Page 1 of 2 1 2 LastLast
Results 1 to 10 of 11

Thread: στιγματίζω

  1. #1
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,087
    Gender
    Male

    στιγματίζω

    Άκουγα προ ολίγου στην ΕΤ (σε επανάληψη) μια εκπομπή όπου μιλούσε ο Δημ. Καταλειφός, και έλεγε ότι "τον έχουν στιγματίσει οι Αδελφοί Καραμαζόφ", προφανώς με την έννοια "σημαδέψει".

    Στο ΛΚΝ, τέτοια σημασία δεν υπάρχει. Το ΛΝΕΓ πράγματι καταγράφει αυτή τη σημασία (3. επιδρώ σε βάθος, καθοριστικά, αποτελώ καθοριστικό σημείο/γεγονός για κάποιον, κάτι) αλλά οι παραδειγματικές φράσεις που δίνει αφορούν αρνητική επίδραση: οι εμφύλιες συγκρούσεις στιγμάτισαν την περιοχή / τα οικογενειακά προβλήματα κατά την εφηβεία της στιγμάτισαν την ενήλικη ζωή της.

    Στο γκουγκλ, ωστόσο, υπάρχουν πολλά παραδείγματα χρήσης με "ουδέτερους" ή "θετικούς" στιγματισμούς, όπως αυτό του Καταλειφού, π.χ. ο Μπέζος λέει "με έχει στιγματίσει το έργο του Ζαμπέτα", κάποιος αφιερώνει "σ' ένα πλάσμα που έχει στιγματίσει τη ζωή μου". Βέβαια, συνυπάρχει η παλιότερη σημασία των λεξικών, π.χ. ο Σαρκοζί (πρόσφατη είδηση) στιγματίζει τους Ρομά. Καμιά φορά, πρέπει να ξέρεις ποιος λέει τι, διότι όταν διαβάζεις ότι "ο εθνικισμός θα στιγματίσει τον 21ο αιώνα" σκέφτεσαι ότι είναι αρνητικό, όταν όμως δεις ότι το υπογράφει η Χρυσή Αυγή καταλαβαίνεις ότι το εννοεί θετικά, θα αφήσει τη σφραγίδα του.

    Ίσως στη μετατόπιση της σημασίας να έχει επιδράσει και η άλλη σημασία της λ. στίγμα, η ναυτικογενής (δίνω το στίγμα μου).

    Απροπό, αν η φράση του Καταλειφού ή του Μπέζου ήταν σε μετάφραση που αναθεωρούσατε, θα τις διορθώνατε;

  2. #2
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,127
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by sarant View Post
    Απροπό, αν η φράση του Καταλειφού ή του Μπέζου ήταν σε μετάφραση που αναθεωρούσατε, θα τις διορθώνατε;
    Είτε αναφερόταν η λέξη «θετικά», π.χ. «στιγματίσει θετικά», είτε θα έπρεπε να το καταλάβω μόνος μου, διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας και αγανακτώντας, θα το διόρθωνα. Ίσως είναι ενδεικτικό ότι το πρώτο εύρημα για το «στιγματίσει θετικά» βρίσκεται σε ιστότοπο με την ονομασία tralala.gr.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  3. #3
    Senior Member Themis's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Posts
    3,713
    Gender
    Male
    Ένα ακόμη τερατούργημα λόγιας αγραμματοσύνης (δηλαδή κοινωνικού ρατσισμού και αρπακολλατζίδικης λαμογιάς). Γιατί μη μου πείτε πως, αν το πεις για μια γυναίκα, θα καταλάβει κανείς κάτι διαφορετικό απ' ό,τι εννοούσαν ο Νίκος Ξανθόπουλος και η Μάρθα Βούρτση. Απλώς το αδίκημα έχει μετατραπεί από κακούργημα σε πλημμέλημα προς πταίσμα. Επειδή βαριέμαι να ψάχνω και λέω απλώς ό,τι κατεβάσει η γκλάβα μου, μπαίνω στον πειρασμό να σκεφτώ ότι το πρόβλημα μάλλον θα ήταν όχι τόσο το "σημαδεύω" όσο το "σημάδι", που έχει το ασκημάδι να λαϊκοφέρνει.

    Θα το διόρθωνα ασυζητητί. Δεν είμαστε λεξικογράφοι του 22ου αιώνα, είμαστε ομιλητές του τώρα, καθ' όλα συνεργοί στις "μοριακές" διαδικασίες καθιέρωσης ή απόρριψης. Και, ευελπιστώ, όχι τυφλοί για να αδυνατούμε να διαπιστώσουμε αν οι Μήδοι επιτέλους θα περάσουν.

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,087
    Gender
    Male
    Αυτό του 22ου αιώνα μ' άρεσε (όπως και οι Μήδοι!)

  5. #5
    Senior Member Rogerios's Avatar
    Join Date
    Nov 2008
    Location
    Μεταξύ της Augusta Treverorum και του Divodurum
    Posts
    2,013
    Gender
    Male
    Δόξα και τιμή κι από μένα στον Θέμη!

    Και η δική μου εντύπωση είναι ότι πρόκειται για εσφαλμένη χρήση της λέξης.

  6. #6
    εγώ γάρ τά στίγματα τού Ιησού εν τώ σώματί μου βαστάζω (Παύλος)

    Κατά την γνώμη μου, το στίγμα έχει την ιδιότητα τού ανεξίτηλου, του όχι αντιστρεπτού.

  7. #7
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,127
    Gender
    Male
    Έχετε δίκιο. Η αρχική σημασία της λέξης στίγμα είναι το ανεξίτηλο σημάδι που γίνεται με αιχμηρό εργαλείο ή με καυτηριασμό. Είναι περισσότερο αυτό που οι Εγγλέζοι λένε brand (που στη συνέχεια πήρε τη σημασία της εμπορικής μάρκας) και στο LSJ το αποδίδει σαν tattoo mark (άλλωστε σήμερα η ελληνική για το τατουάζ είναι δερματοστιξία). Έχουμε π.χ. στον Ηρόδοτο «στίγματα ιρά (ιερά)» για κάποιον ταγμένο να υπηρετεί σε ναό. Έτσι και τα στίγματα του Ιησού είναι πληγές και όχι… σπίλος. Όμως, όταν τα στίγματα σημαδεύουν σκλάβους, δραπέτες και εγκληματίες, δεν θα αργήσουν να πάρουν μια καθαρά αρνητική σημασία. Τι λέει το παπυρολεξικό για τον στιγματία;

    στιγματίας ο, ΝΜΑ, και ιων. τ. στιγματίης Α· (μτφ.) κακοποιό στοιχείο, άνθρωπος ανήθικος και επικίνδυνος· || (αρχ.) 1. δούλος, δραπέτης ή κακούργος που ήταν στιγματισμένος με πυρακτωμένο στιγέα, σημαδεμένος («στιγματίας τις... ἀπέδρασε νύκτωρ», Ξεν.)· 2. (ως κωμ. χαρακτηρισμός) άνθρωπος τού οποίου η περιουσία ήταν σφραγισμένη διότι είχε μπει ως ενέχυρο· 3. (ως παρωνύμιο τού Νικάνορος) γραμματικός που ασχολείται υπερβολικά με τη στίξη τών κειμένων.

    Αυτή ήταν η σημασία του στίγματος στα λατινικά και αυτή πέρασε στις δυτικές γλώσσες. Έτσι, μπορεί να έχουμε τα στίγματα του Κυρίου ή το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας ή το στίγμα των ραδιοναυτιλιακών βοηθημάτων, αλλά, όταν μιλάμε για ανθρώπους (και δεν ψάχνουμε για το... πολιτικό τους στίγμα — που είναι θέση και όχι σημάδι), το στίγμα και το στιγματίζω, σε Δύση και Ανατολή, σχετίζεται με το όνειδος. Αφού λοιπόν έχει τόσο σαφή και χρήσιμη σημασία τόσους αιώνες, είναι αστείο να έρχεται κάποιος σήμερα και να θέλει να στιγματίζεται θετικά.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,127
    Gender
    Male
    Άλλο ένα κρούσμα, από τα σημερινά μεζεδάκια του Σαραντάκου:

    * Ακούγεται συχνά-πυκνά, αλλά δεν το παραδέχομαι για σωστό. Τίτλος πρόσφατης συνέντευξης: «Η Μαρία Χαραμή μού στιγμάτισε την καριέρα».

    Το εννοεί θετικά, αλλά στα ελληνικά το στίγμα έχει έντονα αρνητική χροιά, όπως και το στιγματίζω (δείτε παραδείγματα χρήσης στο λεξικό). Λέμε βέβαια ότι ο τάδε «άφησε το στίγμα του», αλλά αυτή είναι μάλλον η εξαίρεση. Θα προτιμούσα «μου σημάδεψε την καριέρα».

    http://sarantakos.wordpress.com/2014...A%CE%B9%CE%B1/
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,889
    Gender
    Male
    ...
    Stigmata Martyr - Bauhaus




    Stigmata Martyr - Abney Park

    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  10. #10
    Senior Member dominotheory's Avatar
    Join Date
    Dec 2009
    Location
    Corfu
    Posts
    739
    Gender
    Male
    ...
    Ευκαιρίας δοθείσης, ας θυμηθούμε ένα από τα σπουδαιότερα έργα ενός κορυφαίου συγγραφέα:



    The Three Stigmata of Palmer Eldritch - Philip K. Dick {audiobook}


    The Three Stigmata of Palmer Eldritch is a 1965 dystopian novel by US science fiction writer Philip K. Dick. It was nominated for the Nebula Award for Best Novel in 1965.

    The novel takes place some time in the 21st century. Under United Nations authority, humankind has colonized every habitable planet and moon in the solar system. Like many of Dick's novels, it utilizes an array of science fiction concepts, features several layers of reality and unreality and philosophical ideas. It is one of Dick's first works to explore religious themes.

    The titular 'three stigmata', incidentally, are a mechanical arm, slotted eyes and metallic teeth. According to an explanation provided by the author within the book itself these three appliances or afflictions represent alienation, blurred reality, and despair.

    https://en.wikipedia.org/wiki/The_Th...almer_Eldritch
    I don't like to commit myself about heaven and hell - you see, I have friends in both places.

Page 1 of 2 1 2 LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •