PDA

View Full Version : Acemi bülbül bu kadar öter



Palavra
07-06-2013, 03:32 PM
Μια μέρα ο Χότζας, για επειδή ζήλεψε τα βερίκοκα, για επειδή το τραβούσε η ψυχή του, ανέβηκε σε μια βερικοκιά. Την ώρα που έτρωγε τα πεντανόστιμα βερίκοκα, να 'σου ο μπαχτσεβάνης:


«Δε μου λες, πατριώτη, ποιος είσαι και τι δουλειά έχεις στο δέντρο;»
«Είμαι αηδόνι!»
«Ε, αν είσαι αηδόνι, για κελάηδησε να δούμε πώς κελαηδάς!»

Τι να κάνει κι ο Χότζας, αρχίζει να βγάζει κάτι περίεργες κραυγές. Του λέει τότε ο μπαχτσεβάνης:


«Μα έτσι κελαηδούν τα αηδόνια;»
«Τι να κάνουμε, τα ατζαμήδικα μπουλμπούλια αηδόνια έτσι κελαηδάνε».





http://www.nasrettinhoca.info/acemi-bulbul-bu-kadar-oter-fikrasi

Η φράση λέγεται ας πούμε αν κάποιος αναλάβει μια δουλειά και δεν την κάνει σωστά, για να δικαιολογηθεί. Φωνάζεις π.χ. τον υδραυλικό να σου φτιάξει το νιπτήρα, κι εκείνος δεν μπορεί να έρθει αλλά σου στέλνει τον ξάδερφό του που κανονικά είναι μουσικός. Ο ξάδερφος τα κάνει μαντάρα, κι όταν του ζητάς το λόγο σου λέει «Ε, το ατζαμήδικο αηδόνι έτσι κελαηδάει».

Έχουμε εμείς κάτι αντίστοιχο;

daeman
07-06-2013, 03:35 PM
...
...
τον κώλο βάζεις μάγειρα, σκατά θα μαγειρέψει (http://www.slang.gr/lemma/show/ton_kolo_bazeis_mageira_skata_tha_mageirepsei_6294): Φράση που υποδηλώνει ότι όταν κάποιος άσχετος κάνει μια δουλειά το αποτέλεσμα είναι χάλια.


Με το συμπάθιο, ε; ;)

Όχι ακριβώς πάλι, επειδή μάλλον δεν θα το χρησιμοποιούσε ο υπαίτιος για τον εαυτό του, κοντά όμως.
Έχω την εντύπωση ότι έχουμε και πιο κοντινό, αν όχι 100%, αλλά τώρα είμαι λιγάκι σε φάση γιου του καφετζή.
Βραχναηδόνι.

Palavra
07-06-2013, 03:36 PM
:lol: :lol:

nickel
07-06-2013, 03:43 PM
Even Homer nods. Είναι αγγλικό, δεν είναι ακριβώς το ίδιο, αλλά, αφού μου ήρθε, να μην το πω;
http://en.wiktionary.org/wiki/even_Homer_nods
http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?4363-Homeric-nod

Το «Όλοι έχουμε τις κακές μας στιγμές», που είναι το σημερινό μου λάβαρο, μετράει;

Palavra
07-06-2013, 03:48 PM
Δεν ξέρω για το ελληνικό, ανάλογα με το συγκείμενο :p

Θέλω να πω, ας πούμε ότι με φωνάζεις να σου φτιάξω τον υπολογιστή. Ε, έρχομαι εγώ, τα κάνω όλα χάλια φυσικά, και μετά μου λες «μα βρε παιδί μου, εγώ είχα σώσει 565987 αρχεία με υλικό που θέλω να ανεβάσω στο φόρουμ και τα έχασα όλα, μα τι έκανες;»

Και σου λέω κι εγώ αυτό. Σαν να λέω «τόσα ξέρω, τόσα κάνω».

bernardina
07-06-2013, 06:08 PM
H μάνα μου έλεγε "με τα χείλη που 'χω σε φιλάω". Δηλαδή μη ζητάς τίποτα περισσότερο (ίσως και τίποτα λιγότερο; ) απ' αυτό που είναι μέσα στις δυνατότητές μου. (Κι αν σ' αρέσει ;) )

drsiebenmal
07-06-2013, 06:19 PM
Στο δικό μας οικογενειακό ιδιόλεκτο υπήρχε η φράση «Ο δικός μας φούρνος τέτοιο ψωμί κάνει». Μέχρι σήμερα πίστευα ότι είναι κάποια ίσως όχι ιδιαίτερα διαδεδομένη παροιμιακή φράση, αλλά κατά πώς φαίνεται από το γκούγκλισμα, μπα... :)

Palavra
07-06-2013, 06:25 PM
Η μικρή νοηματική διαφορά, κτγμ, είναι ότι οι δυο παραπάνω εκφράσεις δηλώνουν κάτι σαν «αυτό είναι κι άμα σ' αρέσει», που μπορεί να είναι και κάτι καλό, να πεις ας πούμε στη μαμά σου «μαμά, γιατί το παστίτσιο σου δεν είναι σαν του Μπάρμπα Στάθη» και να σου πει ας πούμε η μαμά σου «ε, εγώ αυτό το παστίτσιο ξέρω, ο δικός μας φούρνος τέτοιο ψωμί βγάζει» και το παστίτσιο να είναι υπέροχο.

Η τουρκική από την άλλη δηλώνει «εγώ δεν πολυξέρω, τόσα ξέρω τόσα κάνω, και το λέω για να δικαιολογηθώ». Βάζουμε ας πούμε κάποιον άσχετο με τη μαγειρική να μαγειρέψει παστίτσιο κι εκείνος τα κάνει όπως η Μόνικα στα Φιλαράκια, στο επεισόδιο που της είχαν κολλήσει οι σελίδες του τσελεμεντέ και έκανε μια συνταγή μισή φαΐ-μισή γλυκό. Και μετά εκείνος μας λέει αυτό.

dharvatis
10-06-2013, 09:45 AM
... εκείνος τα κάνει όπως η Μόνικα στα Φιλαράκια, στο επεισόδιο που της είχαν κολλήσει οι σελίδες του τσελεμεντέ και έκανε μια συνταγή μισή φαΐ-μισή γλυκό.

Η Ρέιτσελ - η Μόνικα ήταν σεφ :-D

nickel
10-06-2013, 09:57 AM
Η Ρέιτσελ - η Μόνικα ήταν σεφ :-D
Πω πω! Πώς επέτρεψα και πέρασε έτσι αυτό το πραγματολογικό;

Palavra
10-06-2013, 09:59 AM
Εγώ θυμάμαι μόνο τον Τζόι που έλεγε Custard, good. Jam, good. Beef, GOOD!

bernardina
10-06-2013, 10:04 AM
What's not to like? Right, Joey? (http://www.youtube.com/watch?v=pqq_Wrwo5zw) :laugh:

Pericles
10-06-2013, 12:52 PM
Μια μέρα ο Χότζας, για επειδή ζήλεψε τα βερίκοκα, για επειδή το τραβούσε η ψυχή του, ανέβηκε σε μια βερικοκιά. Την ώρα που έτρωγε τα πεντανόστιμα βερίκοκα, να 'σου ο μπαχτσεβάνης:


«Δε μου λες, πατριώτη, ποιος είσαι και τι δουλειά έχεις στο δέντρο;»
«Είμαι αηδόνι!»
«Ε, αν είσαι αηδόνι, για κελάηδησε να δούμε πώς κελαηδάς!»

Τι να κάνει κι ο Χότζας, αρχίζει να βγάζει κάτι περίεργες κραυγές. Του λέει τότε ο μπαχτσεβάνης:


«Μα έτσι κελαηδούν τα αηδόνια;»
«Τι να κάνουμε, τα ατζαμήδικα μπουλμπούλια αηδόνια έτσι κελαηδάνε».


Παρεμπιπτό, έμαθα πρόσφατα μια σημασία της λέξης ατζαμής λίγο διαφορετική από τη γνωστή. Συνήθως λέμε ατζαμή αυτόν που είναι άγαρμπος σε κάτι ή άγαρμπος γενικά. Άκουσα όμως (συγκεκριμένα από Καλύμνιους σφουγγαράδες) να λένε ατζαμή αυτόν που είναι απλώς πρωτάρης σε κάτι, χωρίς μειωτική απόχρωση. Δηλαδή ατζαμής είναι κάποιος που μπορεί και να μην κάνει λάθη, ενώ κι αν κάνει το θεωρούμε φυσιολογικό, δεν τα βάζουμε μαζί του (αν τα βάλουμε μαζί του θα το πούμε ξεκάθαρα με κάποια άλλη λέξη).
Αυτή την έννοια μοιάζει να έχει η λέξη και στην ιστορά του Χότζα: μόλις ξεκίνησα τη σταδιοδρομία μου ως αηδόνι (σουρεάλ! ), μη μου γυρεύεις πολλά. Μοιάζει να είναι η αρχική σημασία. Δεν ξέρω βέβαια τι σημαίνει η λέξη στα τούρκικα (ατζεμί;; δηλαδή αρμένικο; ).

Marinos
10-06-2013, 01:01 PM
Ατζεμί σημαίνει (όχι αρμένικο αλλά) περσικό, και επειδή οι Άραβες έδωσαν και τη σημασία «αυτός που δεν μιλά καλά αραβικά», κάτι σαν το αρχαιοελληνικό «βάρβαρος» δηλαδή, βγήκε και η σημασία «πρωτάρης, άπειρος, μαθητευόμενος». Εξ ου και ατζεμί ογλάν ο μαθητευόμενος γενίτσαρος.

Palavra
10-06-2013, 01:06 PM
Δεν ξέρω βέβαια τι σημαίνει η λέξη στα τούρκικα (ατζεμί;; δηλαδή αρμένικο; ).
Η τουρκική λέξη acem (http://www.nisanyansozluk.com/?k=acemi), από όπου το acemi, προέρχεται από τα αραβικά (ˁacam عجم [#ˁcm]), όπου δήλωνε αυτόν που δεν ξέρει αραβικά, τον βάρβαρο, τον ξένο, ιδίως τον Ιρανό. Η λέξη Acem στα τουρκικά σημαίνει σήμερα «Πέρσης».

Το επίθετο acemi από την άλλη βλέπω πράγματι ότι στα τουρκικά σήμερα, εκτός από τον ατζαμή, σημαίνει και τον αρχάριο (δεν το ήξερα, το βρήκα κι εγώ σήμερα πρώτη φορά στο λεξικό (http://www.seslisozluk.net/?word=acemi&lang=tr-en)).

Έδιτ: και εντωμεταξύ, πρόλαβε ο Μαρίνος :) Έχουμε ξανασυζητήσει τον ατζέμικο με άλλη σημασία εδώ (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5750-%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%AD%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%B1).

SBE
10-06-2013, 01:08 PM
Δηλαδή το ατζέμ πιλάφι είναι το α λα περσικά;

nickel
10-06-2013, 01:10 PM
Και το ατζέμ πιλάφι το περσικό πιλάφι. Μη με παρεξηγείτε: ο νους μου είναι στο φαγητό!

Χα χα: με δυο σμπάρους ένα τρυγόνι!

Marinos
10-06-2013, 01:14 PM
Περσικό πιλάφι, ναι. Γι αυτό και το κεντροασιατικό πλοφ είναι παρόμοιο (κι εμένα ο νους μου στο φαγητό είναι όσο περνά η ώρα!)

Palavra
10-06-2013, 01:16 PM
Στο καλό, το έψαχνα στη Βίκι να βάλω φωτογραφία και θυμήθηκα το μαντί (http://en.wikipedia.org/wiki/Manti_(dumpling)). Sigh.

Marinos
10-06-2013, 01:43 PM
Παρακαλώ να κλείσει εδώ αυτό το νήμα. :(

bernardina
10-06-2013, 01:45 PM
Παρακαλώ να κλείσει εδώ αυτό το νήμα. :(

Πάνω που ετοιμαζόμουν να πω: κοπιάστε...:(

SBE
10-06-2013, 02:31 PM
Μπορεί να κλείσει, αλλά να συνεχιστεί μετά το φαγητό :-)

Zazula
10-06-2013, 02:43 PM
Παρεμπιπτό, έμαθα πρόσφατα μια σημασία της λέξης ατζαμής λίγο διαφορετική από τη γνωστή. Συνήθως λέμε ατζαμή αυτόν που είναι άγαρμπος σε κάτι ή άγαρμπος γενικά. Άκουσα όμως (συγκεκριμένα από Καλύμνιους σφουγγαράδες) να λένε ατζαμή αυτόν που είναι απλώς πρωτάρης σε κάτι, χωρίς μειωτική απόχρωση. Δηλαδή ατζαμής είναι κάποιος που μπορεί και να μην κάνει λάθη, ενώ κι αν κάνει το θεωρούμε φυσιολογικό, δεν τα βάζουμε μαζί του (αν τα βάλουμε μαζί του θα το πούμε ξεκάθαρα με κάποια άλλη λέξη).
Αυτή την έννοια μοιάζει να έχει η λέξη και στην ιστορά του Χότζα: μόλις ξεκίνησα τη σταδιοδρομία μου ως αηδόνι (σουρεάλ! ), μη μου γυρεύεις πολλά. Μοιάζει να είναι η αρχική σημασία. Δεν ξέρω βέβαια τι σημαίνει η λέξη στα τούρκικα (ατζεμί;; δηλαδή αρμένικο; ).
Μα κι εγώ πρωτίστως «ατζαμή» ξέρω (κι έτσι το άκουγα να το χρησιμοποιούν στα μέρη μου, κι έτσι το χρησιμοποιώ κι εγώ) τον πρωτάρη, όχι τον αδέξιο. Την ύπαρξη αυτής της σημασίας την πιστοποιεί και ο Γεωργακάς και τα ευρήματα για την «τύχη τού ατζαμή». Για τον αδέξιο χρησιμοποιούμε το «αλμπάνης», που 'ναι μη-αμφίσημος μειωτικός χαρακτηρισμός.

Pericles
10-06-2013, 03:32 PM
Ναι, ε; Λοιπόν, εγώ τον αλμπάνη τον ήξερα μάλλον ως απατεώνα, σκιτζή, κάποιον που όχι απλώς δεν είναι καλός αλλά παριστάνει ότι είναι. Δηλαδή ακόμη πιο μειωτικό.

Palavra
10-06-2013, 04:04 PM
Να βάλουμε και μια ετυμολογία: αλμπάνης από το nalbant, τουρκιστί πεταλωτής και κτηνίατρος (http://www.seslisozluk.net/?word=nalbant&lang=tr-en) (περσικού ετύμου (~ Fa naˁlband نعلبند nal yapan ve takan kişi § Ar naˁl نعل nal + Fa band بند bağlayan → nal, bent)). Υποψιάζομαι ότι από τη δεύτερη σημασία θα έγινε και η εννοιολογική μετάβαση στον σκιτζή (κι εγώ μόνο για σκιτζή τον ξέρω :)) - αν, ας πούμε, ο πεταλωτής έριχνε και μια ματιά στα ζώα. Δεν βρήκα κάτι 100% επιβεβαιωτικό, ωστόσο.

bernardina
10-06-2013, 04:11 PM
Ενώ ο ατζαμής έχει και τις δύο έννοιες (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BC%CE%AE%CF%82&dq=), του αδέξιου και του πρωτάρη -προφανώς επειδή ο πρωτάρης είναι συνήθως και αδέξιος, πιστεύω ότι με τον καιρό η έννοια του αδέξιου αυτονομήθηκε. Ο αλμπάνης (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%B1%CE%BB%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B7%CF%82&sin=all) έχει μόνο την έννοια του άπειρου/αδέξιου. Κατά τη γνώμη μου και κάτι παραπάνω: του επικίνδυνα αδέξιου, του σκιτζή. (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CF%83%CE%BA%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%AE%CF%82&dq=) (που δεν έχει καμία σχέση με το σκίζω :) )

Palavra
10-06-2013, 04:17 PM
Αυτός ο σκιτζής (eskici, ετσκιτζή) στα τουρκικά δεν σημαίνει μόνο τσαγκάρης, σημαίνει και παλιατζής (Θα αναγνωρίσατε το eski, όπως λέμε Εσκί Σεχίρ :))

bernardina
10-06-2013, 04:28 PM
Mωρέ και το ατζέμ πιλάφ (http://tastingturkishculture.blogspot.gr/2012/02/persian-pilaf-acem-pilavi-and-zucchini.html) αναγνωρίσαμε, αλλά κάναμε την πάπια.:whistle:

SBE
10-06-2013, 07:34 PM
Αυτός ο σκιτζής (eskici, ετσκιτζή) στα τουρκικά δεν σημαίνει μόνο τσαγκάρης, σημαίνει και παλιατζής (Θα αναγνωρίσατε το eski, όπως λέμε Εσκί Σεχίρ :))

Αυτόν με τον τσαγκάρη ως συνώνυμο του κακού επαγγελματία το είχα ακούσει από τον παππού μου, που είχε κάνει μάγειρας σε αγγλόφωνη χώρα: shoemaker. Δεν το βρίσκω στο λεξικό αλλά περιέργως το έχει η Βίκι (http://en.wikipedia.org/wiki/Shoemaking): Chefs and cooks sometimes use the term "shoemaker" as an insult to others who have prepared sub-standard food, possibly by overcooking, implying that the chef in question has made his or her food as tough as shoe leather or hard leather shoe soles, and thus may be in the wrong profession.