Results 1 to 8 of 8

Thread: οιστριονικός ή ιστριονικός; ιστριονικός

  1. #1
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,485
    Gender
    Male

    οιστριονικός ή ιστριονικός; ιστριονικός

    Ο ελληνικός όρος οιστριονικός (π.χ. οιστριονική διαταραχή προσωπικότητας) αποδίδει το αγγλικό επίθετο histrionic — το οποίο όμως ουδεμία σχέση έχει με την ελληνική λέξη οίστρος, αλλά προέρχεται από το λατινικό histrio, histrionis "ηθοποιός", ετρουσκικής προέλευσης.
    Η γραφή ιστριονικός (οπότε και ιστριονική διαταραχή προσωπικότητας) χρησιμοποιείται σε πολύ μικρότερο βαθμό, αλλά κατά την ταπεινή μου άποψη είναι ετυμολογικώς ορθότερη.
    Το πρόθημα ιστριο- το έχουμε ωστόσο υιοθετήσει στη γλώσσα μας γραμμένο σωστά στην περίπτωση της ζωολογίας, όπου έχουμε histriobdella = ιστριόβδελλα (βλ. Ιστριόβδελλα η χυμάρεια), histriobdellidae = ιστριοβδελλίδες.
    Ένα δασυνόμενο ἵστραξ "είδος πτηνού" στον Ησύχιο (στο οποίο το -αξ είναι αναμενόμενο επίθημα) είναι άγνωστο αν σχετίζεται με το λατινικό histrio.

    http://www.etymonline.com/index.php?term=histrionic
    http://www.marinespecies.org/aphia.p...details&id=972
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/...y%3Di(%2Fstrac

  2. #2
    Senior Member Marinos's Avatar
    Join Date
    Jul 2009
    Location
    Ρέθυμνο
    Posts
    2,227
    Gender
    Male
    Βλέπω δεν υπάρχει στο ΛΚΝ. Ελάχιστες φορές έχω συναντήσει τη λέξη, αλλά ποτέ με οι.
    Με βρίσκετε και εδώ.

  3. #3
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,485
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Marinos View Post
    Βλέπω δεν υπάρχει στο ΛΚΝ. Ελάχιστες φορές έχω συναντήσει τη λέξη, αλλά ποτέ με οι.
    Ούτε στο ΛΝΕΓ (2012) υπάρχει. Ούτε στον Θησαυρό τού Γιοβάνη (όπου βρήκα τις ιστριόβδελλες). Τον Πάπυρο δεν τον έχω πρόχειρο.

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Jun 2011
    Location
    Melbourne, Australia
    Posts
    1,289
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    [...]Το πρόθημα ιστριο- το έχουμε ωστόσο υιοθετήσει στη γλώσσα μας γραμμένο σωστά στην περίπτωση της ζωολογίας, όπου έχουμε histriobdella = ιστριόβδελλα (βλ. Ιστριόβδελλα η χυμάρεια), histriobdellidae = ιστριοβδελλίδες[...].
    Και επίσης στην περίπτωση του «ιστρίωνα/ιστρίων».

  5. #5
    Senior Member bernardina's Avatar
    Join Date
    Mar 2012
    Location
    outskirts
    Posts
    5,951
    Gender
    Female
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Τον Πάπυρο δεν τον έχω πρόχειρο.
    Στο γιώτα δεν έχει τίποτα. Τον τόμο του όμικρον δεν τον διαθέτω, δυστυχώς. Ο πατερούλης σταμάτησε να αγοράζει μετά το κάπα.
    Ζωή σου είναι ό,τι έδωσες
    τούτο το κενό είναι ό,τι έδωσες
    το άσπρο χαρτί.

    Γ.Σ.

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,721
    Gender
    Male
    Καλημέρα. Ωραίο το εύρημα. Ο Πάπυρος έχει αυτό:

    ιστρίων
    ἱστρίων, -ωνος, ὁ (Α)· (στον πληθ.) οἱ ἱστρίωνες· (στην αρχαία Ρώμη) ηθοποιοί που κατά την πλειονότητά τους προέρχονταν από τους απελευθέρους, ήταν εξαιρετικά δημοφιλείς και πρωτοεμφανίστηκαν τον 1ο π.Χ. αιώνα.
    [ΕΤΥΜΟΛ. Μεταφορά στην ελλ. ξεν. όρου, πρβλ. λατ. histrio «υποκριτής, μίμος»].


    Στον Πλούταρχο:
    ’Διὰ τί τοὺς περὶ τὸν Διόνυσον τεχνίτας ‘ἱστρίωνας’ Ῥωμαῖοι καλοῦσιν;’ ἦ δι' ἣν αἰτίαν Κλούβιος Ῥοῦφος (fr. 4 Peter) ἱστόρηκε; φησὶ γὰρ ἐν τοῖς πάνυ παλαιοῖς χρόνοις Γαΐου τε Σουλπικίου καὶ Λικινίου Στόλωνος ὑπατευόντων λοιμώδη νόσον ἐν Ῥώμῃ γενομένην πάντας ὁμαλῶς διαφθεῖραι τοὺς ἐπὶ σκηνὴν προερχομένους· δεηθεῖσιν οὖν αὐτοῖς ἐκ Τυρρηνίας ἐλθεῖν πολλοὺς καὶ ἀγαθοὺς τεχνίτας, ὧν τὸν πρωτεύοντα δόξῃ καὶ χρόνον πλεῖστον ἐνευημεροῦντα τοῖς θεάτροις Ἵστρον ὀνομάζεσθαι· καὶ διὰ τοῦτο πάντας ‘ἱστρίωνας’ ἀπ' ἐκείνου προσαγορεύεσθαι.

    Τώρα γιατί δεν σκεφτήκαμε τα δικά μας θεατρικός ή μελοδραματικός... Ας μην αρχίσω τους θεατρινισμούς και τους μελοδραματισμούς και τις υστερίες. Δεν έχω οίστρο.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,485
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Marinos View Post
    Βλέπω δεν υπάρχει στο ΛΚΝ. Ελάχιστες φορές έχω συναντήσει τη λέξη, αλλά ποτέ με οι.
    Στην ψυχολογία είναι συχνότατος ο όρος, κι όπως φαίνεται η παρετυμολόγηση από τη λ. οίστρος ασκεί τεράστια έλξη:
    Attached Thumbnails Attached Thumbnails Click image for larger version. 

Name:	ιστριονική.jpg 
Views:	118 
Size:	44.4 KB 
ID:	6213  

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,721
    Gender
    Male
    Ευτυχώς υπάρχουν κι αυτοί που το γράφουν σωστά (κι ας τους προδίδουν ενίοτε οι τίτλοι). Βέβαια, το Google βγάζει συμπεράσματα βάσει μετρήσεων.

    Στο Λεξικό Ψυχολογίας του Cambridge είναι γραμμένο σωστά, ιστριονική. Μήπως ήρθε η ώρα να διορθώσει κάποιος τη Βικιπαίδεια;


    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •