Page 2 of 5 FirstFirst 1 2 3 4 5 LastLast
Results 11 to 20 of 46

Thread: Τοπωνύμια σε -αίικα

  1. #11
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,167
    Gender
    Male
    Αν καταλαβαίνω καλά, συνονόματε, προτείνεις όλα εκείνα που λήγουν σε [éikos] να γράφονται –έικος; Π.χ. ρωμέικος; Και, αν ναι, δεν δημιουργεί κάτι τέτοιο τον κίνδυνο, όταν κάποιος ξεκινά από το –έικος να καταλήξει να γράφει Ρωμέος (και μετά να το επεκτείνουμε και στο τεταρτέος); Κι εγώ λατρεύω τις ομαδοποιήσεις που διευκολύνουν τα πράγματα, αλλά με φοβίζουν οι χιονοστιβάδες. Ποια ακριβώς είναι η πρότασή σου σ' αυτή την περίπτωση;
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #12
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    4,913
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Αν καταλαβαίνω καλά, συνονόματε, προτείνεις όλα εκείνα που λήγουν σε [éikos] να γράφονται –έικος; Π.χ. ρωμέικος; Και, αν ναι, δεν δημιουργεί κάτι τέτοιο τον κίνδυνο, όταν κάποιος ξεκινά από το –έικος να καταλήξει να γράφει Ρωμέος (και μετά να το επεκτείνουμε και στο τεταρτέος); Κι εγώ λατρεύω τις ομαδοποιήσεις που διευκολύνουν τα πράγματα, αλλά με φοβίζουν οι χιονοστιβάδες. Ποια ακριβώς είναι η πρότασή σου σ' αυτή την περίπτωση;
    Όχι ακριβώς' πρότεινα όλα τα τοπωνύμια που λήγουν σε eika να γράφονται -έικα, π.χ. Σαγέικα.
    Ωστόσο, και μ' όλο το σεβασμό, θαρρώ πως ο κίνδυνος τον οποίο επισείεις δεν στέκει. Θέλω να πω, ξεκινώντας από το ρωμέικος δεν μπορείς να φτάσεις ούτε στο Ρωμαίος ούτε στο Ρωμέος, αλλά στο Ρωμιός. Ρωμέικος ο αναφερόμενος στους Ρωμιούς (ή Ρωμηούς) και στη Ρωμιοσύνη μην την κλαίς, ρωμαϊκός ο αναφερόμενος στους Ρωμαίους. Παρομοίως, από το σμυρνέικος δεν φτάνεις στον σμυρναίο αλλά στον σμυρνιό και στη σμύρνη' στον σμυρναίο φτάνεις από το σμυρναϊκός. (Παραδέχομαι ότι δεν είναι όλα έτσι' αλλά το αθηνέικος είναι σπάνιο).
    Επομένως, θα πρότεινα επίσης και όλα τα eikos να γράφονται -έικος εξόν κι αν μου αναφέρεις σοβαρό λόγο για το αντίθετο.

  3. #13
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,167
    Gender
    Male
    Εδώ μου λες ότι εσύ δεν κινδυνεύεις να αρχίσεις να γράφεις Ρωμέος, ενώ πριν μιλούσαμε για παιδιά που μαθαίνουν ορθογραφία. Πριν όμως πιάσουμε την καταληκτική σου πρόταση, που αφορά ελάχιστα επίθετα σε σχέση με τα πάμπολλα τοπωνυμικά, μένω στην αρχική σου θέση: «όλα τα τοπωνύμια που λήγουν σε éika να γράφονται -έικα, π.χ. Σαγέικα». Και ιδού η απορία μου διατυπωμένη με άλλα παραδείγματα: Μπορούμε να κάνουμε διάκριση ανάμεσα σε τοπωνυμικά και όλα τ' άλλα; Δηλαδή, αν η κυρία Σαγιά είχε κληροδοτήσει σπεσιαλιτέ πίτας στην περιοχή, αυτή θα ήταν σαγαίικη ή σαγέικη πίτα; Αν υπήρχε περιοχή Κολοκοτρωναίικα, θα γραφόταν η περιοχή Κολοκοτρωνέικα και ο σουγιάς κολοκοτρωναίικος; Και αν μου πεις όχι, όλα κολοκοτρωνέικα, εκεί εντοπίζω τον κίνδυνο: ότι πια και η οικογένεια θα γίνει Κολοκοτρωνέοι. (Έχω χάσει τον ύπνο μου μ' αυτό τον κίνδυνο, όπως καταλαβαίνεις.)
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #14
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,167
    Gender
    Male
    Για να καταλάβεις τι εννοώ, κάτι τέτοια γράφεις και έχουμε στο διαδίκτυο 454 δεν-πάν'-να-λέν'-τα-λεξικά *κλεψιμέικα και μόλις 170 κλεψιμαίικα. Ευτυχώς, τα κλοπιμαία κρατιούνται στο ύψος τους αν και υπάρχει ένας που πειραματίζεται με το *κλοπιμέικα και ένας άλλος με το *κλοπιμαίικα!
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  5. #15
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    4,913
    Gender
    Male
    Θαρρώ ότι η υπεροχή των έικων τύπων οφείλεται στην απέχθεια του κόσμου για την οπτική χασμωδία. Όσο για τον Κολοκοτρώνη και τους Κολοκοτρωναίους, διατρέχουν κίνδυνο όχι από εμένα αλλά από τους υπερετυμολόγους -ο Στάθης, λογουχάρη, όχι ο δικός μας, τον γελοιογράφο εννοώ, τον Κ. τον έχει γράψει "Κωλοκοτρώνης".

  6. #16
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    16,947
    Gender
    Male
    Για τα ρωμαίικα/ρωμέικα, τα σμυρναίικα/σμυρνέικα κλπ ετοιμαζόμουν να γράψω κι εγώ αυτά που ήδη είχε στο νου του ο Ν.Σ., αλλά τελικά με πρόλαβε και τα κατέθεσε εκείνος. Για το δε αίσθημα οπτικής χασμωδίας που καταλαμβάνει ορισμένους, είναι η μόνη δικαιολογία που μπορώ να δεχτώ για το ότι διάφοροι βάζουν άχρηστα διαλυτικά σε συνεχόμενα γιώτα.

    Αν δεν κάνω λάθος, τα εθνικά και τα πατριδωνυμικά σε -αίος (που άλλωστε έχουν λόγια προέλευση, αν διαβάζω σωστά το λεξικό μου) δίνουν πρωτίστως παράγωγα σε -αϊκός. Η κατάληξη -αίικος είναι από μη λόγια έως λαϊκότροπη, γεγονός που ίσως να μας διευκολύνει στο να αποδεχθούμε το να απλογραφηθεί ώστε η ορθογράφησή της να είναι ενιαία με τα σε -έικος.

    Χθες το βράδυ έτυχε να διαβάζω τις απλοποιήσεις στην ορθογραφία που είχε προτείνει και επικυρώσει τον Ιούνιο του 1933 η Ακαδημία Αθηνών. Παρότι μιλάμε για τρία τέταρτα του αιώνα πριν, οι άνθρωποι είχαν από τότε πει ότι, ναι μεν διατηρείται η ιστορική ορθογραφία, πλην όμως εισάγονται απλοποιήσεις -κυρίως στις "δημωδέστερες" λέξεις- με στόχο και την ομοιομορφία με άλλες λέξεις διαφορετικής ετυμολογίας (κι επομένως και διαφορετικής ιστορικής ορθογραφίας).

    Ο κανόνας μπορεί εδώ να γίνει ότι το -έικος αποτελεί ολόκληρο παραγωγική κατάληξη, όπως λ.χ. είναι επίσης και το -αίος. Επομένως το Κολοκοτρών-ης δίνει Κολοκοτρων-έικος και Κολοκοτρων-αίος, το Σαρακατσάν-ος δίνει Σαρακατσαν-έικος και Σαρακατσαν-αίος κ.ο.κ.

    ΥΓ Επειδή πολλοί βλέπουν όλες οι πινακίδες των χωριών να έχουν αλλάξει από το -έικα που γνώριζαν σε -αίικα, οδηγούνται στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι το -έικα αποτελεί το παλαιό τύπο! http://en.wikipedia.org/wiki/Christofileika

  7. #17
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    46,167
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Ο κανόνας μπορεί εδώ να γίνει ότι το -έικος αποτελεί ολόκληρο παραγωγική κατάληξη, όπως λ.χ. είναι επίσης και το -αίος. Επομένως το Κολοκοτρών-ης δίνει Κολοκοτρων-έικος και Κολοκοτρων-αίος, το Σαρακατσάν-ος δίνει Σαρακατσαν-έικος και Σαρακατσαν-αίος κ.ο.κ.
    Έτσι διατυπωμένος, ο κανόνας έχει μια (απατηλή;) λογική και απλότητα. Έστω λοιπόν ότι θεωρείται μια σωστή πρόταση που αυτή τη στιγμή έχει απέναντί της όλα τα λεξικά να γράφουν ρωμαίικο, κερκυραίικο, εβραίικο κ.ο.κ. Έχουμε φτάσει στο γνωστό και σπαστικό αδιέξοδο: τι κάνεις; Πρέπει να αρχίσεις τις δημοσιεύσεις στα επιστημονικά περιοδικά, να περιμένεις να αποφασίσει η Ακαδημία για να δουν τα παιδιά σου την αλλαγή; Ή να αρχίσεις να σκορπάς το μήνυμά σου στο διαδίκτυο ελπίζοντας ότι κάπως πιο γρήγορα θα έρθουν τούμπα τα ευρήματα και θα υποκύψουν και τα λεξικά — χωρίς πια να σε ενδιαφέρει η γνώμη τους αφού όλοι πια θα γράφουν όχι μόνο ρωμέικο αλλά και εβρέικο. Ή θα αρκεστείς στο ρόλο του μοναχικού καουμπόη; Στα ερωτήματα αυτά δεν έχω απάντηση.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  8. #18
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    4,913
    Gender
    Male
    Συνονόματε, το καθύλην αρμόδιο λεξικό (εννοώ το Ορθογραφικό του Κέντρου) τα έχει ξεχάσει τα -έικα. Θέλω να πω, αν πας στο *ρωμαίικος, σε παραπέμπει απλώς στην ενότητα 106Α του Ορθογραφικού Παραρτήματος, όπου όμως γίνεται αναφορά σε όλα τα ουσιαστικά και επίθετα που τελειώνουν σε -ικος (αλήτικος, καρναβαλίστικος, βολιώτικος) και δεν υπάρχει ούτε ένα σε -αίικος ή -έικος. Ούτε μνημονεύεται ο κανόνας τον οποίο ανάφερε στην αρχή του νήματος ο Θόδωρος, ούτε η εξαίρεση την οποία δέχτηκε για τα Κουγέικα.

    Επομένως, αφού τα λεξικά αποποιούνται το ρόλο τους, τι χολοσκάς τι θα πουν τα λεξικά; Χρησιμοποιούμε την κατάληξη -έικος παντού, επιχειρηματολογούμε ευκαιρίας δοθείσης και περιμένουμε να υιοθετηθεί.

    νσ

  9. #19
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    16,947
    Gender
    Male
    Το ΛΚΝ πάντως δίνει το -αίικο:
    -αίικο [éiko] : (οικ.) επίθημα ουδέτερων ουσιαστικών που δηλώνουν την οικογένεια ή το σπίτι, τη συνοικία ή το συνοικισμό όπου κατοικεί το πρόσωπο που αναφέρει η πρωτότυπη λέξη· (πρβ. -άδικο 1, -ιώτικο): (Παπαχρίστου) Παπαχρισταίικο. [< επίθημα -αί(οι)2 -ικο, ουδ. του -ικος]

    Ο δε Γεωργακάς τα κάνει όλα ίσωμα (πρωτοποριακά!) στο -αίικα:
    -αίικα[éika] suff(1)s. -έικα.

  10. #20
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    16,947
    Gender
    Male
    Και με αφορμή τούτο 'δώ (κι αδιαλείπτως προσευχόμενος νοερώς να 'χει κάνει ο lexx τρίδιπλο backup της Λεξιλογίας για να μην έχουμε δυσάρεστες εκπλήξεις), επιβεβαίωσα γι' άλλη μια φορά ότι το κοινό γλωσσικό αίσθημα θεωρεί την κατάληξη -έικος πιο πρόσφορη σε σύγκριση με το -αίικος (προφανώς επειδή 'κείνο που 'πα παραπάνω, έχει ήδη σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί - το -έικος αντιμετωπίζεται ως αυθύπαρκτο παραγωγικό επίθημα, άσχετο από το -αίοι που το γέννησε):
    2050 Μητσοτακέικο vs 64 Μητσοτακαίικο

Page 2 of 5 FirstFirst 1 2 3 4 5 LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •