Page 2 of 7 FirstFirst 1 2 3 4 5 6 ... LastLast
Results 11 to 20 of 67

Thread: Οδωνύμια της Αθήνας

  1. #11
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,630
    Gender
    Female
    Quote Originally Posted by Earion View Post
    Αυτό μου θύμισε κάτι άλλο: την πολλαπλή αρίθμηση της λεωφόρου Κηφισίας και της οδού Πειραιώς, που ξεκινούν απ’ την αρχή κάθε που μπαίνουν σε άλλο δήμο.
    Και αυτή η Κηφισίας, είχα ακούσει, θα έπρεπε να λέγεται κανονικά Κηφισιάς, ισχύει;
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  2. #12
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,426
    Gender
    Male
    Ναι, ισχύει. Αλλά η Πειραιώς και η Κηφισίας αλλάζουν και ονομασίες (βλ. #9), όχι μόνο σημείο έναρξης αρίθμησης.

  3. #13
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,964
    Gender
    Male
    Πράγματι ο σωστός τύπος της γενικής πληθυντικού είναι «Ζωσιμάδων», παροξύτονα. Και είναι σωστός κατά το τυπικό της γραμματικής, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουμε στο επιχείρημα της μακροχρόνιας χρήσης.

    Οι Ζωσιμάδες δεν κλίνονται κατά το Αργεάδες > Αργεαδών, Αγιάδες > Αγιαδών, Βορεάδες > Βορεαδών, γιατί δεν είναι όνομα γένους, όπως αυτά, δεν υπόκειται δηλαδή κάποια ονομαστική σε --άδης (*Ζωσιμάδης) κατά τα Αργεάδης, Αγιάδης, Βορεάδης.

    Το Ζωσιμάς είναι αρχαίο και ανήκει σε μια ομάδα ονομάτων «χαϊδευτικών» με κατάληξη σε --άς, περισπώμενη, μαζί με τα: Αχιλλάς, Ηρακλάς, Αρτεμάς, Ερμάς, Στεφανάς, Παρμενάς, Θεωνάς, Ζηνάς, Φωκάς, κι ακόμη τρία μη ελληνικά: το Λουκάς (από το λατινικό Λεύκιος/Λούκιος), το αιγυπτιακό Μηνάς και το εβραϊκό Θωμάς (που προσκολλήθηκαν στο παράδειγμα χωρίς να έχουν οργανική συνάφεια).

    Η συνήθεια αυτού του υποκορισμού συνεχίστηκε και έδωσε στα μεσαιωνικά χρόνια κάποια ονόματα που δεν επέζησαν (Μιχαηλάς, Μανουηλάς, Πετριλάς), από τα μεταγενέστερα όμως έχουμε άφθονη παραγωγή και ακμαία μέχρι σήμερα:

    Κωνσταντάς, Γρηγοράς, Δημητράς
    Γιαννάς, Γιαννιάς, Γιανναράς, Ζαννιάς
    Γεωργάς, Γεωργαλάς, Γεωργιλάς, Γεωργουλάς, Γεωργαράς, Γεωργαντάς, Γεωργουτσάς
    Βλασιάς
    Θεοτοκάς
    Ζαχαριάς
    Μανωλάς
    Παντιάς (< Παντελής < Παντελεήμων)
    Μπαστιάς (< Sebastian)
    Φραγκιάς (< Φράγκος < Φραγκίσκος)
    Μεμάς (< Γεράσιμος)

    (καμία σχέση με όλα αυτά το Γιαγιάς )

    Αν χρειαστούν πληθυντικό, όλα αυτά μπορούν να τον σχηματίσουν ανισοσύλλαβα στη δημοτική, κατά το υπόδειγμα των: ψαράς, ψωμάς κλπ. (ψαράδων, ψωμάδων).

    Ο συγγραφέας της επίσημης βιογραφίας των Ζωσιμάδων Στέφανος Μπέττης (Οι Ζωσιμάδες και η συμβολή τους στη νεοελληνική αναγέννηση, Ιωάννινα: Ζωσιμαία Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη, 1999) αφιερώνει αρκετές γραμμές στο θέμα. «Οι λογιώτατοι όμως ευθύς αμέσως θέλησαν να εξελληνίσουν το όνομά τους [=των Ζωσιμάδων] και έγραψαν πληθυντικός Ζωσιμάδαι, Ζωσιμαδών. Ο καθηγητής Φίλιππος Ιωάννου μάλιστα, τυπικώτερος από τους προηγούμενους, έλεγε σε λόγο του πανεπιστημιακό της 1.6.1858 (...) Ζωσιμαί, Βαρβάκαι, Ριζάραι».

    Οι ίδιοι οι Ζωσιμάδες έγραφαν «Ζωσιμάδων», και τους ακολουθούσαν σ’ αυτό οι λόγιοι συνεργάτες τους, πρώτος πρώτος ο Κοραής, αλλά και ο Αθανάσιος Ψαλλίδας, και ο Άνθιμος Γαζής, και ο αρχαιοπρεπής Δωρόθεος Πρώιος, και ο πρώτος τους βιογράφος Αναστάσιος Γούδας, που δεν έγραφε στη δημοτική.

    Από την άλλη, στο «Ζωσιμαδών» επέμεναν ο αρχαϊστής και δύστροπος Νέοφυτος Δούκας και ο ιστορικός της Ηπείρου Ιωάννης Λαμπρίδης, αλλά και ο πατέρας της νεοελληνικής ιστοριογραφίας Σπυρίδων Λάμπρος. Αν είναι λοιπόν να καταδικαστώ στα Τάρταρα για το σφάλμα μου, θα έχω τον τελευταίο καλή παρέα.

    Όσο για το δεύτερο επιχείρημα, «αφήστε τον κόσμο να τα λέει όπως θέλει», φοβάμαι ότι, έτσι γενικευτικά όπως είναι διατυπωμένο, δεν μπορώ να συμφωνήσω. Τα τοπωνύμια ανήκουν στο παγιωμένο μέρος του λεξιλογίου, ιδίως εκείνα που το περιεχόμενό τους είναι γραμματικά και ετυμολογικά αδιαφανές. Είναι αμετακίνητα στοιχεία της γλώσσας, γιατί είναι στοιχεία πραγματολογικά, ή τα γνωρίζει κανείς και τα λέει σωστά ή δεν τα γνωρίζει και κάνει λάθος. Η λανθασμένη χρήση της γενικής του Ιωάννη Βατάτζη και των Τράλλεων θα παραμείνει λανθασμένη όχι για λόγους γλωσσικούς αλλά για λόγους ιστορικούς, τουλάχιστον όσο ακόμη βρίσκονται στη ζωή όσοι γνωρίζουν το σωστό. Γλωσσικός έλεγχος από γλωσσικό έλεγχο έχει διαφορά. Δεν γίνονται όλες οι παρατηρήσεις με τη λογική του αττικισμού. Πάνω σε αυτό στηρίζονται και ανθούν οι Σαραντάκοι και αυτό εκτιμούν όσοι τους παρακολουθούν.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  4. #14
    Senior Member Costas's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Athina, Greece
    Posts
    7,508
    Gender
    Male
    Πολύ ωραία η τεκμηρίωση για τους Ζωσιμάδες, Εarion, πόσο μάλλον που συμφωνούμε στο δια ταύτα, δηλ. στον τύπο Ζωσιμάδων. Πιο κάτω, δεν κατάλαβα καλά το νόημα αυτής της πρότασής σου:

    Η λανθασμένη χρήση της γενικής του Ιωάννη Βατάτζη και των Τράλλεων θα παραμείνει λανθασμένη όχι για λόγους γλωσσικούς αλλά για λόγους ιστορικούς, τουλάχιστον όσο ακόμη βρίσκονται στη ζωή όσοι γνωρίζουν το σωστό.

    Μπορεί να την κάνεις λιανά; Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα γνωρίζουν το σωστό, δεν πρόκειται ποτέ να εκλείψουν.

    Τώρα, ως προς αυτό:

    Γλωσσικός έλεγχος από γλωσσικό έλεγχο έχει διαφορά. Δεν γίνονται όλες οι παρατηρήσεις με τη λογική του αττικισμού.

    Φυσικά. Καλός και άγιος ο έλεγχος, γι' αυτό υπάρχουν και όλα αυτά τα σάιτ. Δεν μπαίνει θέμα αττικισμού, προς Θεού. Απλώς, εγώ πιστεύω πως ματαιοπονεί συνήθως (με εξαίρεση την κυρία με το Γουδή) όποιος προσπαθεί να κάνει το γραμμένο με κεφαλαία οδωνύμιο, που το διαβάζουν εκατοντάδες και μετά το λένε χιλιάδες άνθρωποι την ημέρα, να συμπέσει με τον ορθό τονισμό του ιστορικού προσώπου ή τοπωνυμίου ή ό,τι άλλο. Άλλο το πρόσωπο/τόπος, άλλο το οδωνύμιο. Όταν έλεγα κάποτε σ' έναν Γαλατσιώτη συνφαντάρο μου ότι το σωστό είναι Τράλλεων, με κοίταζε σαν να ήμουν τρελός και σαν να προσπαθούσα να τον πείσω ότι ο ήλιος ανατέλλει από τη δύση. Του ανέπτυξα τα επιχειρήματα, του έκανα τον παραλληλισμό με τη λέξη πόλεις-πόλεων, για να 'χει από κάπου να πιαστεί, και το μόνο που κατάφερα ήταν να δω το μάτι του να σκέφτεται. Εντάξει, και λοιπόν; Η οδός είναι Τραλλέων, εκτός κι αν κάποιος ξοδέψει μερικά εκατομμύρια για να κάνει πλύση εγκεφάλου (όχι με την κακή έννοια) σε 4 εκατομμύρια ανθρώπους για ένα τέτοιο θέμα. Πιο απλό δεν είναι απλώς να επισημαίνουμε το ορθό και μετά ν' αφηνόμαστε στο ρεύμα; "Η ιστορία των Τράλλεων της Μικράς Ασίας/ Η οδός Τραλλέων στη Λαμπρινή". Δεν τρέχει τίποτα.

    Πάνω σε αυτό στηρίζονται και ανθούν οι Σαραντάκοι και αυτό εκτιμούν όσοι τους παρακολουθούν. Δεν είπα κάτι διαφορετικό.
    Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε, αψευδεῖ δε προς άκμονι χάλκευε γλῶσσαν.
    Εμπληξία γαρ η άλογος φιλανθρωπία.
    Souffle sur tes braises pour rester vivant.

  5. #15
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,964
    Gender
    Male
    Η συλλογική μνήμη των δρόμων

    Άρθρο της Χριστίνας Κουλούρη, από το Βήμα (Κυριακή 3 Μαΐου 1998). Αξίζει να το διαβάσετε για όλο το περιεχόμενό του κι όχι μόνο για υστερόγραφο (που αγγίζει την καυτή επικαιρότητα):
    την επομένη του θανάτου του Κ. Καραμανλή, το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας αποφάσισε να ανεγερθεί ανδριάντας του στην πλατεία Συντάγματος και να δοθεί το όνομά του σε κεντρικό δρόμο της πόλης...

    Μήπως κι αυτά δεν μπαίνουνε στην εθνική αφήγηση;
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  6. #16
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,964
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Costas View Post
    ...το γραμμένο με κεφαλαία οδωνύμιο, που το διαβάζουν εκατοντάδες και μετά το λένε χιλιάδες άνθρωποι την ημέρα...
    Να λοιπόν τι χρειάζεται: να γραφτούν οι πινακίδες με πεζοκεφαλαία, για να μπαίνει καθαρά ο τόνος!

    Θα αποφύγουμε έτσι φαινόμενα σαν ετούτο εδώ:

    Click image for larger version. 

Name:	Περσεφόνης και Αιάκου.jpg 
Views:	24 
Size:	43.9 KB 
ID:	2787

    Περσεφόνης και *Αιάκου, αντί Αιακού.
    Ε ρε τον καημένο τον Αιακό, τον γενάρχη ήρωα και πρώτο οικιστή της Αίγινας ...

    Θα φωνάξω τον Σαραντάκο για ενίσχυση
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  7. #17
    Senior Member JimAdams's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Brussels
    Posts
    341
    Gender
    Male
    Η οδός Τζορτζ στην Αθήνα ονομάστηκε από τον Βρετανό (εξ Ιρλανδίας) Σερ Ρίτσαρντ Τσερτς!

    http://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Church_(general)

    Δεν το' ξερα και πάντα αναρωτιόμουν ποιός να'ναι!

  8. #18
    Super Moderator Alexandra's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Bristol, UK
    Posts
    17,055
    Gender
    Female
    Quote Originally Posted by JimAdams View Post
    Η οδός Τζορτζ στην Αθήνα ονομάστηκε από τον Βρετανό (εξ Ιρλανδίας) Σερ Ρίτσαρντ Τσερτς!

    http://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Church_(general)

    Δεν το' ξερα και πάντα αναρωτιόμουν ποιός να'ναι!
    Είναι όντως απίστευτο.
    Μένω Ευρώπη
    Keys of change

  9. #19
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,964
    Gender
    Male
    Δύο ήταν οι λόγοι: πρώτον οι Έλληνες της εποχής δεν μάθαιναν εγγλέζικα από τα γενοφάσκια τους, όπως εμείς σήμερα και δεν μπορούσαν να ακούσουν και να προφέρουν τον αγγλικό φθόγγο /ʌ/. Δεύτερον, ακόμα τότε δεν είχε ξεκαθαριστεί με ποιο δίγραμμα θα γράφεται ο φθόγγος /ts/ της νέας ελληνικής. Πολλές φορές τον έγραφαν ακόμα με "τζ". Έτσι προσπάθησαν να δώσουν λύση για το /tʃʌrtʃ/ ψάχνοντας κάπου ανάμεσα στο Τσούρτς και Τζούρτζ. Και με την αναπόφευκτη κατάληξη --ης λόγω εξελληνισμού, έγινε Τσούρτσης ή Τζούρτζης. Ε, δε θέλει και πολύ για να σκεφτεί έπειτα από εκατό χρόνια ο γραφειοκράτης "Τι Τζουρτζ ρε άσχετοι, Τζωρτζ θέλετε να πείτε¨.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  10. #20
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,288
    Gender
    Male
    Ας μην ξεχνάμε ότι και ο Τσέρτσιλ είναι Τσόρτσιλ στην Ελλάδα. Καλά τα λέει η ελληνική Βικιπαίδεια. Στο IPA: [tʃɜːtʃ]

    Για την περίοδο που ο Τσωρτς ήταν στην Ιταλία, αναφερόταν ως Ρικάρντο Τσουρτς (Riccardo Church) (στα ιταλικά το «u» αποδίδεται ως «ου»), ενώ στην Ελλάδα αναφερόταν ως Ριχάρδος Τζουρτζ ή Τζουρτς, Τζορτζ, Ρικάρδος Τζόρτζ, Τσουρτς, Τσωρτζ, Τσώρτσης (E.M. Church σελ. 324), Ριχάρδος Τζώρτζης, Ρικάρδος Τζιούρτς ή και Τζούρτζης. Παρά το γεγονός ότι η προφορά του ονόματός του στα αγγλικά δεν είναι Τσ«ω»ρτς αλλά πιο κοντά στο Τσ«ε»ρτς (ο ήχος του «ε» είναι όπως στο σύμβολο «ɜ» στο Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο) στο παρόν κείμενο αναφέρεται συνήθως ως Τσωρτς, όπως αναγράφεται το όνομά του και σε άλλες μεταγενέστερες εγκυκλοπαίδειες. Στην Ελλάδα σε πολλές πηγές της εποχής αποκαλείται Τσ«ου»ρτς, όπως ήταν η προφορά του ονόματός του στην Ιταλία όπου έζησε πολλά χρόνια πριν βρεθεί στην Ελλάδα.
    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%...84.CE.BF.CF.85
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 2 of 7 FirstFirst 1 2 3 4 5 6 ... LastLast

Similar Threads

  1. Replies: 30
    Last Post: 28-12-2014, 02:47 PM
  2. Χτες βράδυ ονειρεύτηκα τον Άδωνη
    By Earion in forum Modern Greek language queries
    Replies: 30
    Last Post: 23-07-2014, 03:39 PM
  3. Replies: 97
    Last Post: 14-03-2013, 02:25 PM
  4. Replies: 9
    Last Post: 05-01-2011, 04:14 PM
  5. Περί φθοράς της ελληνικής γλώσσας...
    By nickel in forum Discussing anything under the sun
    Replies: 35
    Last Post: 09-09-2009, 04:53 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •