Page 1 of 2 1 2 LastLast
Results 1 to 10 of 13

Thread: savant

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,546
    Gender
    Male

    savant

    Εδώ και κάνα χρόνο βρίσκεται στην ελληνική Βικιπαίδεια το λήμμα Σύνδρομο του Σαβάντ — με κεφαλαίο Σ, λες και ο «σαβάν(τ)» είναι κανένας γιατρός, σαν τον Ντάουν.

    Στο τελευταίο Ορόγραμμα (91) γίνεται μια προσπάθεια να διορθωθεί αυτή η «ανορθογραφία» και προτείνεται ο όρος «σοφός» – μαζί με τα εισαγωγικά. Αντιγράφω:

    savant syndrome – σύνδρομο του «σοφού»
    Ύστερα από ερώτημα της κας Μαρίας Χατζηβασιλείου σχετικά με την απόδοση του όρου savant syndrome εξετάστηκαν –σε συνεργασία και με τον κ. Άγγελο Πεφάνη, εκπρόσωπο της Εταιρείας Ιατρικών Σπουδών στο ΓΕΣΥ– η έννοια και διάφορες αποδόσεις της στα ελληνικά και επελέγη ελληνικός όρος κατ’ αναλογίαν προς τον αγγλικό. Αναλυτικότερα:

    Το savant syndrome πρωτοαναγνωρίστηκε από τον J. L. Down (γνωστό και από το άλλο σύνδρομο που πήρε το όνομά του: σύνδρομο Down). Αυτός χρησιμοποίησε τον όρο idiot savant, του οποίου το πρώτο συνθετικό δηλώνει χαμηλή νοημοσύνη, ενώ το δεύτερο (από το γαλλικό ρήμα savoir) σημαίνει γνώστης ή σοφός, για να περιγράψει κάποιον που είχε εξαιρετική μνήμη αλλά μειωμένη συλλογιστική ικανότητα. Ο όρος αυτός ελάχιστα χρησιμοποιείται σήμερα λόγω των αρνητικών συνδηλώσεών του και χρησιμοποιείται ο όρος savant syndrome, ενώ το πάσχον άτομο, με το ουσιαστικό savant.
    Οι άνθρωποι που εμφανίζουν το σύνδρομο αυτό (savants) είναι συνήθως αυτιστικοί, αλλά έχουν μερικές εξαιρετικές δεξιότητες, που όμως αυτές δεν δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό τους ως σοφών (savants). Μάλλον ο αγγλικός όρος δίνεται «κατ΄ευφημισμό».

    Οι χρησιμοποιούμενες ελληνικές αποδόσεις π.χ. (από Ίντερνετ): σύνδρομο σαβάντ, σύνδρομο ευφυΐας, σύνδρομο ιδιοφυΐας και άλλες προτάσεις όπως: σύνδρομο υπεραναπληρωτικής ιδιοφυΐας, σύνδρομο υπεραναπληρωτικής νοημοσύνης, σύνδρομο αναπληρωτικής υπερνοημοσύνης ή απλώς σύνδρομο υπεραναπλήρωσης απορρίφθηκαν, δεδομένου ότι οι ικανότητες/δεξιότητες αυτών των ατόμων έχουν ευρύ φάσμα, μερικές μάλιστα δεν έχουν σχέση με την ευφυΐα αυτήν καθεαυτήν.

    Κρίθηκε, έτσι, προτιμότερο να ακολουθηθεί, κατ’ αναλογίαν, ο ευφημισμός του αγγλικού όρου, δηλαδή το σύνδρομο του «σοφού», με τοποθέτηση μάλιστα του «σοφού» σε εισαγωγικά. Η απόδοση αυτή, ενώ σαφώς δεν έχει τις αρνητικές συνδηλώσεις του αρχικού όρου idiot savant, υποδηλώνει έμμεσα την ενυπάρχουσα αντίφαση με τον ευφημισμό. Αργότερα, όταν διευκρινιστεί ο παθοφυσιολογικός μηχανισμός του συνδρόμου, οι νευρολόγοι ενδέχεται να βρουν επιτυχέστερο όρο.

    Θυμίζω ότι ο παλαιότερος όρος μεταφραζόταν «ιδιοφυείς μικρόνοες». Καλά και άγια τα διάφορα σύνδρομα, αλλά και ακριβή να ήταν στη φλυαρία τους δεν δίνουν μετάφρασμα για τον ίδιο τον savant (παρεμπιπτόντως, η ευπρεπισμένη λέξη χωρίς το idiot δεν έχει ακόμα περάσει στα αγγλικά λεξικά, που εξακολουθούν να φιλοξενούν την παλιά σημασία, με την οποία σπανιότατα χρησιμοποιείται η λέξη). Μας μένει ο «σαβάντ» (με το «τ» στο τέλος να εκνευρίζει κάθε γαλλομαθή) και ο «σοφός».

    Θεωρώ ότι η ιατρική κοινότητα πρέπει να φροντίσει γρήγορα να βρεθεί καλύτερος όρος για τον savant γιατί ο σοφός με τα εισαγωγικά δεν είναι ακριβώς «κατ’ αναλογίαν». Οι Αγγλοσάξονες, από τον προηγούμενο όρο (που δεν τον μεταφράζαμε με τη λέξη σοφός) αφαίρεσαν το idiot και αυτό που έμεινε δεν είναι η καθημερινή αγγλική λέξη για τον σοφό. Η λέξη (δείτε τις χρήσεις) μπορεί να μονοπωλήσει τη συγκεκριμένη σημασία, παραμερίζοντας σε μεγάλο βαθμό την παλαιότερη, και μάλιστα χωρίς να χρειάζεται αυτά τα εισαγωγικά. Στα ελληνικά δεν μπορεί να ξεφυτρώσει ξαφνικά ο «σοφός» με αυτή τη σημασία και την ειρωνεία των εισαγωγικών, κάτι σαν την έκφραση «άτομα με ειδικές ικανότητες», για την οποία ακόμα και άτομα με ειδικές ανάγκες έχουν τις αντιρρήσεις τους – και θα είχαν περισσότερες αν κυκλοφορούσε μέσα σε εισαγωγικά.


    Πώς δηλαδή θα μεταφράσουμε το Famous savants; Διάσημοι «σοφοί»; Νομίζω λοιπόν ότι χρειαζόμαστε επειγόντως νέα λέξη και σαν πρώτη σκέψη προτείνω τις ιδιόνους (πληθ. ιδιόνοες) και ιδιόνοια. Αλλά αυτό δεν είναι δική μου δουλειά.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,250
    Gender
    Male
    Ναι, ναι, το ιδιόνους είναι ιδιοφυής πρόταση! Το σύνδρομο τώρα πώς θα το πεις: σύνδρομο ιδιόνοιας, ~ του ιδιόνου ή ~ των ιδιονόων; (Εγώ θα 'λεγα μάλλον το πρώτο.)


    Νημαποδομητικό δωράκι: ο μπόνους, του μπόνου, τον μπόνου, οι μπόνοες, των μπονόων, τους μπόνοες (σημασία: αυτός που έχει το μυαλό του κολλημένο στο πώς θα μεγιστοποιήσει τα μπόνους του).

  3. #3
    Senior Member
    Join Date
    May 2008
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    195
    Gender
    Male
    Μήπως πιο απλά: το σύνδρομο της "πολυμάθειας", του "πολυμαθούς" -- για κάποιον που επαίρεται ή υπερβάλλει για το εύρος των γνώσεών του.
    — "Translation is not simply the search for precisely equivalent ciphers or a linguistic isomorphism, but a search for a linguistic expression of another way of life." — D. W. Theobald (An Introduction to the Philosophy of Science.)
    Visit our website: http://www.vedanta.gr/

  4. #4
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,546
    Gender
    Male
    Αν το σύνδρομο θα είναι σύνδρομο της ιδιόνοιας ή του ιδιόνοος / του ιδιόνου: ας υιοθετηθεί ο όρος και ας αποφασίσουν οι αρμοδιότεροι.

    Αλλά δεν θα τον έλεγα πολυμαθή όπως δεν θα τον έλεγα σοφό, John.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  5. #5
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,250
    Gender
    Male
    Στο χθεσινό επεισόδιο του Eleventh Hour (#4, title: "Savant"), ο υποτιτιλιστής το απέδωσε σαβαντισμός.

  6. #6
    Senior Member Elsa's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    Athens
    Posts
    2,256
    Gender
    Female
    ...κι εγώ που διάβαζα σύνδρομο του sarant και μου φαινόταν απολύτως λογικό και ταιριαστό...
    Πωλείται όπως είναι, επιπλωμένο...

  7. #7
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,250
    Gender
    Male
    Στο χθεσινό K-Pax ο υποτιτλιστής επέλεξε την ασφαλή λύση για την απόδοση του savant: «ιδιοφυής μικρόνους» (βλ. #1 παραπάνω).

  8. #8
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,857
    Gender
    Male
    Μπράβο του, γιατί αν επικρατούσε το «σοφός» για το savant θα τρελαινόμασταν όλοι αν χρειαζόταν να μεταφράσουμε τον τίτλο του αρχαιότερου περιοδικού της Ευρώπης, του Journal des sçavans.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  9. #9
    Junior Member
    Join Date
    Jan 2012
    Posts
    1
    Gender
    Female
    Το "ιδιόνοια" ευφυέστατο! Αν όμως χρησιμοποιήσω τον όρο σήμερα που μεταφράζω και το κείμενο κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο, αυτός που δεν ξέρει τι σημαίνει πώς θα σιγουρευτεί ότι ο όρος είναι δόκιμος και σημαίνει κάτι; Μήπως, λέω, να βάλω "σύνδρομο σαβάν"; Που θα του βγει στο γκουγλάρισμα ως "Σύνδρομο του Σαβάντ" και μετά μπορεί να προβληματιστεί ποια η διαφορά σαβάν με Σαβάντ; Ή να υιοθετήσω το "ιδιόνοια" ευελπιστώντας πως αν το κείμενο γίνει μπεστ-σέλερ, θα επιβάλει τον καινούργιο όρο ντε φάκτο...

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,546
    Gender
    Male
    Καλωσήρθες! Αν το κείμενό σου δεν μπορεί να έχει επεξηγηματική σημείωση και δεν μπορείς να ελπίζεις ότι οι αναγνώστες θα λύσουν την απορία τους γκουγκλάροντας, ποιο από τα παρακάτω θα τους βοηθήσει καλύτερα να καταλάβουν;

    • σύνδρομο της ιδιόνοιας
    • σύνδρομο του ιδιοφυούς μικρόνου
    • σύνδρομο του «σοφού»
    • σύνδρομο του Σαβάντ
    • σύνδρομο του σαβάνου


    Αν πάντως μου πεις ότι θα ρισκάρεις με την ιδιόνοια (που είναι κι αυτή γνωστή στο Γκουγκλ — αλλά μόνο στο Γκουγκλ), μπαίνει το ερώτημα και η πρόκληση: πόσον καιρό θέλουμε για να επιβάλουμε έναν όρο; Έχω μερικούς ακόμα για μια καλή καμπάνια, όπως το ιστοπλοϊκό (browser).
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 1 of 2 1 2 LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •