Page 2 of 4 FirstFirst 1 2 3 4 LastLast
Results 11 to 20 of 36

Thread: Ρήματα σε -άω (β' και γ' πρόσωπο)

  1. #11
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,394
    Gender
    Male
    Από την κατάταξη της σχολικής γραματικής λείπουν τα αρχαιοπρεπή / λόγια απολιθώματα:
    α. πληρώ, δηλώ (-οίς, -οί, -ούμε, -οίτε, -ούν), και
    β. εγγυώμαι, τιμώμαι (-άσαι, -άται, όμαστε, -άστε, -ώνται).

    Επίσης, εντύπωση μου κάνει η αναφορά τού λόγιου τύπου θυμούμαι, κι όχι του, συχνότερου σήμερα, θυμάμαι, κοιμάμαι κλπ. (Edit: Βλέπω ότι η νέα γραμματική περιλαμβάνει αμφότερες τις μορφές.)


    Μεταγενέστερη προσθήκη:
    Για το β' πληθ. βλ. http://lexilogia.gr/forum/showthread...l=1#post120554 κ.ε.
    Last edited by Zazula; 17-10-2011 at 01:44 PM.

  2. #12
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,125
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by emilianos View Post
    Στο 'υγιεινό', με μπερδεύει η 'υγεία' ως τύπος, δεν μπορώ δε να βρω το έτυμο που θα με οδηγήσει στα παράγωγά της, π.χ. το 'γεια σας!' που πρέπει να είναι σωστό, αντί του 'για σας!'.
    Έχουμε κάπου την εξήγηση του πώς το 'ει' έγινε 'ι' ;
    Εδώ υπάρχει επίσης ψωμί. Η υγεία (από την αρχαία υγιεία, είπαμε) δεν γίνεται πουθενά «για». Μόνο «γεια» και, να θυμόμαστε, χωρίς τόνο. Αν μπει τόνος, είναι σαν να λέμε ότι έχει δύο συλλαβές (ενώ προφέρεται σαν το «για»). Άρα: γεια σου· γεια χαρά· άντε γεια· έχετε γεια, βρυσούλες· γεια στα χέρια σου· με γεια και με γειες (με πολλά λανθασμένα *μεγειά και *μεγιά στη γύρα)· με γεια τ’ αφτιά· γείτσες.

    Να προστεθεί ότι δεν βάζουμε τόνο (επειδή είναι μία συλλαβή) αλλά το λέμε τονισμένο. Αλλιώς, δηλαδή, λέμε «Γεια σας, παιδιά» κι αλλιώς «Για σας, παιδιά».

    Από το υγιής έχουμε το υγιαίνω και το γιαίνω. Εκεί δεν γίνεται «γι» κάποιο «γει».
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  3. #13
    Senior Member
    Join Date
    Jun 2009
    Location
    Athens
    Posts
    133
    Gender
    Male
    Το σχολικό βιβλίο αναφέρει για την αρχαϊκή κλίση παθητικής φωνής.


    « Ενεστώτας: στερούμαι, στερείσαι, στερείται, στερούμαστε, στερείστε, στερούνται.
    .....
    Παρατατικός: στερούμουν,στερούσουν, στερούνταν, στερούμαστε, στερούσαστε, στερούνταν.
    Όμοια σχηματίζονται τα αποθετικά ρήματα: επικαλούμαι, μιμούμαι, προηγούμαι, συνεννοούμαι κτλ , και μερικά παθητικά από ρήματα που σχηματίζονται κατά το λαλώ, καθώς αποτελούμαι, αφαιρούμαι, εξαιρούμαι.

    Ακόμη πιο σπάνια είναι μερικά ρήματα σε -ώμαι που ακολουθούν αρχαϊκή κλίση:
    Ενεστώτας: εγγυώμαι, εγγυάσαι, εγγυάται, εγγυόμαστε, εγγυάστε (-σθε), εγγυώνται.
    ....
    Ομοίως σχηματίζονται: εξαρτώμαι, διερωτώμαι, διασπώμαι κτλ. »

  4. #14
    Junior Member emilianos's Avatar
    Join Date
    Nov 2008
    Location
    ΡΕΘΥΜΝΟ
    Posts
    7
    Gender
    Male
    Ξαναευχαριστώ πάντες τους συνεισφέροντες στην απορία μου.
    Ελιξήριον / Elixir / Ελιξίριο = Υποθετικό φάρμακο που επιφέρει ίαση σε κάθε ασθένεια, ευτυχία και μακροβιότητα
    Elixir < El + ixir = Η Γνώση

  5. #15
    Member Dr Moshe's Avatar
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    Athens
    Posts
    93
    Gender
    Male

    Post β΄πληθυντικό: -ούτε

    Στα λίγα και ομολογουμένως δύστροπα λόγια ρήματα σε -όω ας σημειωθεί, παρακαλώ, το συνηθισμένο λάθος να σχηματίζεται το β΄ πληθυντικό πρόσωπο με τέρμα -οίτε (*πληροίτε). Το σοβαρό αυτό σφάλμα υπάρχει (προφανώς από απροσεξία) και στο λήμμα πληρώ τού ΛΚΝ.

    Τα ρήματα αυτά σχηματίζουν β΄ πληθ. με συναίρεση των φωνηέντων -οε-, η οποία αποδίδει μόνο -ου-: -όετε > -οῦτε. Ήδη στην αρχαία γλώσσα έχουμε: πληροῦτε, ἐλευθεροῦτε κτλ.· επομένως, αν θελήσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα ρήματα στο β΄ πληθυντικό, δεν μπορούμε παρά να ακολουθήσουμε το αρχαίο πρότυπο (π.χ. αξιούτε, πληρούτε).

    Ευχαριστώ.
    אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה: Mishle משׁלי 31:10
    A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)

    A Reina, mi tesoro.

  6. #16
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,125
    Gender
    Male
    Μήπως θα πρέπει να θεωρηθεί «νόμιμο» λάθος το πληροίτε; Δηλαδή:
    Λεξισκόπιο: πληροίτε
    Τα Ρήματα της Νέας Ελληνικής (Ιορδανίδου): πληροίτε
    Διαδίκτυο: αν πληροίτε 1.390 ευρήματα
    Ελάχιστα πληρούτε σε σύγχρονα κείμενα.
    Τέλος, η Ελληνομάθεια δίνει: πληροίτε, (λόγιο) πληρούτε
    (Δηλαδή: το πληρούτε με το πληρούσι, το πληροίτε με το πληρούν.)

    Το πληροίτε να θεωρείται μη λόγιο! Τι άλλο θα δούμε;
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #17
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,394
    Gender
    Male
    Μην ξεχνούμε και την πρόταση Σαραντάκου για πλήρη ένταξη του πληρώ σε ομαλό κλιτικό πρότυπο: πληρώ, πληρείς, πληρεί, πληρούμε, πληρείτε, πληρούν.

  8. #18
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,087
    Gender
    Male
    Ε, ναι -καλύτερο και νομιμότερο λάθος δεν είναι το πληρείτε (εφόσον βέβαια υιοθετούμε και τα άλλα, πληρείς κτλ.);

  9. #19
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,394
    Gender
    Male
    Η αρχή της αναλογίας είναι πανίσχυρη και στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για μια μόνο ορθογραφική σύμβαση σε μία και μόνη λέξη — και μάλιστα σε ρήμα, λεκτική κατηγορία όπου η ομογενοποίηση των καταλήξεων έχει μακρά παράδοση.

  10. #20
    Member Dr Moshe's Avatar
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    Athens
    Posts
    93
    Gender
    Male

    Post

    Εκτιμώ τις σκέψεις που παρουσιάστηκαν.

    Ο μεταπλασμός τού πληρώ είναι ασφαλώς κάποια λύση, λύση σεβαστή, αν και θα έχει να αντιμετρηθεί με τα δύστροπα αξιώ, απαξιώ, καθώς και με τα εξ ολοκλήρου ανυπότακτα μεσοπαθητικά ισούται, καρπούται, δικαιούται κ.ά.

    Εντούτοις, η εσφαλμένη γραφή *πληροίτε αποτελεί κακό αμάλγαμα, διότι δίνει την εντύπωση ότι έτσι ακολουθείται η αρχαία συναίρεση, πράγμα που ασφαλώς δεν συμβαίνει. Αυτά τα λίγα αρχαιοπρεπή ρήματα, όποτε χρησιμοποιούνται, δεν είναι δυνατόν να αποθέσουν ούτε το ιμάτιο ούτε τον χιτώνα χωρίς κόστος.

    Ευχαριστώ.
    אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה: Mishle משׁלי 31:10
    A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)

    A Reina, mi tesoro.

Page 2 of 4 FirstFirst 1 2 3 4 LastLast

Similar Threads

  1. Replies: 55
    Last Post: 05-06-2015, 04:57 PM
  2. Ρήματα που (δεν) συντάσσονται με "να" (;)
    By Count Baltar in forum Modern Greek language queries
    Replies: 5
    Last Post: 27-06-2008, 01:32 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •