View Poll Results: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η καλύτερη μετάφραση του παρακάτω στίχου του Καβάφη;

Voters
37. You may not vote on this poll
  • Talk about the Lacedaemonians now! (John Mavrogordato)

    15 40.54%
  • Are we going to talk of Lacedaemonians now! (Rae Dalven)

    3 8.11%
  • How can one talk about Lacedaemonians now! (Keeley-Sherrard)

    4 10.81%
  • Who gives a damn about the Lacedaemonians! (Χαβιαράς)

    11 29.73%
  • Let’s talk about Lacedaemonians now! (Daniel Mendelsohn)

    2 5.41%
  • Do we need to talk about Lacedaemonians now! (Evangelos Sachperoglou)

    7 18.92%
Multiple Choice Poll.
Page 7 of 7 FirstFirst ... 3 4 5 6 7
Results 61 to 70 of 70

Thread: Translating Cavafy

  1. #61
    Senior Member Costas's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Athina, Greece
    Posts
    7,508
    Gender
    Male
    Αναφορικά με τους παραλληλισμούς που μπορούν να γίνουν, ο Γιάννης Δάλλας (Καβάφης και Ιστορία) λέει ότι θα μπορούσε κανείς να αντιστοιχίσει το δίλημμα Λακεδαιμόνιοι - Αλέξαντρος με το επίκαιρο για την εποχή του Καβάφη δίλημμα του Εθνικού Διχασμού. Το αναφέρω ενδεικτικά, μολονότι οι διαφορές είναι τουλάχιστον εξίσου μεγάλες όσο και οι όποιες ομοιότητες.
    Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε, αψευδεῖ δε προς άκμονι χάλκευε γλῶσσαν.
    Εμπληξία γαρ η άλογος φιλανθρωπία.
    Souffle sur tes braises pour rester vivant.

  2. #62
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,911
    Gender
    Male
    Η παρέμβαση του arberlis (#19) είναι καίρια και σαφέστατη, οριοθετώντας το πλαίσιο μες στο οποίο πρέπει να κινηθούμε για να προσεγγίσουμε την ποίηση του Καβάφη. Και είναι διεισδυτική στο βαθμό που διακρίνει την ουσία --και την αξία-- της καβαφικής τέχνης στην ειρωνεία. Την ειρωνεία, βέβαια με την υψηλή της έννοια, που αφορά την ίδια τη δομή του ποιητικού λόγου, όπως σωστά εντοπίζει ο Cleanth Brooks και ωραία μεταφέρει ο Άρης Μπερλής στο ολιγοσέλιδο σημείωμά του στη «Νέα Εστία». Αυτή η ειρωνεία διόλου δεν ταυτίζεται με το σχήμα λόγου (και συμπεριφοράς) που υιοθετούμε στην καθημερινή μας ζωή, όταν λόγου χάρη αποκαλούμε τον χοντρό λεπτό και τον κοντό ψηλό, για να δείξουμε πόσο απέχουν από αυτή την ιδιότητα και να τους εκθέσουμε στο γενικό εμπαιγμό (και πολύ σωστά προειδοποιεί ο Μπερλής εναντίον της παρανόησης). Η ειρωνεία του καθημερινού λόγου μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο που το μεταχειρίζεται όποτε το κρίνει χρήσιμο ο ποιητής. Αλλά ένας καλός ποιητής δεν θα μείνει εκεί, γιατί αυτού του είδους η ειρωνεία είναι από τη φύση της επιφανειακή, θα τολμούσα μάλιστα να πω «ευτελής»· δεν οδηγεί πιο πέρα το νόημα, είναι αυτό που βλέπουμε με την πρώτη ανάγνωση.

    Συγχωρήστε με που επιμένω στα προφανή, αλλά τα λέω αυτά γιατί αισθάνομαι ότι η συζήτησή μας κινδυνεύει να γλιστρήσει σ’ αυτή την παρερμηνεία, να αναζητούμε δηλαδή αυτή την, ας την ονομάσω «επιφανειακή», ειρωνεία ως μέσο κατανόησης, επειδή, μη συλλαμβάνοντας την πρόθεση του ποιητή, ζητάμε να τον σώσουμε στα ίδια μας τα δύσπιστα μάτια (Costas).

    Τι είναι αυτό που ανησύχησε τους ανησυχούντες (Κήλυ, και Νίκελ και Κώστα και όσους άλλους); Τα πολλά επίθετα; Ο καταιγιστικός ρυθμός της εκφοράς τους; Ο κίνδυνος να βγει στομφώδης ο Καβάφης; Μεγαλορρήμων; Ο ποιητής του υπαινιγμού και των σκιών να ακολουθεί το «ασιατικό» ύφος ρητορικής; Δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοια ο Καβάφης, αυτό είν’ αλήθεια. Αλλά όχι ότι δεν μπορεί να καταφύγει και σε αυτά όταν χρειάζεται. Αίφνης, όταν θέλει να δείξει τον Ιουλιανό σε σύγχυση, σε παραφορά, αραδιάζει ακόμα περισσότερα (ρήματα αυτή τη φορά) με ρυθμό που κόβει την ανάσα:
    ανασκουμπώθηκε, νευρίασε, ξεφωνίζει
    Σηκώστε, μεταφέρτε τον, βγάλτε τον ...
    Ξεθάψτε τον, πάρτε τον ... βγάλτε τον ... διώξτε τον
    (Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας)
    Ρυθμός πολυβόλου. Δεν έχουμε εδώ έναν υπεύθυνο ηγεμόνα που έχει εξοργιστεί. Έχουμε έναν νεανία, ανασφαλή στο θρόνο του, που αφρίζει, που φέρεται υστερικά. Να προλάβω εδώ την αντίρρησή σας ότι ο ποιητής φωτίζει τον πρωταγωνιστή του αρνητικά (Ποιον; τον Ιουλιανό, τον αγαπημένο του ήρωα, στον οποίο έρχεται και επανέρχεται ουκ ολίγες φορές!) Αλλά έτσι του αρέσει του ποιητή, να παίζει, ακόμη και με αυτά που αγαπά· δεν έχει δισταγμό να στρέψει προς τα εκεί το κάτοπτρο και να στρεβλώσει το είδωλο, όπως μας θυμίζει ο rogerios, αν έτσι εξυπηρετείται υψηλότερος σκοπός:
    το ουσιώδες είναι που έσκασε (ο Ιουλιανός «Εις τα περίχωρα...»)
    κ’ οι Αλεξανδρινοί τον παίρνουν στο ψιλό
    ως είναι το συνήθειό τους, οι απαίσιοι.
    («Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης»)
    (Ποιοι; Οι πολίτες της δικής του ιδανικής πόλης, η σαρξ εκ της σαρκός του).
    Ώστε μπορεί ο Καβάφης, όταν θέλει, να ανασύρει και αυτό το εργαλείο από την εργαλειοθήκη του. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: είναι δυνατόν να είναι εδώ ο ποιητής κατηγορηματικός; Υπάρχει ειρωνεία και πού έγκειται; Διότι πράγματι ειρωνεία προς Λακεδαιμονίους χωρίς αυτοειρωνεία προς [ό,τι αντιπροσωπεύει ο Αλέξανδρος] είναι κομμάτι προβληματική. Και τέλος πάντων πώς χρησιμοποιεί το ιστορικό στοιχείο; Ενδιαφέρεται για το ίδιο το ιστορικό γεγονός ή για τον συμβολικό του απόηχο; Ενδιαφέρεται να εμπλακεί «επιστημονικά» στο παρελθόν, σαν να ήταν ιστορικός; Είναι ο ποιητικός του λόγος υποκείμενος στην ιστορική λεπτομέρεια, ώστε να έχει αντίκρισμα ο έλεγχος που του γίνεται (Costas) ότι ξέχασε από το λογαριασμό τον Δημοσθένη και τους υπόλοιπους Έλληνες (και να δικαιολογούνται συζητήσεις όπως αυτή που επακολούθησε μεταξύ Costas και rogerios περί πόλης-κράτους εναντίον αυτοκρατορίας;) Με το δίκιο του αγανακτεί ο arberlis: αν πράγματι αδειάζει τους Σπαρτιάτες τόσο σκαιά, χωρίς να τους αφήνει κανένα περιθώριο να πουν τα δικά τους, τότε βεβαιότατα το ποίημα δεν είναι από τα καλύτερά του.(Παρενθετικά υπενθυμίζω --γιατί θα ασχοληθώ με αυτό αργότερα-- ότι ο ποιητής δεν καταδικάζει τους Σπαρτιάτες. Καταδικάζει τη στάση τους, την επιλογή τους, δεν τους απορρίπτει καθεαυτούς συνολικά. Και δεν θα έλεγα ότι τους φέρεται σκαιά, ίσα ίσα δείχνει απέναντί τους μια συγκατάβαση: «Είναι και αυτή μια στάσις. Νοιώθεται»).

    Όχι, δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο Καβάφης έγραφε για να «κάνει ιστορία». Γιατί τότε θα καταντούσε ποιητής μιας περιγεγραμμένης πραγματικότητας, δέσμιος ενός τόπου κι ενός χρόνου, που δεν απευθύνεται παρά μόνο σε ακροατές που μετέχουν στην παράδοσή του· ένας έντιμος Βαλαωρίτης, σαν να λέμε, με λίγο πιο ανοιχτούς ορίζοντες. Πράγμα που γνωρίζουμε ότι δεν ισχύει, αν μη τι άλλο εκ του αποτελέσματος, αφού ο Καβάφης έχει εξασφαλίσει ακροατήριο παγκόσμιο.

    Αλλά «πού η ειρωνεία» και «πού τα ειρωνικά»; Ας την αναζητήσουμε αλλού.

    Ξαναγυρνώ στην ανάλυση του Μπερλή. Η ειρωνεία ως είδος λόγου προϋποθέτει ένα διπλό ακροατήριο. Από τη μια πλευρά έχουμε αυτούς που ακούνε και καταλαβαίνουν αυτό που ακούνε, και από την άλλη εκείνους που, όταν εννοούνται περισσότερα από όσα ακούγονται, αντιλαμβάνονται όχι μόνο αυτά τα περισσότερα αλλά και το ότι οι άλλοι δεν τα καταλαβαίνουν. Και παρακάτω: η έννοια της ποιητικής ειρωνείας ίσως δεν είναι τελικά τόσο ξένη προς την παραδοσιακή έννοια της τραγικής ειρωνείας.Τραγική ειρωνεία υπάρχει όταν ο θεατής γνωρίζει την πολύ κρίσιμη λεπτομέρεια που ανατρέπει άρδην το σκηνικό και την οποία αγνοεί ο πρωταγωνιστής. Στον Οιδίποδα τύραννο, φερειπείν, ο Οιδίποδας αναρωτιέται ποιος άραγε να είναι ο φταίχτης που έστρεψε τους θεούς εναντίον της πόλης, και εξανίσταται, και ζητά την τιμωρία του. Έτσι ο Σοφοκλής οικοδομεί τη δραματική ένταση όλο και περισσότερο, και παίζει με τα αισθήματα του θεατή, γιατί ο θεατής ξέρει ότι αυτός ακριβώς που εκστομίζει αυτά τα λόγια είναι ο ένοχος.

    Στη δική μας περίπτωση η αναζήτηση πάση δυνάμει της ειρωνείας οδηγεί τον Κήλυ σε μια ευφυή απόπειρα, να πιαστεί από τον τίτλο, τη χρονολογία 200 π.Χ., και να αναδείξει το χάσμα ανάμεσα στο (κατασκευασμένο;) όραμα του μεγαλείου και στην αδόκητη, αλλά επικείμενη, καταστροφή. Ευφυής η προσπάθεια, δεν αντιλέγω. Βασίζεται στην εγνωσμένη τελειομανία του ποιητή, στο πάθος του μάστορα που δεν αφήνει καμιά λεπτομέρεια στην τύχη. Ο ιδιότροπος γέρων που σκηνοθετούσε τον εαυτό του και το περιβάλλον του, που τοποθετούσε τα κηροπήγια κατάλληλα όταν δεχόταν ξένους για να κρύψει ματαιόδοξα στο σκοτάδι τις ρυτίδες του, ασφαλώς νοιαζόταν να σκηνοθετήσει και τα ποιήματά του, γι’ αυτό και οι χρονολογίες στους τίτλους αφθονούν και έχουν το ειδικό τους βάρος δημιουργώντας ατμόσφαιρα, είτε είναι αόριστες (όπως τα 400 μ.Χ.) είτε ψευδο-σχολαστικές (όπως το 610, έτος θανάτου του Αμμόνη). Αλλά δεν έχει νόημα να παίζει μόνος του ο ποιητής, πρέπει να μπορεί να συμμετέχει στο παιχνίδι κι ο αναγνώστης. Και στην περίπτωση του «200 π.Χ.» μου φαίνεται υπερβολικό να ζητά ο ποιητής τόσο ακριβή ιστορική γνώση από τον αναγνώστη όση προϋποθέτει η ερμηνεία του Κήλυ ώστε να λειτουργήσει η ειρωνεία. Όσο και αν απευθύνεται σε καλλιεργημένο κοινό του, δεν νομίζω να είναι πολλοί αυτοί που μπορούν να ανακαλέσουν αβίαστα πότε έγινε η μάχη των Κυνοσκεφαλών και πότε της Μαγνησίας. Τέτοιου είδους γνώση είναι αρκετά εξειδικευμένη. Με άλλο τρόπο λειτουργούν το 340 μ.Χ. του Μύρη, το 400 μ.Χ. των Νέων της Σιδώνος ή τα ακραία 595 μ.Χ. (Μελαγχολία Ιάσωνος Κλεάνδρου) και (το κραυγαλέα αστήρικτο ιστορικά) 628-655 μ.Χ. του Αιμιλιανού Μονάη: εκεί η χρονολογία μπαίνει για να δηλωθεί, κάπως σαν σε μαγικό παραμύθι, το «σε πολύ πολύ ύστερη φάση της Αρχαιότητας, όταν όλος ο μαγικός κόσμος του ελληνισμού έχει σωριαστεί στο χώμα» --και επιπλέον οι ήρωές του δεν είναι πρόσωπα ιστορικά. Το 200 π.Χ. είναι κατ’ εμέ μια στρογγυλή χρονολογία, βολική για να μας εισαγάγει σε μιαν εποχή. Είναι το σημείο της αποκορύφωσης της ακτινοβολίας ενός πολιτισμού, όταν δεν έχουν κάνει ακόμη την εμφάνισή τους τα νέφη. Μου αρέσει η εκδοχή του Σεφέρη που βλέπει σ’ αυτό απλά και καθαρά το «optimum moment of the decline of Hellenism». Γιατί να μην τον ακολουθήσουμε; Επιτέλους ο Καβάφης είναι ποιητής των υπαινιγμών, όχι κρυπτικός. Το παραπάνω που ζητά ο Κήλυ το βρίσκω βεβιασμένο. Ζητώντας από τον αναγνώστη στοιχεία εξωκειμενικά, τον παγιδεύει και χάνει σε πειθώ.

    Με ένα λόγο, δεν βλέπω εδώ τραγική ειρωνεία. Δεν απορρίπτω ως ερμηνεία την απόπειρα του Κήλυ, ασφαλώς θα αρέσει σε πολλούς, εγώ όμως κάπου αλλού αναζητώ το νόημα. Αναρωτιέμαι γιατί να μην ισχύει ό,τι στην αρχή έθεσε ο arberlis, ότι ο ευθύς και κατηγορηματικός Καβάφης είναι εξίσου (για να μην πω περισσότερο) πραγματικός όσο και ο πλάγιος και ειρωνικός;

    Αλλά προτού φτάσω εκεί υπάρχει άλλο ένα εμπόδιο στο δρόμο: η αγωνιώδης έκκληση «να διαβάσουμε τον Καβάφη στα συμφραζόμενα της εποχής του». Πώς λοιπόν; Έπαψε ο Καβάφης να είναι διαχρονικός; Να κάτι που δεν καταλαβαίνω. Η διεθνής αποδοχή του; Η μέχρι αηδίας εκμετάλλευσή του (μέχρι και στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας επιστρατεύθηκε άθελά του, κι αν δεν με πιστεύετε δείτε αυτό), όλα αυτά δεν συνηγορούν στο ότι υπερβαίνει με επιτυχία τα όρια της εποχής του; Ή μήπως η προτροπή είναι να διαβάσουμε μόνο τα συγκεκριμένο ποίημα στα ιστορικά συμφραζόμενα, επειδή αδυνατούμε να το ερμηνεύσουμε με άλλο τρόπο παρά ως καυχησιολογία κινούμενη επικίνδυνα στα όρια της εθνικιστικής αυταρέσκειας; Όχι βέβαια. Ο Καβάφης δεν είχε να λογοδοτήσει σε αποδομιστές, κονστρουκτιβιστές ή μεταμοντέρνους· κανένας Σαΐντ δεν τον περίμενε στη γωνία. Μιλά και στον σημερινό άνθρωπο και μάλιστα με το σύνολο του έργου του (στοχαστικό / γνωμικό, ερωτικό και ό,τι άλλο). Ένα σύγχρονο ποιητή έβγαλε ο ελληνικός κόσμος που περνάει καθώς διαβαίνει ο χρόνος στη χορεία των κλασικών, μην τον μικρύνουμε κι αυτόν.

    Αν λοιπόν έχει κάτι να μας πει με όλο το έργο του ο Καβάφης, θα έχει σίγουρα να πει και με αυτό του το ποίημα, όχι πρωτόλειο αλλά έργο ωριμότητας, καμωμένο στα τέλη της ζωής του, αντιπροτελευταίο για τη ακρίβεια στη σειρά του καβαφικού κανόνα.

    Ας ορίσουμε λοιπόν το πρόβλημα εκ νέου. Αν ο ποιητής εδώ είναι ευθύς και κατηγορηματικός, όπως πιστεύω ότι είναι, ποια είναι η πρόθεσή του και ποιες δυνάμεις δρουν στο σύνολο του ποιήματος;

    Όχι άλλες, πιστεύω, από εκείνες που βλέπει ο arberlis, απλώς με λίγη παραπάνω έμφαση: από τη μια οι Σπαρτιάτες, που καλούνται να κάνουν μιαν επιλογή --και η επιλογή που τους ζητείται είναι να υπερβούν τα όριά τους, να υψωθούν πάνω από τις περιστάσεις της μικρής καθημερινότητάς τους, να πάψουν να είναι «τα βατράχια γύρω από τη λίμνη»· με αντάλλαγμα την παγκόσμια ακτινοβολία. Τους ζητείται με άλλα λόγια να πραγματοποιήσουν αυτοί πρώτοι τη «στοχαστική προσαρμογή». Κι εκείνοι αρνούνται. Και μένουν πίσω. Από την άλλη, όλα όσα γεννήθηκαν από αυτή την υπέρβαση: τα λαμπρά, τα εκθαμβωτικά επιτεύγματα, το καύχημα του ποιητή. Αυτοί που απάντησαν στην πρόκληση της μοίρας και δικαιώθηκαν. Αυτοί που τόλμησαν τις στοχαστικές προσαρμογές, που τις έκαναν μέρος της ζωής τους, κλειδί της ύπαρξής τους στο διάβα του χρόνου.

    Κανονικά, υποστηρίζει ο arberlis, αυτή η «δραματική ένταση» μεταξύ των δύο μερών δεν θα έπρεπε να υπαγορεύει κανένα «μήνυμα», δεν θα έπρεπε να έχει ηθικό περιεχόμενο. Και όμως όχι. Διαμαρτύρομαι. Έχει και παραέχει ηθικό περιεχόμενο. Ηθικό με την έννοια της ηθικής βέβαια και όχι της ηθικολογίας. Εκκινώντας από ένα συμβάν της ανθρώπινης ιστορίας, ο ποιητής αίρεται πάνω από τα καθέκαστα και στοχάζεται. Τον ενδιαφέρουν οι επιλογές ως στάση ζωής. Τον απασχολούν πανανθρώπινα ερωτήματα: τι το δέον, τι ποιητέον.
    Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
    που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
    να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει
    έτοιμο μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα

    πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του.
    (τιμή, πεποίθησή = δεν ήσαν οι Σπαρτιάται... υπηρέται, δεν τους φαινόταν ... περιωπής)
    Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι,
    όχι θα ξανάλεγε
    .

    Είναι κι αυτή μια στάσις. Νοιώθεται.
    Γυρίστε σελίδα. Πίσω απ’ το «Che fece … il gran rifiuto» είναι οι «Θερμοπύλες»:
    ...αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία...
    πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους
    Αν η απουσία μίσους για τους ψευδομένους προσθέτει στο ηθικό ανάστημα, τότε a fortiori καταφάσκεται η κατανόηση που δείχνει στην άχαρη αδυναμία εκείνων που διστάζουν να ξεπεράσουν το στενό τους ορίζοντα.
    Δεν χρειάζεται εδώ καμιά καταδίκη. Ο ποιητής, όπως και ο άναξ ο εν Δελφοίς, ούτε λέγει ούτε κρύπτει, αλλά σημαίνει, δηλαδή απλώς μας δείχνει τις συνέπειες:
    Κι όμως τον καταβάλλει
    Εκείνο τ’ όχι --το σωστό-- εις όλην την ζωή του.
    Ναι, ο Καβάφης είναι στοχαστής του ηθικού. Καταπιάνεται με τα μεγάλα, τα αιώνια διλήμματα. Το επισημαίνει ο ίδιος ο Κήλυ στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο από εκεί που αρχίζει να παραθέτει ο Νίκελ:

    ... the moral balance in Cavafy is weighted on the side of those who face their destiny with courage and wisdom rather than with arrogance or an excess of cynicism, whatever the prospects may seem to be (and they are often other than what his less perceptive characters take for granted).

    Ιδού το αγλαό μετέωρο του ποιητικού λόγου. Εκεί που λαχταρούσε να φτάσει ένας Σολωμός και δεν το κατάφερε, αφήνοντας πίσω του κομμάτια κι αποσπάσματα. Το κατάφερε ένας μέσης βαθμίδας υπάλληλος της Αγγλοαιγυπτιακής Εταιρείας Υδάτων, από ξεπεσμένη οικογένεια μεσαίου πλούτου της Αλεξάνδρειας, με το σύμπλεγμα της ξεφτισμένης παλιάς φαναριώτικης ευγένειας και της μη αναγνώρισής του από τους ομοτέχνους του καιρού του.

    Πάλι φλυάρησα και συγχωρήστε με. Πείτε πως ήταν το παραλήρημα κάποιου που απλώς επιχείρησε να ερμηνεύσει τον Καβάφη διά του Καβάφη.
    Last edited by Alexandra; 08-03-2011 at 10:26 AM. Reason: corrected typos at writer's request
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  3. #63
    Senior Member Themis's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Posts
    3,705
    Gender
    Male
    Earion, χίλια ευχαριστώ για την εξαιρετική σου συνεισφορά σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον νήμα. Επιπλέον, στα επίμαχα σημεία συμφωνώ μαζί σου. Να φλυαρείς συχνά και μη στεναχωριέσαι, θα σε συγχωρούμε...

  4. #64
    Senior Member
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Athens
    Posts
    130
    Gender
    Male
    Μάριε, (συγγνώμην που δεν σε αποκαλώ με το ψευδώνυμό σου, αλλά τα ψευδώνυμα είναι ψυχρά), θερμά συγχαρητήρια. Το δοκίμιό σου είναι συμβολή στις καβαφικές σπουδές. Μπράβο και πάλι!

  5. #65
    Senior Member Costas's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Athina, Greece
    Posts
    7,508
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Earion View Post
    ... the moral balance in Cavafy is weighted on the side of those who face their destiny with courage and wisdom rather than with arrogance or an excess of cynicism, whatever the prospects may seem to be (and they are often other than what his less perceptive characters take for granted).

    Ιδού το αγλαό μετέωρο του ποιητικού λόγου. Εκεί που λαχταρούσε να φτάσει ένας Σολωμός και δεν το κατάφερε, αφήνοντας πίσω του κομμάτια κι αποσπάσματα. Το κατάφερε ένας μέσης βαθμίδας υπάλληλος της Αγγλοαιγυπτιακής Εταιρείας Υδάτων, από ξεπεσμένη οικογένεια μεσαίου πλούτου της Αλεξάνδρειας, με το σύμπλεγμα της ξεφτισμένης παλιάς φαναριώτικης ευγένειας και της μη αναγνώρισής του από τους ομοτέχνους του καιρού του.
    Έχω απορίες για το παραπάνω. Τα λόγια του Κήλυ μού φαίνεται ότι καλύπτουν πολλούς άλλους ποιητές και ποιητικούς χαρακτήρες, και θα έλεγα μάλιστα ότι τα βρίσκω και μπανάλ. Πρώτον, είναι άραγε δυνατόν να έχουμε έναν ποιητή που η ηθική του ζυγαριά θα έγερνε αλλιώς, τουτέστιν on the side of those who face their destiny with arrogance or an excess of cynicism rather than with courage and wisdom, provided that the prospects are positive (and they are often those that his perceptive characters take for granted); Και δεύτερον, δεν καταλαβαίνω ποιο είναι αυτό το αγλαό μετέωρο που λαχταρούσε να φτάσει ο Σολωμός και δεν το κατάφερε, στα κομμάτια κι αποσπάσματά του. Τρίτον, η σκιαγραφία του Καβάφη ως ανθρώπου τίθεται εδώ σε αντιδιαστολή προς μιαν ανάλογη σκιαγραφία του Σολωμού; Αν ναι, τι ακριβώς δηλώνει αυτή η αντιδιαστολή; Αν όχι, μπαίνει για να δείξει τι;
    Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε, αψευδεῖ δε προς άκμονι χάλκευε γλῶσσαν.
    Εμπληξία γαρ η άλογος φιλανθρωπία.
    Souffle sur tes braises pour rester vivant.

  6. #66
    Senior Member
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Athens
    Posts
    130
    Gender
    Male
    Όταν λέω «Κανονικά, αυτή η «δραματική ένταση» μεταξύ των δύο μερών δεν θα έπρεπε να υπαγορεύει κανένα «μήνυμα», δεν θα έπρεπε να έχει ηθικό περιεχόμενο», αυτό που εννοούσα είναι ότι, σύμφωνα με τον κανόνα της ειρωνείας, στη βαθύτατη και ευρύτατη έννοιά της (αυτήν που σωστά επεσήμανε ο Earion), οι αντίθετες όψεις που προβάλλονται στο ποίημα (οι Σπαρτιάτες και οι «άλλοι») θα έπρεπε να ισορροπούν δυναμικά, οι θέσεις των μεν και των δε να είναι ισοσθενείς, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να υπάρξει μονοσήμαντο ηθικό μήνυμα (δηλ. αυτοί έχουν δίκιο, κι όχι οι άλλοι, και το δίκιο τους ας γίνει για μας μάθημα). Όπως το βλέπω τώρα, εκείνη η διατύπωσή μου ήταν ατελής. Βεβαίως το ποίημα μπορεί να έχει ηθικό περιεχόμενο χωρίς ηθικό μήνυμα – στην περίπτωση που οι δύο απόψεις ή θέσεις ισορροπούν δυναμικά, δηλ. στην περίπτωση της ακραιφνούς ειρωνείας. Και το ηθικό περιεχόμενο δεν μπορεί να είναι άλλο από το βαθύ μήνυμα αυτής καθαυτής της ειρωνείας: Κρατιέμαι σε απόσταση (αυτό σημαίνει ειρωνεία) και βλέπω ότι και οι μεν και οι δε έχουν το δικό τους δίκιο. Αυτό είναι το ηθικό περιεχόμενο της τραγωδίας (και ο Κρέων έχει δίκιο, όχι μόνο η Αντιγόνη), αυτό πρέπει να είναι το ηθικό περιεχόμενο της ποίησης και κάθε τέχνης άξιας του ονόματος. Αυτή την ισορροπία (άρα ειρωνεία) δεν την βλέπω στο ποίημα που μας απασχολεί, κυρίως λόγω του ακροτελεύτιου σαρκαστικού «αδειάσματος» («Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!») που κάνει τη ζυγαριά να γείρει προς τη μια μεριά. Αλλά αυτήν την ισορροπία τη βλέπω στους «Νέους της Σιδώνος». Έτσι, στο «Στα 200 π.Χ.», ο Καβάφης δεν είναι τόσο ειρωνικός όσο ευθύς και κατηγορηματικός. Η φωνή των τριών τελευταίων στροφών του ποιήματος είναι πιο ισχυρή.

    Υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα θέματα που θίγει ο Earion, όπως και ο Costas, αλλά απαιτούν από μένα περισσότερη δουλειά. Δεν έχω χρόνο σήμερα, αλλά θα επανέλθω (προς Θεού, μην εκληφθεί ως απειλή).

  7. #67
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,911
    Gender
    Male
    @ Costas
    Η επίκληση του Κήλυ δεν έχει άλλο στόχο παρά να ενδυναμώσει τον ισχυρισμό ότι ο Καβάφης τηρεί σαφή ηθικό κανόνα, πλειοδοτώντας στους χαρακτήρες που «αντικρίζουν τη ζωή με θάρρος και σύνεση, χωρίς να λογαριάζουν τις συνέπειες». Φοβήθηκα ότι υπήρχε ενδεχόμενο να παρασυρθούμε από τον εξωραϊσμό της επιτυχίας του ελληνιστικού θαύματος διά των πολλών επιθέτων (επιτυχίας μάλιστα που έτεινε να γίνεται αντιληπτή ως στρατιωτικο-πολιτική), και να μας διαφύγει ότι ο έπαινος αποδίδεται στη στάση ζωής, στην επιλογή, στις στοχαστικές προσαρμογές, τις οποίες οι επίγονοι της εκστρατείας κατέστησαν μόνιμο στοιχείο του χαρακτήρα τους, ενώ οι Σπαρτιάτες, όταν τους κάλεσε η «μοίρα» να κάνουν κάτι ανάλογο δεν το έκαναν.

    Ότι η κρίση του Κήλυ είναι κοινοτυπία ας το δεχτώ, ότι καλύπτει και άλλους ποιητές δεν αντιλέγω. Είναι εμφανές πως είναι γραμμένη για τις «Θερμοπύλες», αλλά μου έκανε και γι’ αυτήν εδώ την περίπτωση. Τώρα η υφολογική αντιστροφή αλλάζει το παιχνίδι. Να υπάρχει ποιητής (ή καλλιτέχνης γενικότερα) που ποντάρει στην αλαζονεία και τον κυνισμό; (Παραλίγο να γράψω «υπεροψίαν και μέθην»). Θέλει χρόνο να το σκεφτείς. Πολύ πρόχειρα μου ήρθε στο νου κάτι από μιαν άλλη εποχή, μια προηγούμενη «σύγκρουση πολιτισμών», σύγκρουση ηθικών κωδίκων θέλω να πω:
    Την όμορφη ασπίδα μου κάποιος τυχερός Θράκας τη χαίρεται.
    Έπρεπε να τρέξω να σωθώ και την πέταξα σ’ ένα θάμνο.
    Αλλά ξέφυγα, δόξα τω Θεώ! Ας πάει να χαθεί
    η ασπίδα! Θα αγοράσω άλλη, το ίδιο καλή.
    (Αρχίλοχος, ο μισθοφόρος ποιητής, 7ος αι. π.Χ.)

    Κοντά σ’ αυτό και ένα σωρό αμερικάνικες ταινίες.

    Η σύγκριση με το Σολωμό ήταν μια υστερότοκη σκέψη που την έβαλα σχεδόν κατά λάθος. Θα μπορούσε να λείψει --κι αυτή, όπως και όλη η παράγραφος-- γιατί ξεστρατίζει τον προβληματισμό (και κινδυνεύει να ανοίξει νέο νήμα!). Ε, και το «αγλαό μετέωρο» ήταν λογοτεχνική σάλτσα της στιγμής, κάτι για να κλείσει το σημείωμα με κρεσέντο. Συμπαθάτε με.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  8. #68
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,847
    Gender
    Male

    Writing Cavafy

    In addition to distributing printed pamphlets of his poems, C. P. Cavafy also took the trouble of sending handwritten copies to friends.
    His handwriting provides the world of Greek letters with a unique legacy, since it preserves the dying art of calligraphy. In 2014, the
    ONASSIS FOUNDATION decided to digitize the handwriting of C. P. Cavafy. In addition to a complete set of monotonic and polytonic Greek characters, the resulting typeface also serves most European languages written in the Latin alphabet, as well as Turkish. Cavafy himself spoke and wrote “English, French and a little Italian”, which proved invaluable during the design process (even today, the design of Greek letter forms is usually done through a process of “hellenizing” Latin characters). Design solutions were found for the Latin letter forms through the study of original notes and letters that form part of the archive.



    The design of the C. P. Cavafy typeface was based on the Singopoulo Notebook, and was undertaken by the Greek Digital Type Library in collaboration with the graphic designers Yiannis Karlopoulos and Vasilis Georgiou (www.fonts.gr).

    YOU MAY DOWNLOAD CAVAFY SCRIPT HERE

    https://www.onassis.org/initiatives/.../cavafy-script
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  9. #69
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,961
    Gender
    Male
    Εντυπωσιακό. Φτιάχνει πειστικό (στην εμφάνιση) κείμενο. Το πολυτονικό το ξεσήκωσα από κείμενο του Καστοριάδη, από τα γνωστά εναντίον της δημοτικής και του μονοτονικού.




    Click image for larger version. 

Name:	cavafyscript.jpg 
Views:	21 
Size:	100.7 KB 
ID:	6052
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #70
    Senior Member dharvatis's Avatar
    Join Date
    May 2011
    Location
    Le Grand Duché
    Posts
    2,787
    Gender
    Male
    Πολύ ωραίο!
    Life is an aberration; it appears under unusual conditions, where there is an abnormal amount of resources, and then proceeds to expand and evolve, consuming those resources until eventually it dies away, leaving behind only bare rock and empty soda cans.

Page 7 of 7 FirstFirst ... 3 4 5 6 7

Similar Threads

  1. Daniel Mendelsohn on C. P. Cavafy
    By agezerlis in forum News & Announcements
    Replies: 7
    Last Post: 28-11-2008, 01:20 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •