PDA

View Full Version : ehembur sıcakları, ορθ. eyyam-ı bâhûr sıcakları = η πρώτη βδομάδα του Αυγούστου, κυνικά καύματα



seimontadtecwyn
25-07-2010, 12:31 PM
Αυτή η έκφραση χρησιμοποιείται εδώ στη Σμύρνη για τη φοβερή ζέστη της πρώτης εβδομάδας του Αυγούστου. Λένε ότι οι ίδιες οι αχτίνες του ηλίου γίνονται επικίνδυνες.
http://miskokulum.com/forum/guncel-haberler/8886-yilin-en-sicak-gununu-yasayacagiz.html

Από πού προέρχεται η λέξη ehembur; Χρησιμοποιείται κάτι τέτοιο στην Ελλάδα;

Σίμων

sarant
25-07-2010, 05:55 PM
Κατά λέξη τι θα πει;

seimontadtecwyn
25-07-2010, 06:16 PM
Δυστυχώς δεν ξέρω. Τα μοναδικά πράγματα που ξέρω έγραψα πάνω. Μπορούμε, νομίζω, να αποκλείσουμε τη δυνατότητα να είναι τούρκικη λέξη.

sarant
25-07-2010, 07:07 PM
Κάτσε, σιτζάκ δεν θα πει ζεστός ή κάτι τέτοιο;

Chr_09gre
26-07-2010, 07:22 AM
Ισως πρόκειται για σύνθετη λ. < ehem (σημαντικός//συχαμένος) + bur (ξερός, πετρώδης τόπος). Δεν το έχω ξανασυναντήσει, ίσως πρόκειται για λ. που χαρακτηρίζει πόσο ανυπόφορα ζεστός (σιτζάκ, όπως θυμίζει και ο κ. Σαραντάκος) είναι ο ήλιος, τόσο που ξεραίνει τα πάντα.

Αυτοσχεδιάζω, προφανώς!

Palavra
26-07-2010, 09:38 AM
Καλημέρα και καλή βδομάδα,
sıcak σημαίνει ζεστός, sıcaklar θα λέγαμε ζέστες. Σάιμον, αυτό το ehembur δεν το βρίσκω πουθενά, μόνο σε αυτό το ιστολόγιο στο σύνδεσμο που δίνεις, σίγουρα γράφεται έτσι;

seimontadtecwyn
29-07-2010, 07:17 AM
Οπωσδήποτε sıcaklar είναι "ζέστες".

Το πρόβλημα είναι το ehembur, μια λέξη που έμαθα από τη γυναίκα μου Aygül. Μούπε να μην μπαίνω στη θάλασσα την πρώτη βδομάδα του Αυγούστου γιατί οι ζέστες του ehembur είναι επικίνδυνες.

drsiebenmal
29-07-2010, 07:49 AM
Καλημέρα,

Επειδή τις ζέστες αυτής της εποχής στα αρχαία χρόνια τις έλεγαν «κυνικά καύματα», ζέστες του σκύλου, και εννοούσαν τον αστερισμό όπου βρίσκεται ο Σείριος (ο αστερισμός λεγόταν Μέγας Κύων (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%89%CE%BD_%CE%9C%CE%AD%CE%B3%CE%B1%CF%82), Μεγάλος Σκύλος), μήπως υπάρχει κάποια σχέση με αυτό; Στη λαογραφία είδα ότι και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έκαναν κάποια σύνδεση του αστερισμού με τις ζέστες. Μήπως είναι κάποια λαϊκή ονομασία του Σείριου ή του αστερισμού; Από όσο κατάλαβα με την αυτόματη μετάφραση, υπάρχει σχετική αναφορά (στις ζέστες του σκύλου) και στην τουρκική βίκη, εδώ (http://tr.wikipedia.org/wiki/Canis_Major_%28tak%C4%B1my%C4%B1ld%C4%B1z%29), που ίσως βοηθήσει.

sarant
29-07-2010, 08:27 AM
Τα όσα λέει η τουρκική Βίκη φαίνονται πάντως αντιγραφή από την αγγλική.

Palavra
29-07-2010, 09:50 AM
Εμένα αυτό που με προβληματίζει είναι ότι τα ευρήματα για τη λέξη ehembur (http://www.google.gr/#hl=el&source=hp&q=ehembur&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=&fp=909fc7f1e95ca9b8) είναι είτε από εμάς είτε από το ένα ιστολόγιο που δίνει ο Σάιμον.

sarant
29-07-2010, 11:45 AM
Μήπως γράφεται αλλιώς το ehembur;

Chr_09gre
30-07-2010, 07:09 AM
Δοκίμασα κι άλλες πιθανοαπίθανες εκδοχές, αλλά τίποτα. Δεδομένου ότι κι εγώ πρώτη φορά συναντώ αυτή τη λέξη, παρότι παραπάνω πρότεινα την εκδοχή να είναι σύνθετη, τώρα αρχίζω να πιστεύω ότι ίσως είναι από τα Αραβικά, π.χ. από το أحمر [ʼḨmr] 'κόκκινος' (αλλά και 'μαυρισμένος απ' τον ήλιο'). Δεν ξέρω Αραβικά, οπότε ας αναλάβουν δράση οι αραβομαθείς της παρέας :-)

Palavra
30-07-2010, 09:19 AM
Καλημέρα,
έγκυρες πηγές μου λένε ότι ενδέχεται η λέξη να είναι παραφθορά της λέξης ıhlamur (φλαμούρι, τίλιο), το οποίο φυτρώνει τον Αύγουστο.

SBE
31-07-2010, 02:30 PM
Το πρόβλημα είναι το ehembur, μια λέξη που έμαθα από τη γυναίκα μου Aygül. Μούπε να μην μπαίνω στη θάλασσα την πρώτη βδομάδα του Αυγούστου γιατί οι ζέστες του ehembur είναι επικίνδυνες.

Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με τις δικές μας Δρίμες, που δεν επιτρέπεται να κάνεις μπάνιο το πρώτο εξαήμερο του Αυγούστου, μέχρι τη γιορτή του Σωτήρα.

drsiebenmal
31-07-2010, 04:00 PM
Ενδιαφέρον αυτό με τις δρίμες. Το ΛΚΝ τις ορίζει αλλιώς:

δρίμες (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%82&dq=)οι [δrímes] Ο30 : (λαογρ.) οι τρεις πρώτες ημέρες του Mαρτίου, του Mαΐου ή του Aυγούστου, που θεωρούνται αποφράδες και κατά τις οποίες οι άνθρωποι αποφεύγουν κάθε δραστηριότητα.

daeman
31-07-2010, 04:22 PM
Ενδιαφέρον αυτό με τις δρίμες. Το ΛΚΝ τις ορίζει αλλιώς:

δρίμες (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%82&dq=)οι [δrímes] Ο30 : (λαογρ.) οι τρεις πρώτες ημέρες του Mαρτίου, του Mαΐου ή του Aυγούστου, που θεωρούνται αποφράδες και κατά τις οποίες οι άνθρωποι αποφεύγουν κάθε δραστηριότητα.

Τσαγκαροτριήμερα (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=5759), δηλαδή. ;)
Μακάρι να μπορούσαμε να αποφεύγουμε τότε κάθε δραστηριότητα, ιδίως τώρα που έφτασε το τρίτο και πιο καυτό απ' όλα!

Μήπως ξέρει κανείς αν οι δρίμες έχουν σχέση με τον μάρτη, το πλεχτό ερυθρόλευκο* ασπροκόκκινο βραχιολάκι που φοράνε εθιμικά τα παιδιά σε αρκετά μέρη της Ελλάδας τις πρώτες μέρες του Μάρτη;

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82
Ένα από τα πιο διαδεδομένα έθιμα, που προέρχεται από την αρχαιότητα, είναι και η τοποθέτηση από τις μανάδες την 1η Μαρτίου ενός μικρού βραχιολιού από άσπρο και κόκκινο νήμα (που ονομάζεται Μάρτης) στο χέρι των παιδιών τους για να μην τα μαυρίσει ο Ήλιος.

*Δόχτορα, σε βλέπω που κρυφογελάς...

SBE
31-07-2010, 05:05 PM
Εγώ τις Δρίμες τις ξέρω περισσότερο όπως εδώ (http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%94%CF%81%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%82), αν και έχει ανακρίβειες το άρθρο.
Φυσικά και δεν γίνονται γάμοι το πρώτο Δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, αλλά για άλλους λόγους.
Όσο για το ότι δεν κολυμπάμε το πρώτο εξαήμερο του Αυγούστου, ε, μια ματιά στη θάλασσα μας πείθει. Τα μελτέμια είναι στο φόρτε τους.

Στις ακτές της Αχαΐας, που δεν έχουν διεθνή τουρισμό, όντως παρατηρείται μείωση της κίνησης, ή τουλάχιστον μέχρι πριν μερικά χρόνια που ήμουνα εκεί. Βεβαίως ορισμένοι παραδοσιακοί σταματάνε τα μπάνια το Δεκαπενταύγουστο.

Palavra
15-02-2011, 01:59 PM
Ζμπρωξ!, μήπως το δει και ο Μαρίνος :)

Marinos
15-02-2011, 02:02 PM
Μπα, ο Μαρίνος πρώτη φορά το ακούει. :(

sarant
15-02-2011, 02:05 PM
Πάντως το σμπρώξιμο έπιασε :)

Palavra
15-02-2011, 02:16 PM
Εντωμεταξύ, έχει προστεθεί ακόμα ένα εύρημα: http://www.takvim.com.tr/Yazarlar/dilek/2009/08/12/lig_sicaklari


Ligimizin mevsim normallerinin üstünde bir sıcakta başladığından dem vuruluyor. Bütün Dünya Kupası maçlarının ehembur sıcaklarında oynandığı unutuluyor.
Πρόχειρα:
Όταν κάνει λίγο παραπάνω ζέστη την περίοδο που αρχίζει το πρωτάθλημα, όλοι σχολιάζουν αρνητικά. Ξεχνάμε όμως ότι όλα τα Μουντιάλ διεξάγονται την περίοδο των ehembur sıcakları.


Πάντως το σμπρώξιμο έπιασε :)
Πάω να συνεχίσω :D

Palavra
04-07-2012, 04:28 PM
Και δύο χρόνια αργότερα... θρίαμβος! Η έκφραση γράφεται (αλλά δεν προφέρεται) Eyyam-ı bâhûr sıcakları (http://www.nedirsor.com/bahur/), και προέρχεται από τα αραβικά. Χονδρικά, μέρες του ατμού (eyyam (http://www.seslisozluk.net/?ssQBy=0&word=eyyam), bahur (http://www.seslisozluk.net/?ssQBy=0&word=bahur)). Η έκφραση αναφέρεται στην πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου, όπως λέει και ο Σίμων, και για την ακρίβεια, από την τελευταία ημέρα του Ιουλίου μέχρι την 7η Αυγούστου. Άρθρο τουρκιστί (http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:irAwOlNDzNoJ:www.haberhurriyeti.com/HaberDetay/HaberDetay.aspx%3FID%3D21860+Eyyam-%C4%B1+b%C3%A2h%C3%BBr+site:haberhurriyeti.com&cd=1&hl=el&ct=clnk&gl=gr&client=firefox-a).

sarant
04-07-2012, 04:54 PM
Μπράβο, βρέθηκε η άκρη, να θυμηθούμε και το μπουχαρί το δικό μας.

Palavra
04-07-2012, 04:57 PM
Έκανα μια μικρή διόρθωση, αλλά προβληματίζομαι. Στα τουρκικά υπάρχει το buhar, που σημαίνει ατμός, και το bahur, που σημαίνει τον ατμό που προέρχεται από νερό που εξατμίζεται από τη ζέστη (σύμφωνα με το λεξικό). Θα έλεγα ότι έχουν την ίδια ρίζα, αλλά δεν ξέρω, μάλλον θα χρειαστεί να περιμένουμε τον Μαρίνο :)

drsiebenmal
04-07-2012, 05:05 PM
Κύδος, Παλ Αύρα!

Marinos
04-07-2012, 05:18 PM
Εγώ μια και με ξαναφωνάξατε βρίσκω στον παλιό Redhouse, του 1890, το αραβ. bâhûr: The heat of the dog-days. Eyyâm-ı bâhûr: The dog-days. Χωρίς άλλη εξήγηση, αλλά τα αραβικά buhar, buhur, bahur=ατμός γράφονται με σκληρό χ خ, σαν το ελληνικό, άρα δεν μπορεί να είναι ομόρριζα με το bâhûr που γράφεται με «απλό» χ ح(σαν το αγγλικό).

drsiebenmal
04-07-2012, 05:38 PM
Και ξαναγυρίσαμε στα κυνικά καύματα (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?6651-ehembur-s%C4%B1caklar%C4%B1-%CE%BF%CF%81%CE%B8-eyyam-%C4%B1-b%C3%A2h%C3%BBr-s%C4%B1caklar%C4%B1-%CE%B7-%CF%80%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%B7-%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%91%CF%85%CE%B3%CE%BF%CF%8D%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%C2%AB%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%84%CE%BC%CE%BF%CF%8D%C2%BB&p=74934&viewfull=1#post74934)...

Palavra
04-07-2012, 10:14 PM
Εγώ μια και με ξαναφωνάξατε βρίσκω στον παλιό Redhouse, του 1890, το αραβ. bâhûr: The heat of the dog-days. Eyyâm-ı bâhûr: The dog-days. Χωρίς άλλη εξήγηση, αλλά τα αραβικά buhar, buhur, bahur=ατμός γράφονται με σκληρό χ خ, σαν το ελληνικό, άρα δεν μπορεί να είναι ομόρριζα με το bâhûr που γράφεται με «απλό» χ ح(σαν το αγγλικό).
Ο σκύλος πάντως δεν πρέπει να 'ναι bahur στα αραβικά, από ό,τι είδα. Αυτό εδώ το οθωμανικό (http://www.sozluksu.com/osmanlica__turkce_sozluk-203/EYYAM-I%20BAHUR-anlami.html) λεξικό ορθογραφεί τη σύναψη με τη λέξη bahûr, και λέει ότι πρόκειται περί ατμού που προκύπτει από εξάτμιση νερού. Εδώ (http://www.karadenizdergi.com/turkce/wp-content/uploads/12.3..pdf) ορθογραφεί τη σύναψη με buhur (καπνός, λιβάνι κτλ) ως δεύτερο συνθετικό. Δεν επιμένω όμως, γιατί δεν γνωρίζω ούτε αραβικά, ούτε οθωμανική γραφή, οπότε δεν μπορώ να εμβαθύνω.

Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι πως ολόκληρη τη σύναψη τη δίνουν όλα τα λεξικά ως «πρώτη βδομάδα του Αυγούστου», αλλά δεν την αναλύουν στα εξ ων συνετέθη, ή όταν το κάνουν, εξαντλούνται στο πρώτο μέρος, δηλαδή στη λέξη μέρες.

Marinos
05-07-2012, 09:38 AM
Τι να πω ο καημένος. Το αραβικό λεξικό του Wehr έχει τη σχετική ρίζα bahr (θάλασσα, θαλάσσιος, θαλάσσιο ταξίδι) αλλά κανένα παράγωγο bâhûr (με δύο μακρά φωνήεντα). Ο Tietze στο ιστορικό λεξικό της τουρκικής αγνοεί το ehembur έτσι κι αλλιώς. Eyam-i bahur (πάλι με μακρά τα δύο φωνήεντα) = the dog-days στο περσικό λεξικό του Steingass, όπου δύο παράξενα λήμματα:
bâhûr (με απαλό χ ح) Intense heat, heat of mid-summer or the dog-days; vapour rising from heated ground. Και bâhûra = The heat of the dog-days.
bâhûr (με σκληρό χ خ) Name of Abraham's grand-father (in whose time, they say, money was first coined); the dog-days.
«Κυνικά καύματα» έχει το πρώτο bâhûr και το οθωμανικό του Χλωρού. Canicule, παρομοίως, το οθωμανογαλλικό των Kieffer και Bianchi του 1835.
Τείνω να πιστέψω ότι δεν υπάρχει σχέση με τον ατμό παρά την προσθήκη του Steingass με τον παππού του Αβραάμ. Μάλλον θα πρόκειται για ανεξιχνίαστη αραβική λέξη· οι Άραβες, τουλάχιστον, θα ήξεραν από ζέστη παλαιόθεν.

Palavra
05-07-2012, 10:03 AM
Μαρίνο, ευχαριστώ για το χρόνο σου :) Με είχε προβληματίσει πολύ, απλώς...

Marinos
05-07-2012, 10:11 AM
Με είχε προβληματίσει πολύ, απλώς...
Και εμένα με προβλημάτισε, δεν φάνηκε; ;)

drsiebenmal
05-07-2012, 05:29 PM
Ο σκύλος πάντως δεν πρέπει να 'ναι bahur στα αραβικά, από ό,τι είδα.Ότι τα κυνικά καύματα δεν έχουν σχέση με όποιον κι όποιον σκύλο, το έχουμε πει, σωστά; The season following the star's [e.g. Sirius] appearance came to be known as the Dog Days of summer. (wiki (http://en.wikipedia.org/wiki/Sirius))

Με άλλα λόγια, τι μέσο πρέπει να έχω για να μπει στον τίτλο και η απόδοση "κυνικά καύματα";

Palavra
05-07-2012, 05:35 PM
Να είσαι διαχειριστής :twit: Συγγνώμη, δεν κατάλαβα. Νόμιζα ότι εξετάζαμε το δεύτερο μέρος της έκφρασης. Πάω.

drsiebenmal
05-07-2012, 05:39 PM
Καλά, πάω να βάλω χέρι σε τρία γαλλικά, ένα ισπανικό και δύο πορτουγκέζικα νήματα που έχω σταμπάρει από καιρό. :)

Theseus
06-07-2012, 01:32 PM
Καλή σου μέρα, Παλαβ! Στο ιστολόγιο το 'Άρθρο τουρκιστί' που αναφέρεσαι, δεν υπήρχαν διαθέσιμες πληροφορίες εκτός για το 'Αυτή η σελίδα δεν μπορεί να βρεθεί'. Μπράβο για τη ετυμολογία του Eyyam-ı bâhûr sıcakları. Τελοσπάντων, ένα ασήμαντο στοιχείο, δεν σημαίνει η Αραβική λέξη bâhûr [δηλ.ﺎﺧﻮر] ατμό αλλά καύσωνα [çok yüksek sıcaklık];:);)

Palavra
06-07-2012, 01:56 PM
Patched till further notice. Thanks for the input!

Palavra
27-08-2013, 09:13 AM
Και μιας και το θυμήθηκε αλλού ο Ντοκ (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?6697-%CE%BA%CF%85%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1), ας βάλω εδώ και τουρκοβικισύνδεσμο: https://tr.wikipedia.org/wiki/Eyyam-%C4%B1_bahur
Το αντίστοιχο αγγλικό λήμμα είναι, φυσικά, Dog Days (https://en.wikipedia.org/wiki/Dog_Days).