Page 1 of 6 1 2 3 4 5 ... LastLast
Results 1 to 10 of 55

Thread: ağabey

  1. #1
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,662
    Gender
    Female

    ağabey

    Καλησπέρα,
    αντιμετωπίζω ένα μεταφραστικό δίλημμα, και θα ήθελα τη γνώμη σας. Μεταφράζω ένα βιβλίο από τα τουρκικά, λογοτεχνικό. Σε αυτό πρωταγωνιστεί ένας μπέης, ας τον πούμε Χασάν. Η λέξη «μπέης» ήταν παλιός τίτλος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπως θυμόμαστε λίγο πολύ, και σήμερα πια στα τουρκικά σημαίνει απλώς «κύριος». Ο Χασάν μπέης όμως δεν είναι ένας απλός κύριος, είναι κάτι σαν σύγχρονος φεουδάρχης - στο σημερινό Κουρδιστάν διατηρείται άτυπα το παλιό φεουδαρχικό σύστημα, κι έτσι ο ήρωάς μου είναι γαιοκτήμονας, και πρέπει να έχει και κάτι λίγα χωριουδάκια στην επίβλεψή του - ωστόσο αυτό δε μας απασχολεί. Αυτό που μας απασχολεί είναι το εξής: στα τουρκικά, όταν απευθυνόμαστε σε έναν άντρα που είναι κοντά στην ηλικία μας, αν είναι λίγο μεγαλύτερος, αλλά δεν είμαστε και κολλητοί, έχουμε ωστόσο οικειότητα, του απευθυνόμαστε χρησιμοποιώντας την προσφώνηση «μεγάλε αδερφέ», ağabey ή abi, όπως έχει συντμηθεί (προφέρονται και τα δύο το ίδιο, ααμπί).

    Στο δίλημμά μου, τώρα: οι γύρω του του Χασάν τον προσφωνούν ağabey. Συνήθως, δεν είναι απαραίτητο να μεταφράσουμε τις προσφωνήσεις αυτές, διότι στα ελληνικά, σε αντίστοιχες περιστάσεις, δε χρησιμοποιούμε κανενός είδους προσφώνηση πέρα από το όνομα του συνομιλητή μας. Στην περίπτωσή μας όμως, η προσφώνηση χρησιμεύει για να δείξει και το σεβασμό προς τον τίτλο του ήρωα.

    Δεν μπορώ να βάλω «αδερφέ», διότι στα ελληνικά είναι υπερβολική η οικειότητα. Κλίνω προς το να γράψω «αγαμπέη», αν και θα προδώσω την προφορά.

    Εσείς τι λέτε; Οι επιλογές είναι:
    α) Να μη βάλω τίποτα
    β) Να βάλω αγαμπέη
    γ) Να γράψω αδερφέ
    δ) κάτι που δεν έχω σκεφτεί ακόμα.

    Πρέπει να βρω λύση, όμως, διότι αυτό το πρόβλημα θα επαναλαμβάνεται στο βιβλίο.
    Last edited by Palavra; 21-02-2011 at 01:54 PM.
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  2. #2
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    28,715
    Gender
    Male
    Πρώτες σκέψεις

    Quote Originally Posted by Palavra View Post
    α) Να μη βάλω τίποτα -- Νομίζω ότι δεν γίνεται, προδίνεις την ατμόσφαιρα
    β) Να βάλω αγαμπέη -- Επικίνδυνο, θυμίζει πολύ σκέτο αγά μου ή σκέτο μπέη μου
    γ) Να γράψω αδερφέ -- Μα δεν ισχύει ακριβώς, όπως μας εξήγησες
    δ) κάτι που δεν έχω σκεφτεί ακόμα -- Ίσως ααμπί με μια σημείωση στην αρχή όπως αυτά που μας εξήγησες
    Γιατί να μην είναι έτοιμο το ελληνικό κοινό για τη σύγχρονη απόδοση μιας τουρκικής χρήσης;
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  3. #3
    Senior Member Isiliel's Avatar
    Join Date
    May 2010
    Location
    Salonika, Thessaloniki, Greece, Greece
    Posts
    175
    Gender
    Female
    Πολύ ενδιαφέρον! Δεν έχω βέβαια λύση για το πρόβλημά σου, αλλά σ' ευχαριστώ που το μοιράστηκες μαζί μας.

    ...στα τουρκικά, όταν απευθυνόμαστε σε έναν άντρα που είναι κοντά στην ηλικία μας, αν είναι λίγο μεγαλύτερος, αλλά δεν είμαστε και κολλητοί, έχουμε ωστόσο οικειότητα, του απευθυνόμαστε χρησιμοποιώντας την προσφώνηση «μεγάλε αδερφέ», ağabey ή abi, όπως έχει συντμηθεί (προφέρονται και τα δύο το ίδιο, ααμπί).
    Στα ελληνικά δεν είναι περίπου αντίστοιχο το Κυρ;

    Εμένα μου το είπανε κυρ Κωστάκη έλα κοντά
    άνθρωποι μερακλήδες τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια


    Προσωπικά μου δημιουργεί ένα είδος σεβασμού συνυφασμένου με οικειότητα.

  4. #4
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,662
    Gender
    Female
    Όχι, όχι δεν είναι αντίστοιχο. Ίσα ίσα. Το abi είναι μια απλή προσφώνηση, δεν είναι λαϊκή, τουναντίον. Χρησιμοποιείται από άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας, όταν απευθύνονται σε άντρες λίγο μεγαλύτερούς τους, και δείχνει ένα κάποιο σεβασμό. Μάλιστα, χρησιμοποιείται και για άντρες που δε γνωρίζουμε. Αν θες, π.χ., να φωνάξεις το σερβιτόρο, και δεν είσαι πολύ μάγκας για να του πεις τα αντίστοιχα του φιλαράκι, του λες αυτό.

    Είναι ίσως παρεξηγήσιμο από τις γυναίκες, όταν το χρησιμοποιούν για να απευθυνθούν σε κάποιον που δε γνωρίζουν καθόλου, αλλά πρέπει να συντρέχουν πολλές προϋποθέσεις (να είναι πολύ θρήσκες, να μην το σηκώνει το περιβάλλον κτλ κτλ κτλ).

    Το κυρ, που λες, Ισίλιελ, υπάρχει. Οι Τούρκοι, όταν απευθύνονται σε κάποιον που πληροί όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις αλλά είναι πολύ μεγαλύτερος, τον λένε amca, αμτζά, θείο (αδερφό του πατέρα). Και πάλι προσοχή, ωστόσο: αν και το αμτζά δείχνει οικειότητα, δεν είναι το ίδιο ακριβώς του θείε, που λέμε εμείς. Δηλαδή θα το χρησιμοποιήσουμε για να απευθυνθούμε σε κάποιον που πουλάει π.χ. φρούτα, όταν ψωνίζουμε.

    Όμως όχι όταν αυτός ο κάποιος είναι, π.χ., καθηγητής πανεπιστημίου, δηλαδή υπάρχει σχέση που επιβάλλει μεγαλύτερο σεβασμό. Σας μπέρδεψα, μάλλον...

    Ντοκτόρ, πολύ καλή ιδέα.


    Έντιτ: ξέχασα να πω ότι τα Τουρκάκια απευθύνονται στα μεγαλύτερα αδέρφια τους με το αμπί, αν είναι αγόρια (όχι με το όνομά τους, εκτός κι αν έχουν πολλούς μεγαλύτερους αδερφούς, οπότε τους λένε, π.χ., Χασάν αμπί, Αχμέτ αμπί για να τους ξεχωρίσουν), και με το abla, αμπλά, αν είναι κορίτσια (σας θύμισε τίποτα, στους κρητικούς; ) Το αμπλά είναι το αντίστοιχο του αμπί για τις γυναίκες - εμένα στην Τουρκία τα πιτσιρίκια στο δρόμο με φώναζαν αμπλά (ευτυχώς, παναπεί τους φαινόμουνα μικρή, αλλιώς θα με λέγανε θεία. Αλλά ας μη σας μπερδέψω περισσότερο).
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  5. #5
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    23,142
    Gender
    Male
    Το βου και το δου του Δρα παίζουν κατ' εμέ (το 50-50 είμαστε).

    Μια ερώτηση όμως. Πώς θα τον λες στο κείμενο: χχχχ Χασίμ μπέη ή σκέτο χχχχ Χασίμ;
    όπου χχχχ το ζητούμενο.

    Και μια άσχετη: δηλαδή στη γείτονα ο Big Brother μεταφράστηκε Aαμπί; I'll be damned!
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  6. #6
    Senior Member Isiliel's Avatar
    Join Date
    May 2010
    Location
    Salonika, Thessaloniki, Greece, Greece
    Posts
    175
    Gender
    Female
    Palavra, σ' ευχαριστώ για τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες!

    (επιτέλους κάποιος που δεν με είπε ιζίλιελ και ακολούθησε την ξωτική γραμματική. :P)

  7. #7
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    28,715
    Gender
    Male
    Δηλαδή σε αυτή την περίπτωση, όταν δεν πρόκειται για συγγενή, το αμτζά είναι το αντίστοιχο του (σεβαστικού, όχι του ειρωνικού) «μπάρμπα» -βλ. Μπαρμπαγιώργος;
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  8. #8
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,662
    Gender
    Female
    @daeman: Όχι, το μπέης είναι πιο επίσημο, και δεν πάνε και οι τίτλοι μαζί μαζί. Όχι και τα δύο μαζί, λοιπόν. Θα τον λέω Χασίμ χασικτίρ ααμπί

    @Ισίλιελ: έχει πολλούς φαν ο Τόλκιν από δώθε

    Quote Originally Posted by drsiebenmal View Post
    Δηλαδή σε αυτή την περίπτωση, όταν δεν πρόκειται για συγγενή, το αμτζά είναι το αντίστοιχο του (σεβαστικού, όχι του ειρωνικού) «μπάρμπα» -βλ. Μπαρμπαγιώργος;
    Ναι. Αλλά είναι λίγο πιο σεβαστικό. Το λένε δηλαδή και στις πόλεις, όχι μόνο στα χωριά.
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  9. #9
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    23,142
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Palavra View Post
    [...] Οι Τούρκοι, όταν απευθύνονται σε κάποιον που πληροί όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις αλλά είναι πολύ μεγαλύτερος, τον λένε amca, αμτζά, θείο (αδερφό του πατέρα). Και πάλι προσοχή, ωστόσο: αν και το αμτζά δείχνει οικειότητα, δεν είναι το ίδιο ακριβώς του θείε, που λέμε εμείς. Δηλαδή θα το χρησιμοποιήσουμε για να απευθυνθούμε σε κάποιον που πουλάει π.χ. φρούτα, όταν ψωνίζουμε.

    Όμως όχι όταν αυτός ο κάποιος είναι, π.χ., καθηγητής πανεπιστημίου, δηλαδή υπάρχει σχέση που επιβάλλει μεγαλύτερο σεβασμό. Σας μπέρδεψα, μάλλον...

    [...] και με το abla, αμπλά, αν είναι κορίτσια (σας θύμισε τίποτα, στους κρητικούς; )
    α. ο μπάρμπας δηλαδή (ο μπαρμπα-Γιάννης, όχι ο Άσε μας, ρε μπάρμπα!) ή κι αυτό δεν είναι αντίστοιχο;

    β. Επειδή η μάνα μου είναι η μικρότερη, και τις τρεις αδερφές της Αμπλά τις έλεγα στα πρώτα μου ψελλίσματα, νομίζοντας πως έτσι τις βάφτισαν.

    Εδιτ: Αμαπιά! Ανυπόφοροι είμαστε, Δρα! Τα ίδια μαλλαλόγια γράφουμε στα πληκτρολόγια.
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  10. #10
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    23,142
    Gender
    Male
    Να σου πω; Αφού οι Τούρκοι έχουν τόσο περίπλοκο κλητικό σύστημα (για το κλιτικό τους δεν ξέρω), φαντάζομαι ότι θα ξανασυναντήσεις τέτοιου είδους πρόβλημα και σε άλλα πρόσωπα του βιβλίου. Αν είναι έτσι, μήπως να το έλυνες συνολικά μ' ένα μικρό γλωσσάρι, (το οποίο μετά μπορείς να εκδώσεις σαν αυτόνομο τευχίδιο, λυσάρι για τους τηλεθεατές που θέλουν να εμβαθύνουν στα τουρκικά σίριαλ;-D)
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

Page 1 of 6 1 2 3 4 5 ... LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •