Page 1 of 6 1 2 3 4 5 ... LastLast
Results 1 to 10 of 56

Thread: paradigm shift = αλλαγή (επιστημονικού) παραδείγματος, αλλαγή υποδείγματος (κ.ά.)

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,536
    Gender
    Male

    paradigm shift = αλλαγή (επιστημονικού) παραδείγματος, αλλαγή υποδείγματος (κ.ά.)

    A Paradigm shift (or revolutionary science) is, according to Thomas Kuhn in his influential book The Structure of Scientific Revolutions (1962), a change in the basic assumptions, or paradigms, within the ruling theory of science.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Paradigm_shift

    Κοίταζα κάποια ελληνικά κείμενα για τη Δομή των επιστημονικών επαναστάσεων και βλέπω να χρησιμοποιείται η μεταβολή παραδείγματος και η μετάβαση σε νέο παράδειγμα (ενίοτε με κεφαλαίο Π), αλλά τελικά δεν είμαι βέβαιος ποια απόδοση του όρου χρησιμοποιούν οι μεταφραστές του βιβλίου.
    http://www.biblionet.gr/main.asp?pag...k&bookid=81345

    Ξέρω βέβαια ότι πολλοί δεν αντέχουν ούτε το Παράδειγμα να βλέπουν.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Senior Member pidyo's Avatar
    Join Date
    Mar 2010
    Posts
    1,477
    Παράδειγμα με κεφαλαίο, αν θυμάμαι καλά.

    Επιλογή που ξενίζει, γιατί δεν είχε ποτέ το παράδειγμα τη σημασία που έχει στον Κουν το paradigm. Πρότυπο;

  3. #3
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,114
    Gender
    Male
    Εγώ το αντέχω και χωρίς κεφαλαία. Δείχνει όμως τη φοβερήν ευελιξία που έχει η γλώσσα που δανείζεται από πολλά γλωσσικά ταμεία.

    Κάποτε που το χρειάστηκα, το είχα πει "μετατόπιση παραδείγματος", αλλά δεν υποστηρίζω ότι είναι το καλύτερο. Ασταντάριστος είναι ακόμα ο όρος.

  4. #4
    Ο όρος συναντάται στο πρωτότυπο έξι φορές. Στο ελληνικό αντίτυπό μου (Σύγχρονα Θέματα, Ζ' Έκδοση) βρίσκουμε τα εξής:

    σ. 138 «μεταβολές Παραδείγματος»
    σ. 160 «αλλαγή Παραδείγματος»
    σ. 165 «μεταβολή Παραδείγματος»
    σ. 180 «της μεταβολής Παραδείγματος»
    σ. 197 «η αλλαγή ενός μεσαιωνικού Παραδείγματος»
    σ. 231 «Παραδειγματική αλλαγή»

    Προφανώς οι μεταφραστές δεν συνειδητοποίησαν πως επρόκειτο για ορολογία. Λάθος αποφεύξιμο, ιδίως επειδή στην έκτη περίπτωση το πρωτότυπο αναφέρεται σαφώς στο γεγονός πως έχουμε να κάνουμε με όρο: «the conversion that we have been calling a paradigm shift».

    -----

    Σχετικά με την απόδοση «Παράδειγμα», παραθέτω το σχετικό απόσπασμα από το μεταφραστικό σημείωμα (σσ. 50-51) για λόγους πληρότητας (παρεπιμπτόντως, δεν είναι ξεκάθαρο ποιος το έγραψε το σημείωμα αυτό, καθώς στην πρώτη παράγραφο έχει α' πληθυντικό ενώ παρακάτω και στην τελευταία παράγραφο έχει α' ενικό):

    Eπιλέγεται η απόδοση Παράδειγμα (με κεφαλαίο Π) και όχι υπόδειγμα, που προτείνει ο Αρ. Κουτούγκος (μετάφραση ενός κεφ. της Δομής, Δευκαλίων 16, Αθήνα, 1977) για τους εξής λόγους: (α) Πιστεύω ότι όταν ένας ελληνικός όρος επαναεισάγεται, έστω και ελαφρά παραλλαγμένος, στην ελληνική τεχνική ορολογία πρέπει να διατηρείται· όχι, βέβαια, για λόγους σωβινιστικούς αλλά γιατί αντί να λύνουμε, προσθέτουμε προβλήματα απόδοσης και σύγχυσης. Γι' αυτόν το λόγο διατηρούνται στα ελληνικά οι όροι: Σημαντική, Πραγματισμός, Ρεαλισμός (παρ' ότι η πρωταρχική ρίζα δεν είναι ελληνική), Κυβερνητική κ.ο.κ., αν και η καθημερινή τους χρήση είναι διαφορετική. (β) Ο όρος «υπόδειγμα» είναι τουλάχιστο εξίσου παραπλανητικός με τον όρο «παράδειγμα» στη Δομή. (γ) Ο όρος «υπόδειγμα» αποδίδει πλήρως τον όρο exemplar του ζεύγους disciplinary matrix-exemplar, με το οποίο ο Kuhn αντικαθιστά αργότερα τον όρο paradigm.

  5. #5
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,456
    Gender
    Male
    Τη συζήτηση την έχουμε ξανακάνει: http://lexilogia.gr/forum/showthread...Ο‚&p=39275.

    Νίκελ, νόμισα ότι αφορμή για το σημείωμα πήρες από πρόσφατες πολιτικές δηλώσεις για «αλλαγή υποδείγματος».

  6. #6
    Senior Member Rogerios's Avatar
    Join Date
    Nov 2008
    Location
    Μεταξύ της Augusta Treverorum και του Divodurum
    Posts
    2,013
    Gender
    Male
    Αντιλαμβάνομαι ότι επειδή πρόκειται για ορολογία υπάρχει και ανάγκη καινοφανούς απόδοσης. Ωστόσο, η λέξη "μεταστροφή" αποδίδει πολύ καλά το σημασιολογικό περιεχόμενο του paradigm shift, και πιθανώς σε κάποιες περιπτώσεις ίσως να πρέπει να προτιμάται.

  7. #7
    Senior Member pidyo's Avatar
    Join Date
    Mar 2010
    Posts
    1,477
    Εγώ θα συμφωνήσω με τον Αμβρόσιο, στην άλλη συζήτηση στην οποία παραπέμπει ο Zazula. Είναι μια τελείως ψευδόφιλη επιλογή, όπως εξάλλου και ο ίδιος ο Κάλφας παραδέχεται στη δικαιολόγησή της. Ούτε παράδειγμα ούτε υπόδειγμα είναι το paradigm, με την έννοια που το χρησιμοποιεί ο Κουν. Είναι το σύνολο της δομής της επιστημονικής σκέψης σε δεδομένη εποχή και δεδομένο γνωστικό πεδίο. Το παράδειγμα, αντιθέτως, δίνει έμφαση στο συγκεκριμένο, στην περίπτωση. Για να το θέσω με τους δικούς του όρους, η θεωρία του φλογίστρου που αναφέρει (ως παράδειγμα)) είναι ένα παράδειγμα του paradigm της φυσικοχημικής σκέψης την εποχή εκείνη.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,536
    Gender
    Male
    Καλημέρα. Είχα υπόψη μου τη σύντομη αναφορά στο paradigm στο νήμα των ψευδόφιλων, αλλά χτες διαπίστωσα ότι υπάρχουν πολλές αποδόσεις του paradigm shift, με το παράδειγμα σταθερό, χωρίς να φανταστώ ότι κάποιες προέρχονται από το ίδιο βιβλίο. Ευχαριστώ πολύ τον Αλέξανδρο για το τελευταίο απόσπασμα: ο όρος προσφέρεται για σχολιασμό σε σχέση με αυτά που λέει ο Σαραντάκος («ευελιξία που έχει η γλώσσα που δανείζεται από πολλά γλωσσικά ταμεία»), ιδίως σε σχέση με τη δυσκολία που έχουν οι άλλες γλώσσες όταν πρέπει να κουτσοβολέψουν τον νεολογισμό, αλλά ακόμα περισσότερο με τη απόλυτα σεβαστή άποψη που λέει να πάρουμε τη λέξη (μας) μαζί με την καινούργια σημασία της και να μην μπερδεύουμε τα πράγματα παραπάνω. Αν είχαν πάρει ελληνική λέξη και για το shift, δεν θα πονοκεφαλιάζαμε τώρα.

    ΥΓ. Αλλά να μην ξεκινήσουμε φάμπρικα, να βάζουμε κεφαλαίο αρχικό για να δείξουμε διαφορετική σημασία, γιατί εκεί είναι που θα κάνουμε πολλές τρύπες στο νερό.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,536
    Gender
    Male
    Έχω το ίδιο πρόβλημα με τον pidyo (και φαντάζομαι το έχουμε όλοι). Ωστόσο, σε τέτοιες περιπτώσεις θα έπρεπε οι υπεύθυνοι για τον εκτελωνισμό νέων διαδεδομένων όρων να βρίσκουν γρήγορα λύση ευρέως αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα και να φροντίζουν να τη διαδίδουν. Το «παράδειγμα» ως απόδοση για το paradigm έγινε αποδεκτό όχι μόνο λόγω του επιχειρήματος που προαναφέρθηκε αλλά και γιατί δεν κυκλοφόρησαν άλλες καλύτερες λύσεις.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #10
    Senior Member
    Join Date
    Jun 2011
    Location
    Melbourne, Australia
    Posts
    1,285
    Gender
    Male
    Θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι σχετικό οπότε δράττομαι της ευκαιρίας και το γράφω εδώ. Η φράση παράδειγμα Παραδείγματος ως απόδοση του an example of a paradigm (όπως στις ακόλουθες προτάσεις) σας κάθεται καλά ή θα πρέπει να το αποδώσω διαφορετικά.

    Kuhn gives Ptolemy's model of the solar system as an example of a paradigm.

    It serves as an example of a paradigm which ceased to remain valid and which needed to be replaced with a new one.

Page 1 of 6 1 2 3 4 5 ... LastLast

Similar Threads

  1. IE 7.0: δεν αλλάζει η γλώσσα με ALT+SHIFT
    By erenta in forum Tools of the Trade
    Replies: 4
    Last Post: 31-05-2008, 08:30 AM

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •