Page 1 of 4 1 2 3 4 LastLast
Results 1 to 10 of 31

Thread: η "αφήγηση"

  1. #1
    Super Moderator Alexandra's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Bristol, UK
    Posts
    17,055
    Gender
    Female

    η "αφήγηση"

    Έχετε αντιληφθεί αυτό το φαινόμενο που περιγράφει ο Λ. Παπαδόπουλος στα ΝΕΑ; Τι σημαίνει η λέξη "αφήγηση" εδώ;
    Την εποχή του Σηµίτη, οι διανοούµενοι, ας πούµε, είχανε «ψωµοτύρι» τη λέξη «διακύβευµα». Σε τέτοιο βαθµό, που άρχισε να τη χρησιµοποιεί και η «κουτσή Μαρία» των ρεπόρτερ του δρόµου και των ερωτήσεων του τύπου «Σας αρέσει το βουνό ή η θάλασσα;». Ύστερα ήρθε η εποχή της «επανίδρυσης». Την ξεπατώσαµε και αυτή τη λέξη. Τον Οκτώβριο του 2009 επανήλθε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Μαζί και η πασοκική αλαµπουρνέζικη διάλεκτός του, µε ταµπέλες υπουργείων-σιδηρόδροµους. Παράδειγµα, ∆ιά Βίου Μάθησης κ.λπ. Και, εδώ και κάµποσους µήνες η πανεπιστηµιακή, φιλολογική και δηµοσιογραφική σνοµπαρία, δεν µπορεί να γράψει µια φράση που να µην περιέχει τη λέξη «αφήγηση»!

    ∆ιάβαζα, προ ηµερών, το δηµοσιογραφικό κείµενο πολύ νέου, πολύ καλού και µε λαµπρές σπουδές συναδέλφου, και µου πετάχτηκαν τα µάτια έξω σαν κορόµηλα! Ιδού τρεις παράγραφοι από αυτό το κείµενο, για να µη νοµίζετε ότι λέω υπερβολές:
    «…Χρειάζεται µια αφήγηση για το τι θα βγει απ’ αυτή την κρίση, πώς θα είναι η χώρα και κυρίως οι πολίτες την επόµενη µέρα. Η κρίση είναι πρωτόγνωρη για την Ελλάδα και για την Ευρώπη. Ούτε η δεύτερη έχει ευρωπαϊκή αφήγηση, γι’ αυτό προς το παρόν υποµένει στωικά τη γερµανική εθνική αφήγηση. Στην ελληνική περίπτωση, η αφήγηση της ισχυρής Ελλάδας και της τεχνητής ευµάρειας διεκόπη βίαια από την οδυνηρή πραγµατικότητα της οικονοµικής κρίσης. Τη θέση της δεν έχει πάρει µια άλλη εθνική αφήγηση, της κρίσης»!
    Ορισµένως δεν είµαστε καλά. Κάποιος απαραιτήτως µορφωµένος και έγκυρος, σε όσες απόψεις διατυπώνει, πετάει µια λέξη, την «αφήγηση» και όλοι εµείς, τα χαϊβάνια, τη βάζουµε κυριαρχικά στο λεξιλόγιό µας και την κάνουµε µόδα! Χωρίς να ξέρουµε, ουσιαστικά, τι σηµαίνει αυτή η λέξη στην εκδοχή που χρησιµοποιούµε.
    Μένω Ευρώπη
    Keys of change

  2. #2
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,630
    Gender
    Female
    Narrative, υποθέτω. Είναι αρκετά δύσκολο να μεταφραστεί, νομίζω. Πρόσφατα τη συνάντησα επανειλημμένα σε μια μετάφραση που διόρθωσα, και προβληματίστηκα πολύ. Στο κείμενο, που ήταν φιλοσοφικό, είχε την έννοια της ιστορίας θρησκευτικού περιεχομένου, η οποία ωστόσο έχει συγκεκριμένα πολιτισμικά και ιδεολογικά στοιχεία, και αντιστοιχεί, ουσιαστικά, σε ένα σύνολο πληροφοριών που ισοδυναμούν με την αντίληψη κάποιου για τον κόσμο μέσα από ένα θρησκευτικό πρίσμα (ή κάτι τέτοιο, είμαι και λίγο άσχετη με αυτά )

    Δε θα επέλεγα τη λέξη «αφήγηση» για να το αποδώσω στα ελληνικά, ωστόσο δεν ξέρω αν έχει επικρατήσει η συγκεκριμένη απόδοση στις μεταφράσεις κειμένων φιλοσοφικού ή κοινωνιολογικού περιεχομένου.
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  3. #3
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,297
    Gender
    Male
    Narrative. Αφήγημα και αφήγηση (το δεύτερο με τη σημασία του αφηγήματος, δηλ. αυτού που αφηγούμαστε, και όχι της διαδικασίας της εξιστόρησης).

    Παραθέτω:
    Θυμάστε τον Ευάγγελο Βενιζέλο, που είχε εμφανιστεί στο Μέγκα τον Ιούνιο που μας πέρασε και είχε πει ότι το μνημόνιο δεν φτάνει κι ότι το αργότερο μέχρι τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση θα έχει έτοιμο ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης, «ένα εθνικό αφήγημα, για να καταλάβει ο κάθε πολίτης, ο κάθε Ελληνας και η κάθε Ελληνίδα, ότι μπορεί να νιώθει ασφαλής, ότι είμαστε σε δύσκολες συνθήκες, αλλά ότι ξέρουμε πού πηγαίνουμε»...
    Ελεύθερος Τύπος 11/10/2010


    Η «νέα εθνική αφήγηση» δεν είναι μια κομψή ιστοριούλα εθνικής ανάτασης. Πρωτοεμφανίστηκε ως έννοια πριν από οχτώ ακριβώς μέρες. Στις 20/10/2010, σε μια συνάντηση του υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης με νέους επιχειρηματίες είπε να κάνει την εμφάνισή του και ο Γιώργος Παπανδρέου. Εκεί, προσπαθώντας να πείσει τους εκκολαπτόμενους μεγιστάνες του τόπου να είναι λιγάκι πιο open-minded στη δουλειά τους, είπε το εξής: «Η νέα εθνική αφήγηση, λοιπόν, είναι πολύ σημαντική και πιστεύω ότι η καινοτομία μπορεί να είναι μέρος αυτής της αφήγησης, γιατί έχουμε δυνατότητες, έχουμε το ανθρώπινο δυναμικό, την ικανότητα, τις ιδέες - και μόνον αυτά που ειπώθηκαν εδώ, είναι ένας πλούτος τεράστιος».
    Lifo 27/10/2010


    Ακουγα τον κ. Χρυσοχοΐδη να διαβεβαιώνει τους ακροατές του, και εμμέσως τους τηλεθεατές, ότι το κόμμα του διαθέτει ολόκληρο «αναπτυξιακό αφήγημα» και προς στιγμήν μπερδεύτηκα. Πίστεψα δηλαδή ότι μιλούσε στη Στοά του Βιβλίου, για κάποιο λογοτέχνημα· συνηθίζεται άλλωστε να προσκαλούνται πολιτικοί αξιωματούχοι ως ομιλητές σε παρουσιάσεις λογοτεχνικών βιβλίων, για να τα επικυρώσουν υποτίθεται με την παρουσία τους. Αλλά όχι. Ο κ. Χρυσοχοΐδης αγόρευε σε συνέδριο περί αναπτύξεως, ως καθ’ ύλην αρμόδιος. Το τι ακριβώς είχε στον νου του όταν χρησιμοποιούσε τη λέξη αφήγημα, δεν μπορούμε να το ξέρουμε. Τα μυαλά των υπουργών κινούνται σε άλλες στροφές και φτιάχνουν τη δική τους λογοτεχνία, όπως όταν ορκίζονται ότι τυγχάνουν «αντιεξουσιαστές στην εξουσία».

    Μια χαρά λέξη είναι το αφήγημα, στον οικείο του τόπο εννοείται. Πάει να γίνει της μόδας ωστόσο η χρήση του (να, και η κ. Διαμαντοπούλου δήλωσε ότι «το ΠΑΣΟΚ έχει αφήγημα για τη χώρα»). Κι αν η παραγωγή μιμητών συνεχιστεί αμείωτη, στο τέλος θα διστάζουμε να χρησιμοποιήσουμε τη λέξη ακόμα κι εκεί που είναι αναντικατάστατη, στην κριτική της λογοτεχνίας ή στην ιστοριογραφία (απ’ όπου υποθέτω ότι αντλήθηκε, αν δεν αποτελεί αυτόματη μετάφραση του αγγλικού «story»). Το καινούργιο κοσκινάκι, το «αφήγημα», ίσως έρχεται να πάρει τη θέση του παλιού, της «φιλοσοφίας», που το έφθειρε η κατάχρηση. Για χρόνια άκουγες να μιλούν για τη «φιλοσοφία» τους τόσοι Αριστοτέληδες, Πλάτωνες, Επίκουροι και Επίκτητοι (πολιτικοί, σκηνοθέτες, προπονητές, τραγουδιστές, ποινικολόγοι, δημοσιογράφοι κ.ο.κ.) ώστε κατέληγες να πιστεύεις ότι η μετεμψύχωση είναι γεγονός.

    Μπουκάλας στην Καθημερινή 4/12/2010


    Γενικότερα:
    εθνική αφήγηση
    εθνικό αφήγημα

    Διάφορες περιγραφές του national narrative με αποκορύφωμα πάντα τον εθνικό μύθο / national myth.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #4
    Senior Member SBE's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Londinium
    Posts
    11,056
    Gender
    Female
    Χαίρομαι που κάποιοι βρίσκουν γελοία τη χρήση της λέξης, ίσως βοηθήσει αυτό να μη γενικευτεί.
    Κοιτάζοντας στο λεξικό το narrative βλέπω ότι δεν υπάρχει τίποτα μεταφυσικό και καινούργιο στη λέξη, story το ερμηνεύει.
    Στο κείμενο που παραθέτει η Αλεξάνδρα νόημα δε βγαίνει ούτε με αντικατάσταση της λέξης

  5. #5
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,297
    Gender
    Male
    Μα τα 'βαλε τώρα ο Παπαδόπουλος με την Αριστοτελία...

    Ο όρος εθνικό αφήγημα / εθνική αφήγηση (national narrative, récit national) είναι πιπίλα στις κοινωνικές επιστήμες τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια, απλώς τώρα έτυχε και βγήκαν τέσσερις-πέντε πολιτικοί μαζί και τον ξεστόμισαν, που σημαίνει ότι τους κάνουν σεμινάρια ή διαβάζουν τα ίδια βιβλία. Κάτω δεξιά από το άρθρο της Πελώνη πήρε το μάτι μου τον τίτλο ενός άλλου άρθρου (του Τάκη Θεοδωρόπουλου: Εκλεκτικές συγγένειες) και σκεφτόμουν πώς ο όρος ξεκίνησε από τη χημεία για να τον περιλάβει ο Γκέτε και να καταλήξει να γίνει καθημερινή έκφραση (υπάρχει και στο ΛΝΕΓ με τη μεταφορική του σημασία). Πόσο στοίχημα ότι θα πήξουμε στο αφήγημα;
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #6
    Member Surprisa's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Αθήνα
    Posts
    39
    Gender
    Female
    Ότι γενικά η λέξη (στην πρωτότυπη χρήση της) έχει αρχίσει να χάνει το νόημά της, να εκφυλίζεται και να γίνεται μαϊντανός, μια φούσκα που δε σημαίνει τίποτα, όπως κάθετι που βάζουν στο στόμα τους πρώτα οι πολιτικοί και μετά οι δημοσιογράφοι, είναι γεγονός.

    Ωστόσο δεν καταλαβαίνω γιατί δεν μας κάνουν το αφήγημα και η αφήγηση ως αποδόσεις του narrative. Επιπλέον, έχω την εντύπωση ότι έχουν επικρατήσει πια σε φιλοσοφικά, κοινωνιολογικά και ιστορικά κείμενα και ειδικά στη φράση "εθνική αφήγηση".
    Σαν τα μάραθα.

  7. #7
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,630
    Gender
    Female
    Προσωπικά, νομίζω ότι το narrative έχει επεκταθεί εννοιολογικά στα αγγλικά, πράγμα που δεν νομίζω ότι δεν έχει γίνει στα ελληνικά, και γι' αυτό δε θα επέλεγα τη λέξη «αφήγηση». Με την επιφύλαξη αυτού που γράφω και παραπάνω, όμως, δηλαδή του βαθμού στον οποίο χρησιμοποιείται στους αντίστοιχους τομείς στα ελληνικά.
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  8. #8
    Senior Member
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Athens
    Posts
    130
    Gender
    Male
    Η λέξη "αφήγηση" με διεσταλμένη έννοια έχει μπει για τα καλά στα ελληνικά. Να μη βιαστούμε να την εξωπετάξουμε ή να την αλλάξουμε διότι πράγματι σημαίνει κάτι ουσιαστικά διαφορετικό από την "αφήγηση" που ξέραμε. Η λέξη χρησιμοποιείται ευρύτατα στη σύγχρονη θεωρία και προφανώς είναι μεταφορά στα ελληνικά αντίστοιχης αγγλικής. Μόνο που η αγγλική δεν είναι σκέτο "narrative" αλλά "metanarrative" ή "grand narrative". Το σχετικό άρθρο της Wikipedia είναι αρκούντως διαφωτιστικό:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Grand_narrative


    Το ότι ενοχλεί τον Λ. Παπαδόπουλο δεν σημαίνει απολύτως τίποτα. Πολλοί νεολογισμοί έχουν ενοχλήσει κατά καιρούς πολλούς αναρμόδιους. Το ίδιο ενοχλούσε τη δεκαετία του '30 η λέξη υπερρεαλισμός, το ίδιο τη δεκαετία του '60 η λέξη στρουκτουραλισμός, και πάει λέγοντας. Αλλά οι λέξεις αυτές μπήκαν (και σωστά) στο λεξιλόγιό μας. Είναι δικαίωμα και υποχρέωση της κριτικής θεωρίας να φτιάχνει νέες λέξεις ή να διαστέλλει την έννοια παλαιών λέξεων για να δηλώσει καινούργιες έννοιες. Εντάξει, να μη φτάσουμε στα άκρα των αποδομιστών (βλ. Βέλτσος) αλλά και να μην απορρίπτουμε με το καλημέρα σας οποιονδήποτε νεολογισμό που δεν τον ξέρουμε και δεν τον ψάξαμε για να δούμε αν πράγματι σημαίνει κάτι το νέο και ουσιαστικό.

  9. #9
    Senior Member SBE's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Londinium
    Posts
    11,056
    Gender
    Female
    Το ότι όλοι οι πολιτικοί διαβάζουν τα ίδια βιβλία δεν είναι ανησυχητικό, το ανησυχητικό είναι ότι όλοι ξεπατικώνουν μια φράση από το βιβλίο και την κολλάνε παντού ταιριάζει δεν ταιριάζει, που σημαίνει ότι κάτι τους λείπει στον πάνω όροφο, αλλά παρόλα αυτά μας κυβερνάνε.

  10. #10
    Τείνω να συμφωνήσω με τον arberlis. Το γεγονός ότι μας ξενίζει ή μας ενοχλεί δεν σημαίνει ότι είναι "λάθος" - μπορεί να σημαίνει απλά ότι μας ξαφνιάζει το καινούριο και μας βρίσκει ανέτοιμους. Η λέξη narrative απέκτησε μια νέα σημασία, τι πιο φυσικό και ομαλό από την επέκταση της σημασίας της αντίστοιχης ελληνικής λέξης "αφήγηση" για να την αποδώσουμε;

    Εκτός κι αν υπάρχει μια πραγματικά καλύτερη (και όχι απλώς διαφορετική για να πάμε κόντρα στο ρεύμα) πρόταση.

    Τον τελευταίο χρόνο έχω διαβάσει διάφορα πάνω στο θέμα αυτής της "αφήγησης", ως επί το πλείστον στα αγγλικά. Με οδήγησε εκεί ο προβληματισμός που μου γεννήθηκε από το μυθιστόρημα του Λιόσα που μετέφρασα πρόσφατα, "ο άνθρωπος που έλεγε ιστορίες". Ο πρωτότυπος τίτλος είναι "el hablador" δηλαδή "ο ομιλών", αλλά το πρόσωπο ή μάλλον το λειτούργημα στο οποίο αναφέρεται έχει μια άλλη ονομασία στη γλώσσα των ιθαγενών, η οποία αποδίδεται ως "αυτός που αφηγείται". Το μυθιστόρημα πραγματεύεται κατά κάποιον τρόπο το ρόλο της αφήγησης (με την παλιά γνωστή έννοια) στη διαμόρφωση του consensus της πραγματικότητας.

    Αναζητώντας πληροφορίες για το θέμα αυτό, έπεσα πάνω στη χρήση της λέξης narrative στην ιστοριογραφία αλλά και στην ψυχολογία (η wiki έχει κάποιες αναφορές σε αυτό).

    Συζητώντας με μια φίλη μου ψυχολόγο, έμαθα ότι υπάρχει μια σχετικά πρόσφατη θεραπευτική προσέγγιση που ονομάζεται "αφηγηματική θεραπευτική" ή "αφηγηματική ψυχολογία" γιατί βασίζεται στην αφήγηση.

    Κατόπιν όλων αυτών, είμαι διατεθειμένη να δεχτώ τη χρήση της λέξης αφήγηση με νέες σημασίες, δεν βλέπω κανένα απολύτως πρόβλημα σε αυτό.

    Γεγονός βεβαίως που δεν δικαιολογεί τη χρήση της λέξης εν είδει μαϊδανού προς επίδειξη προχωρημενότητας (sic).
    Οι μεταφραστές είναι σαν νίντζα: αν τους αντιληφθείς, δεν είναι καλοί. -Ετγκάρ Κέρετ

    My website: Translations Traducciones Μεταφράσεις

Page 1 of 4 1 2 3 4 LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •