Page 1 of 2 1 2 LastLast
Results 1 to 10 of 14

Thread: Στο σταυροδρόμι

  1. #1

    Στο σταυροδρόμι

    Γεια σας,

    Ενδιαφέρομαι πάρα πολύ για τη σημασία των σταυροδρομιών, και για σχετικές δεισιδαιμονίες.

    Πρώτα-πρώτα, πρέπει να πω ότι μου φαίνεται ότι οι αρχαίοι (και οι Ρωμαίοι και οι Ελληνες) ξεχώριζαν δυο ειδών σταυροδρόμια, την τριοδία/trivium (όταν ένας μικρός δρόμος ξεστόμιζε – δεν είναι η σωστή λέξη, διορθώστε με, σας παρακαλώ – σε ένα μεγαλύτερο) και τη τετραοδία/quadrivium (όταν δυο μεγάλοι δρόμοι σταύρωνονταν).

    Υπάρχει τέτοιος διαχωρισμός έννοιων στα νέα ελληνικά; Δε νομίζω ότι υπάρχει στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες.

    Φαίνεται ότι από παλιά οι άνθρωποι φοβούνταν από σταυροδρόμια. Στην αρχαία Ελλάδα ταυτίζονταν με την Εκάτη, η απειλητική θέα του φεγγαριού, και σε κάθε τριοδία και τετραοδία έχτιζαν σκηνώματα για να την κατευνάζουν, καθώς φαντάζομαι, για να μην γίνονται ατυχήματα.

    Αλλά, να μου πείτε, μήπως σκότωσε ο Οιδίπους τον πατέρα του σε τετραοδία; Αν δυο άνθρωποι φτάσουν ταυτόχρονα σε τετραοδία, ο ένας πρέπει να περιμένει να περάσει ο άλλος, έτσι δεν είναι; Οταν πρόκειται για άτομα δεν είναι πρόβλημα εκτός αν ψάχνεις καβγά, αλλά όταν πρόκειται για συνοδείας μπορούν τα πράγματα να γίνουν δύσκολα.

    Στη σύγχρονη Ελλάδα, υπάρχει ο φόβος του Ανασκελά. Μήπως ονομάζεται έτσι γιατί πάει να κάνει το άλογό σου ανάσκελα; Μήπως μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει λίγο περισσότερα για τον Ανασκελά; Ακουσα ότι προ παντός οι γέροι τον φοβούνται, και γι’αυτό πάντοτε κάνουν το σταυράκι τους στα σταυροδρόμια.

    Με χαιρετίσματα,

    Σάιμον

  2. #2
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,145
    Gender
    Male
    Ομολογώ ότι τον Ανασκελά δεν τον ξέρω.

    Η τετραοδία δεν ξέρω αν έχει αφήσει γλωσσικό ίχνος, αλλά υπάρχει το "έμεινε/τον άφησε στους πέντε δρόμους", για κάποιον που έχει εγκαταλειφθεί και έχει μείνει εντελώς αβοήθητος.

  3. #3
    Senior Member sopherina's Avatar
    Join Date
    Jul 2008
    Posts
    194
    Gender
    Female
    Καλησπέρα, ανέσυρα από τον σκουπιδοτενεκέ της μνήμης μου την εξής πληροφορία για τα σταυροδρόμια: όταν πήγαινα γυμνάσιο κάναμε (από μετάφραση) απόσπασμα από τους "Νεκρικούς Διαλόγους" του Λουκιανού. Ο φιλόσοφος Μένιππος αρνείται να πληρώσει τον βαρκάρη Χάρο. "Τι έχεις μέσα στο σακούλι σου", τον ρωτάει ο Χάρος. "Λούπινα και τα δείπνα της Εκάτης". [Τη θυμάμαι αυτή τη φράση, μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση: τη μόνη γνωστή λέξη που είχα, ("δείπνα"), την έβλεπα μέχρι τότε μόνο στον ενικό! Ας μη μιλήσω για το συνολικό σοκ!] Τέλος πάντων, έμαθα τελικά ότι στην αρχαιότητα όχι μόνο συνδέανε τα σταυροδρόμια με την Εκάτη αλλά σε ορισμένες ημερομηνίες αφήνανε και φαγητό στα σταυροδρόμια προς τιμήν της. Γι' αυτό και "τα δείπνα της Εκάτης" στο απόσπασμα.
    Δυστυχώς, για σύγχρονες τυχόν δεισιδαιμονίες δεν έχω πληροφορίες.
    Βρήκα πάντως αυτό: http://www.blogthea.gr/NextStep/dhaa...aeeueiaie.html... για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι, LOL!
    "Whenever I go to the dock and look at the horizon, I am on the other side".

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,145
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by sopherina View Post
    Δυστυχώς, για σύγχρονες τυχόν δεισιδαιμονίες δεν έχω πληροφορίες.
    Βρήκα πάντως αυτό: http://www.blogthea.gr/NextStep/dhaa...aeeueiaie.html... για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι, LOL!
    Όχι ότι έχει μεγάλη σημασία, αλλά αυτό είναι μετάφραση-διασκευή που είχε κάνει ο πατέρας μου. Κι απ' ό,τι βλέπω, το έχουν πάρει κάμποσοι από τη σελίδα μου.

  5. #5
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,979
    Gender
    Male
    Δυο βιαστικά λόγια, Σάιμον:

    Στην παρέα της Εκάτης υπήρχε κι ένα δαιμονικό πλάσμα με πολλές μορφές, η Έμπουσα. Σε μια από τις μορφές της είχε πόδι από κοπριά όνου (γαϊδάρου), γι' αυτό τη χαρακτήριζαν με το επίθετο ονοσκελίς (LSJ: she with the ass's legs). Ο γλωσσολόγος Χατζιδάκις εξήγησε ότι ο ανασκελάς προέρχεται από το αρσενικό, ονοσκελής. Στη νεότερη εκδοχή του μύθου το δαιμόνιο αυτό, με τη μορφή του όνου, περιμένει τους οδοιπόρους στο δρόμο. Σε μια εκδοχή, τους περιμένει ξαπλωμένος ανάσκελα στη μέση του δρόμου. Το αβγό ή η κότα; Η εκδοχή για το «ανάσκελα» βγήκε από την παραφθορά του ονοσκελής σε ανασκελάς ή το αντίστροφο;

    Έχω πολλά για τον ανασκελά, ίσως να τα ανεβάσω σε PDF. Θα επανέλθω για τα τρίστρατα και τα trivia.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Βρε, θα περάσει κι αυτό!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,979
    Gender
    Male
    Δύο λήμματα εγκυκλοπαιδειών για τον ανασκελά στο συνημμένο. Το πρώτο είναι στην καθαρεύουσα και ίσως να σε δυσκολέψει, Σάιμον. Το δεύτερο πρέπει να είναι πιο εύκολο.
    Attached Files Attached Files
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Βρε, θα περάσει κι αυτό!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Ευχαριστώ πάρα πολύ. Ενθουσιάζομαι πάντοτε όταν βρίσκω νέα σχέση ανάμεσα στους νέους και αρχαίους Ελληνες.
    Σ

    Υ.Γ. Ποια είναι η λέξη που χρειάζεται εδώ;
    Πρώτα-πρώτα, πρέπει να πω ότι μου φαίνεται ότι οι αρχαίοι (και οι Ρωμαίοι και οι Ελληνες) ξεχώριζαν δυο ειδών σταυροδρόμια, την τριοδία/trivium (όταν ένας μικρός δρόμος ξεστόμιζε – δεν είναι η σωστή λέξη, διορθώστε με, σας παρακαλώ – σε ένα μεγαλύτερο) και τη τετραοδία/quadrivium (όταν δυο μεγάλοι δρόμοι σταυρώνονταν).

  8. #8
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,656
    Gender
    Female
    Σήμερα, λέμε σίγουρα τρίστρατο. Για το άλλο δε μου έρχεται κάτι.

  9. #9
    Συγγνώμη, θέλω να πω ότι ψάχνω ένα συνόνυμο για ¨ξεστόμιζε¨ - ή μήπως είναι σωστό το ¨ξεστόμιζε;

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,979
    Gender
    Male
    Καλημέρα. Σήμερα είναι τρίστρατο και σταυροδρόμι. Και συγγνώμη που δεν επανήλθα, αλλά μου έχουν πέσει πολλά.

    A, για το «ξεστομίζω». Μάλλον «καταλήγω» ή «απολήγω» (σε έναν μεγαλύτερο).
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Βρε, θα περάσει κι αυτό!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 1 of 2 1 2 LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •