (ελπίζω όχι ðiá mésu). Και ναι, Zazula, κι εγώ «μέσω Τρίπολης» θα έλεγα/έγραφα.
    • Να μην παρεξηγηθώ, καθώς συχνά κάνω προκλητικές δηλώσεις: όχι μόνο δεν πρόκειται να γράψω π.χ. τους επικεφαλείς!, αλλά και πάντοτε θα κάνω σαν τον κύριο όταν θα το βλέπω στην οθόνη μου (ή αλλού).
    • Ας μου επιτρέψει ο Dr Moshe να αντιγράψω τα λόγια του: «Είναι βέβαιο ότι αρκετές γλωσσικές αλλαγές είχαν την αφετηρία τους σε χρήσεις που θα χαρακτηρίζαμε λάθη. Εντούτοις, απαιτείται πολύς χρόνος για την εδραίωση τέτοιων μεταβολών, προκειμένου να χαθεί από τους ομιλητές η αίσθηση της εσφαλμένης χρήσης. Επιπλέον, υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να ολισθήσουμε στην ευκολία ή στην αμεριμνησία ως προς τη γλωσσική έκφραση…»
      Η εκ μέρους μου αποδοχή της δυναμικής του λάθους δεν είναι και συχωροχάρτι.
    • Ταυτόχρονα πρέπει κάποια στιγμή να παραδεχόμαστε ότι χάσαμε. Πάνε αρκετά χρόνια που έχω δεχτεί ότι «κάηκε» η λεπτή διαφορά «κατ’ αρχήν – κατ’ αρχάς». Σε μια επιμέλεια, θα τον πάρει και θα τον σηκώσει τον «επικεφαλή!» αλλά ένα «καταρχήν» με τη σημασία του «πρώτα απ' όλα» σ’ ένα διάλογο μάλλον θα μείνει.
    • Λησμόνησα (επειδή το Κέντρο δεν ασχολείται μ’ αυτά) κάποια άλλα σύγχρονα (αν και όχι τόσο σύγχρονα) μονολεκτικά, αλλά τα θυμήθηκα, διαβάζοντας ξανά τα σχόλια που λέγαμε, όταν είδα τον συνονόματο να γράφει «Από κει και πέρα» και προχτές στον Γιάννη Η. Χάρη «την πρόσθεσε όμως στην τελευταία, κι από κει βρέθηκε τώρα στο ορθογραφικό» (λίγο πιο πάνω από ένα άγνωστο στα λεξικά «παραταύτα»).
      Έχω ασπαστεί τα παμπάλαια (κι ας μπήκαν πρόσφατα στο ΛΚΝ) αποδώ και αποκεί (και, μολονότι λιγότερο απαραίτητα, τα απέξω, αποπάνω, αποκάτω). Στο Ορθογραφικό χώρεσε και μπήκε μόνο το αποδώ. Δεν έχω πρόβλημα με το από ’δώ και το από ’κεί. Αλλά το από δω και το από κει σαν να μου ζητούν να τα διαβάσω apóðo και apóki.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,426
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    To ολωσδιόλου λημματογραφείται σαν μία λέξη στο ΛΝΕΓ μου του 1998 αλλά έχει πλέον «διορθωθεί» σε δύο λέξεις στα άλλα λεξικά.
    Και στο ΛΚΝ (Τριανταφυλλίδη) λημματογραφείται ως μία λέξη (Ναι, Νίκο, έχεις -φυσικά- δίκιο για τη -μόνο επιρρηματική- χρήση του· mea culpa ):
    ολωσδιόλου [olozδiólu] επίρρ.: σε καταφατική πρόταση επιτείνει τη μειωτική σημασία του όρου της πρότασης που ακολουθεί· εντελώς, τελείως: Ολωσδιόλου ανίκανος / τεμπέλης / ηλίθιος. Είναι ολωσδιόλου εκτός κλίματος. [λόγ. < μσν. φρ. όλως διόλου]

    Για τις λέξεις που αποβάλλουν λόγω αφαίρεσης το αρχικό τους φωνήεν-συλλαβή και η (μοναδική) συλλαβή που απομένει τονίζεται, συμφωνώ ότι δεν μετατρέπονται σε άτονες μονολεκτικές λέξεις - αντιθέτως, τονίζονται κανονικά. Το ίδιο συμβαίνει και στις περιπτώσεις αποκοπής και έκθλιψης, όταν το μονοσύλλαβο κομμάτι της λέξης που παραμένει, είναι και εκείνο που τονίζεται. Εννοείται δε, ότι και η απόστροφος τοποθετείται δεόντως.

    Για τη σημασιολογική διαφοροποίηση των "κατ' αρχήν / κατ' αρχάς", μπορεί οι όμορφες λεπτές διαφορές όμορφα να καίγονται, αλλά απ' την άλλη πού να μαθαίνουν νέα κόλπα τώρα τα γεροντόσκυλα...

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,279
    Gender
    Male
    nickel: ...αλλά έχει πλέον «διορθωθεί» σε δύο λέξεις στα άλλα λεξικά.
    Zazula: Και στο ΛΚΝ (Τριανταφυλλίδη) λημματογραφείται ως μία λέξη
    Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις όπου μπορεί να μπέρδεψα κόσμο:
    Συνήθως η σύγκριση γίνεται ανάμεσα στα λεξικά του Κέντρου Λεξικολογίας από τη μια, δηλαδή τα διάφορα «λεξικά Μπαμπινιώτη» και, για την ακρίβεια, αυτά τα τέσσερα, τα οποία υποστηρίζουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την ετυμολογική γραφή των λέξεων, και τα Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (ΛΚΝ), Νέο Ελληνικό Λεξικό (του Κριαρά) και Μείζον (Τεγόπουλου-Φυτράκη), τα οποία υποστηρίζουν τη «σχολική» ορθογραφία, αν και με αρκετές διαφορές μεταξύ τους.

    Και τα τέσσερα λεξικά του Κέντρου είναι νεότερα από τα άλλα τρία λεξικά. Ωστόσο, στην εξέλιξή τους παρατηρούμε διαφοροποιήσεις ανάμεσα και σ' αυτά — βελτιώσεις θα τις έλεγαν κάποιοι, αλλά όχι πάντα. Το παραπάνω σχόλιό μου («αλλά έχει πλέον “διορθωθεί” σε δύο λέξεις στα άλλα λεξικά») αφορούσε την εξέλιξη του ολωσδιόλου στα λεξικά του Κέντρου, αφού έχω ήδη διαπιστώσει ότι γράφεται σαν μία λέξη στα άλλα τρία λεξικά.

    Μπέρδεμα. Θα πρέπει να φτιάξουμε κάποια κωδικοποίηση, για να μην πολυλογούμε — διάφανη όμως, για να μας καταλαβαίνουν και οι αυριανοί αναγνώστες.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 1 of 7 1 2 3 4 5 ... LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •