Page 1 of 2 1 2 LastLast
Results 1 to 10 of 13

Thread: Ο Αστερίξ σε νέα κατορθώματα

  1. #1
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,976
    Gender
    Male

    Ο Αστερίξ σε νέα κατορθώματα

    ΖΑΝ-ΙΒ ΦΕΡΙ και ΝΤΙΝΤΙΕ ΚΟΝΡΑΝΤ

    Ο Αστερίξ, οι Σκωτσέζοι και η υπόσχεση

    Δεν είναι καθόλου εύκολο για έναν νέο συγγραφέα ή καλλιτέχνη να αναλάβει τη συνέχιση ενός επιτυχημένου κόμικ. Οι προσδοκίες από εκείνον είναι μεγάλες. Αν και πολύ διστακτικοί, οι διάδοχοι του Ουντερζό και του Γκοσινί καταφέρνουν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Χωρίς όμως να κάνουν θαύματα

    Σε λίγες ημέρες Σκωτσέζοι όλων των ηλικιών θα κληθούν να αποφασίσουν ποιον θέλουν να τους κυβερνήσει. Είδηση της επικαιρότητας; Όχι μόνο. Είναι και το σημείο κορύφωσης της νέας ιστορίας του Αστερίξ, στη χώρα των Πικτών, που βγήκε πλέον στα ελληνικά.

    Η αλήθεια είναι ότι περιμέναμε αρκετά. Ήταν 2005 όταν ο Αλμπέρ Ουντερζό εξέδωσε το αποτυχημένο Ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους. Τότε οι περισσότεροι μιλούσαν για το άδοξο τέλος των περιπετειών του μικρόσωμου Γαλάτη που αγαπήθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Οκτώ χρόνια μετά, ο 87χρονος εν ζωή πατέρας του Αστερίξ (ο έτερος, ο Ρενέ Γκοσινί, είχε πεθάνει νεότατος το 1977) έλαβε τη μεγάλη απόφαση: να αφήσει τον ήρωά του να προχωρήσει χωρίς εκείνον.

    Διάδοχοι χρίστηκαν ο Ζαν-Ιβ Φερί στα κείμενα και ο Ντιντιέ Κονράντ στο σχέδιο. Το έργο τους δύσκολο: να σταθούν αντάξιοι των προσδοκιών και να προσθέσουν τη δική τους πινελιά. Αν δεν τα κατάφερναν, θα τους έριχναν στα λιοντάρια. Εύκολα. Απ’ ό,τι φαίνεται όμως μάλλον τη γλιτώνουν, κυρίως επειδή επέλεξαν την ασφαλή οδό: επιστροφή στα βασικά, χωρίς καινοτομίες.




    Η ιστορία έχει ως εξής: βολτάροντας στην παραλία οι Γαλάτες ανακαλύπτουν έναν άνθρωπο μέσα σε ένα κομμάτι πάγου και αποφασίζουν να τον ξεπαγώσουν. Πώς έγινε με τον Λουί ντε Φινές στο φιλμ «Κατεψυγμένος» (1969) του Εντουάρ Μολιναρό; Έτσι. Μαθαίνουν ότι πρόκειται για τον Μακ Όλοχ, έναν Πίκτο από την Καληδονία (Σκωτία) και τον βοηθούν να επιστρέψει στο χωριό του και να αντιμετωπίσει τον κακό αρχηγό της αντίπαλης φατρίας που τον εξόρισε. Ο αντιπαθής αυτός αρχηγός λέγεται Μακ Αβέθ, αλλά στην όψη δεν είναι άλλος από τον γνωστό Γάλλο ηθοποιό Βενσάν Κασέλ! Προστίθεται έτσι κι εκείνος στη μεγάλη λίστα πραγματικών προσώπων που παίρνουν ρόλους στις περιπέτειες του Αστερίξ και η οποία περιλαμβάνει από τον Κερκ Ντάγκλας (επαναστάτης σκλάβος Σπάρτακις στη Γαλέρα του Οβελίξ και τον Σον Κόνερι (πράκτορας Μηδενμηδενεξίξ στην Οδύσσεια του Αστερίξ) έως τον Ζακ Σιράκ (μάνατζερ Κάιους Γιάπιους στο Οβελίξ και ΣΙΑ) και τον ίδιο τον Μπενίτο Μουσολίνι (εκατόνταρχος Μουσολίνιους στον Αγώνα των Αρχηγών). Το ταξίδι στη Σκωτία έχει πολλά από τα κλασικά στοιχεία του χιούμορ του Γκοσινί, αρκετά γκαγκς και χάπι εντ δεδομένο. Η σύγχρονη ιστορία διεκδικεί το μερίδιό της με τις παραπομπές στο δημοψήφισμα για τη σκωτσέζικη ανεξαρτησία. Οι ψηφοφόροι λαδώνονται με ουίσκι, όσοι πολιτικοί μιλούν με ξύλινη γλώσσα τρώνε ένα ξύλο στο κεφάλι, οι γυναίκες απαιτούν εκσυγχρονισμό και κάποιος μιλά για «δημοκρατία, σαν των Ελλήνων» (για να πάρει την πληρωμένη απάντηση: «Των ποιων;»).

    Όλα καλά. Γιατί όμως τότε κλείνοντας το άλμπουμ νιώθεις πως κάτι λείπει; Ο Αστερίξ στους Πίκτους είναι μάλλον μια χαμένη ευκαιρία για μια απογειωτική ιστορία. Οι Σκωτσέζοι είναι ένας λαός που συνοδεύεται από πλήθος εθνικών στερεοτύπων, από την περιβόητη τσιγκουνιά τους μέχρι τον... Μπρέιβχαρτ και τον Χαϊλάντερ. Με τέτοια στερεότυπα ανέκαθεν έπαιζαν οι περιπέτειες του Αστερίξ. Ωστόσο εδώ οι νέοι συγγραφείς διστάζουν και δεν τα εκμεταλλεύονται όσο πρέπει. Περιορίζονται στα εύκολα: τα κόκκινα μαλλιά, στα κιλτ και το τέρας του Λοχ Νες. Ούτε καν με τα ονόματα δεν γίνεται έξυπνη πλάκα: με ένα Μακ- μπροστά μπορεί ένας έξυπνος κειμενογράφος (ή μεταφραστής) να κάνει θαύματα, αλλά εδώ το μόνο πραγματικά αστείο όνομα είναι ο Μακ Ροβιοτίκ!

    Για να γλιτώσουν τα... λιοντάρια, που λέγαμε πριν, οι συγγραφείς φάνηκαν άτολμοι αλλά πέρασαν τις εξετάσεις. Με θεατρικούς όρους θα μπορούσαμε να πούμε ότι Ο Αστερίξ στους Πίκτους είναι μια πρόβα τζενεράλε που δεν πάει και πάρα πολύ καλά. Σε τέτοιες περιπτώσεις όμως συχνά ακολουθεί μια καλή παράσταση. Τα σχέδια του Κονράντ ακολουθούν πιστά το χέρι του Ουντερζό. Ο Φερί δεν είναι Γκοσινί, αλλά έχει άποψη και χιούμορ. Πρέπει όμως να ξεμαγκωθούν.

    Σε κάθε περίπτωση, οι φανατικοί οπαδοί της σειράς θα αισθανθούν ότι επιστρέφουν σε γνώριμα μέρη. Το χωριό στέκει εκεί, απαράλλαχτο, ο Αυτοματίξ με τον Αλφαβητίξ είναι επίσης εκεί να τσακώνονται για τα ψάρια, ο Αστερίξ με τον Οβελίξ κάνουν το ταξίδι τους, οι Ρωμαίοι τρώνε της χρονιάς τους και στο τέλος η περιπέτεια κλείνει με ένα μεγάλο τσιμπούσι.

    Οι οιωνοί για το μέλλον δείχνουν θετικοί. Άλλωστε το εξώφυλλο της νέας περιπέτειας μιλά από μόνο του: ο Οβελίξ, σχεδιασμένος από το χέρι του Ουντερζό, παραδίδει τη «σκυτάλη». Δίπλα του ο Αστερίξ, καμωμένος από την πένα του Κονράντ, κλείνει το μάτι, κάνει... λάικ στους αναγνώστες και υπόσχεται μια καλή συνέχεια.




    Ο Τζόνι Χαλιντέι και ο Γιάννης Πάριος!


    Πολλά από τα λογοπαίγνια είναι μόνο για γαλλοτραφείς ή μυημένους και δυστυχώς χάνονται στην μετάφραση. Στο πρόσωπο του βάρδου Μακ-Κελ αναγνωρίζουμε τον τραγουδιστή Τζόνι Χαλιντέι, ενώ ακόμη και το όνομά του παραπέμπει στο «Ma gueule», ένα από τα γνωστότερα τραγούδια του. Λίγο αργότερα ο ίδιος τραγουδά μελοδραματικά «Μη μ’ αφήνεις, μη». Πρέπει να ανατρέξει κανείς στο πρωτότυπο «Ne me kilt pas» για να καταλάβει το λογοπαίγνιο με τα κιλτ και το τραγούδι «Ne me quitte pas» του Ζακ Μπρελ. Η ελληνική μετάφραση απευθύνεται σε δυνατούς λύτες: «Μη μ’ αφήνεις, μη» ήταν η διασκευή του τραγουδιού διά στόματος Γιάννη Πάριου! Ελάχιστοι επίσης Έλληνες θα αντιληφθούν ότι το τέρας του Λοχ ονομάζεται Αφνόρ από τον AFNOR, τον Γαλλικό Οργανισμό Τυποποίησης (τον αντίστοιχο του διεθνούς ISO ή του ελληνικού ΕΛΟΤ). Η ελληνική έκδοση θα μπορούσε να βοηθηθεί πολύ με υποσημειώσεις και μια πιο ευρηματική απόδοση...


    Γιάννης Βασαλάκης, TA NEA 13-14.09.2014

    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  2. #2
    Quote Originally Posted by Earion View Post
    Η ελληνική έκδοση θα μπορούσε να βοηθηθεί πολύ με υποσημειώσεις και μια πιο ευρηματική απόδοση...
    Υποσημειώσεις στον Αστερίξ; Μπρρρρ... φτάνει που τον νεκρανασταίνουν στανικά. Ευρηματική απόδοση, ναι. Αλλά ποιος σκοτίζεται να βρει αυτόν που θα κάνει την ευρηματική απόδοση;
    Οι μεταφραστές είναι σαν νίντζα: αν τους αντιληφθείς, δεν είναι καλοί. -Ετγκάρ Κέρετ

    My website: Translations Traducciones Μεταφράσεις

  3. #3
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    28,559
    Gender
    Male
    Πίκτοι ή Πίκτες;

    Για τα κρυμμένα λογοπαίγνια, θα άξιζε πάντως να υπάρχει μια σελίδα στο τέλος των βιβλίων, κάτι σαν «ο κόσμος του Αστερίξ στους ....», όπου τουλάχιστον θα περιγράφονται τα χαμένα αστεία και λογοπαίγνια (με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι θα τα έχει πιάσει και ο μεταφραστής).
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  4. #4
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,428
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by drsiebenmal View Post
    Πίκτοι ή Πίκτες;
    Μέγα μυστήριο!

    Πίκται στον Δρανδάκη. Πίκτοι, των Πίκτων, στον Πάπυρο. Πικτοί στον Κουμανούδη. Take your pict — στο πνεύμα του έργου.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  5. #5
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,428
    Gender
    Male
    Από την αγγλική μετάφραση, που έχει κάνει η Anthea Bell.


    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #6
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,106
    Gender
    Male
    Το πρωτότυπο δεν μου άρεσε κι έτσι (κακώς, αλλά θα το διορθώσω) δεν αναζήτησα το ελληνικό ώστε να δω τη μετάφραση.

  7. #7
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,976
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Earion View Post
    Ζακ Σιράκ (μάνατζερ Κάιους Γιάπιους στο Οβελίξ και ΣΙΑ)
    Εγώ πάλι, επειδή δεν έχω διαβάσει σε μετάφραση τα νεότερα, δεν είχα πάρει πρέφα αυτόν τον Κάιους Γιάπιους. Και το μεν Γιάπιους, εντάξει, διαφανές και ευτράπελο, αλλά το Κάιους μου έφερε μια μικρή ανατριχίλα. Γάιος βρε παιδιά. Οι Ρωμαίοι, από μια ιδιοτροπία (λατρεία της παράδοσης και των συμβόλων, ακόμα κι όταν αυτά είχαν από αιώνες ξεπεραστεί), διατήρησαν το γράμμα C στις επιγραφές εκεί που ήθελαν να δηλώσουν το μικρό όνομα Gaius. Αυτή τη λεπτομέρεια τη διδάσκονταν τα παιδιά κάποτε στο μάθημα των λατινικών, και οι πατέρες του Αστερίξ, Γκοσσινύ και Υντερζό, γνώριζαν ότι μπορούσαν να κάνουν πλάκα με αυτό, γιατί ήταν κτήμα λίγο-πολύ όλης της γενιάς τους. Οι νεότεροι το αγνοούν. Νά λοιπόν που λέμε ότι ο μεταφραστής πρέπει να είναι βουτηγμένος στην ξένη κουλτούρα (τι ξένη; κι εμείς το μαθαίναμε κάποτε αυτό) ώστε να πιάνει και τις παραμικρές αναφορές.

    Υ.Γ. Anthea Bell ! ... Ζει ακόμα;
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,428
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Earion View Post
    Υ.Γ. Anthea Bell ! ... Ζει ακόμα;
    Ορίστε, σε περσινή συνέντευξη, μετά φωτογραφίας:

    http://www.theguardian.com/books/201...ator-interview
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,925
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Μέγα μυστήριο!

    Πίκται στον Δρανδάκη. Πίκτοι, των Πίκτων, στον Πάπυρο. Πικτοί στον Κουμανούδη. Take your pict — στο πνεύμα του έργου.
    Pictsies! The Nac Mac Feegle clans.

    Och, yer wee biggie! Ha' ye never heeard of the Nac Mac Feegles? Och crivens!










    All over the world - Pixies

    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  10. #10
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,925
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Μέγα μυστήριο!

    Πίκται στον Δρανδάκη. Πίκτοι, των Πίκτων, στον Πάπυρο. Πικτοί στον Κουμανούδη.
    Πέρα από την πλάκα και τα συνειρμικά αποπάνω, Πίκτες στη Δομή, στην Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, σε περιοδικά Ιστορίας (1, 2), από αρχαιολόγους και ιστορικούς τέχνης (1, 2) και σ' εκείνο το βιβλίο.

    Γκουγκλικώς -εξαιρώντας τις σελίδες που αναφέρουν και τον Αστερίξ- έχει 179 ατόφια ευρήματα, από τα οποία διάλεξα μερικά που μου φάνηκαν πιο αξιόπιστα.
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

Page 1 of 2 1 2 LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •