Results 1 to 10 of 10

Thread: αμφιτρύων

  1. #1
    Senior Member Lexoplast's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    854
    Gender
    Male

    αμφιτρύων

    Με αφορμή αυτό το σχόλιο του sarant, ρωτώ το εξής: Αν ένας πολιτικός έλεγε «Η Ελλάδα δε θα γίνει αμφιτρύων του κάθε κατατρεγμένου», τι θα καταλαβαίνατε;

    Σύμφωνα με το μύθο, ο Αμφιτρύων απουσίαζε σε εκστρατεία. Λίγες μέρες πριν επιστρέψει, ο Δίας μεταμορφώθηκε σε Αμφιτρύωνα, πήγε στο σπίτι του και πέρασε τη νύχτα (η οποία φρόντισε να κρατήσει όσο τρία μερόνυχτα) με τη γυναίκα του Αμφιτρύωνα, την Αλκμήνη, αφήνοντάς την έγκυο (με τον Ηρακλή). Την επομένη επέστρεψε ο πραγματικός Αμφιτρύων, ο οποίος έκρινε ότι η υποδοχή δεν άρμοζε σε κάποιον που έλειπε τόσον καιρό. Όταν η Αλκμήνη του είπε ότι και χτες ήταν εκεί, αυτός θεώρησε ότι τον είχε απατήσει και, επιπλέον, τον ενέπαιζε και επιχείρησε να την κάψει ζωντανή, αλλά την έσωσε ο Δίας. Όταν ο Αμφιτρύων έμαθε την αλήθεια, δήλωσε ότι είναι τιμή του που μοιράστηκε τη γυναίκα του με ένα θεό και αναγνώρισε το όφελος του να έχει για (έστω και νόθο) γιο του τον Ηρακλή.
    [Οι τραγωδίες "Αμφιτρύων" του Σοφοκλή και "Αλκμήνη" του Ευριπίδη δε σώζονται. Προσωπικά αμφιβάλλω αν οι τραγωδίες είχαν τόσο βολικό happy end. Εικάζω ότι στη Δ. Ευρώπη ο μύθος του Αμφιτρύωνα έγινε γνωστός κυρίως από την κωμωδία Amphitruo του Plautus.]

    Σημειώνω ότι στα Ισπανικά anfitrión λέγονται ο οικοδεσπότης (ανεξαρτήτως του πόσο φιλόξενος ή καλόκαρδος είναι), η γηπεδούχος ομάδα στα σπορ, η διοργανώτρια χώρα ενός τουρνουά κλπ. Στα Ελληνικά, όμως, θα μπορούσε να μη σημαίνει απλά κάθε οικοδεσπότη, αλλά αυτόν που είναι εξαιρετικά μεγαλόψυχος και, ανάλογα με το συγκείμενο, αυτόν που είναι τόσο φιλόξενος ώστε να γίνεται θύμα των προσκεκλημένων ή απρόσκλητων επισκεπτών.

    Εσείς, λοιπόν, τι θα καταλαβαίνατε; Και, κυρίως, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, και μάλιστα χωρίς κεφαλαίο Α, όπως γίνεται με άλλες λέξεις όπως εφιάλτης, σωσίας, σάτυρος;

  2. #2
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,456
    Gender
    Male
    Δεν καταλαβαίνω την ερώτηση· η λέξη «αμφιτρύωνας» χρησιμοποιείται ήδη: http://www.greek-language.gr/greekLa...E%B1%CF%82&dq=

  3. #3
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,536
    Gender
    Male
    Η δήλωση «Η Ελλάδα δε θα γίνει αμφιτρύων του κάθε κατατρεγμένου» θα μου φαινόταν λίγο περίεργη. Έχω συνδυάσει στη σκέψη μου τον αμφιτρύωνα (ναι, με πεζό), από τις φορές που έχω συναντήσει τη λέξη σε κείμενα, με κάποιον ευγενή και γενναιόδωρο οικοδεσπότη. Εδώ μετά κόπου παρέχουμε τα στοιχειώδη στους πρόσφυγες και τους μετανάστες, οπότε δύσκολα θα συναντηθούν οι αμφιτρύωνες με αυτούς. Για τους υπόλοιπους επισκέπτες, με τα γεμάτα πορτοφόλια και τα έγκυρα διαβατήρια, κανένα πρόβλημα.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #4
    Senior Member Lexoplast's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    854
    Gender
    Male
    Ευχαριστώ, Zazula. Ομολογώ ότι δεν την είχα συναντήσει. Άρα, από το σύνδεσμό σου καταλαβαίνω ότι στα Ελληνικά σημαίνει συγκεκριμένα τον οικοδεσπότη που κάνει κάποια γιορτή και/ή παραθέτει γεύμα/δείπνο. Επομένως, η ερώτησή μου είναι: θα έβγαζε νόημα στο παράδειγμα που έδωσα στην αρχή;

  5. #5
    Senior Member Earion's Avatar
    Join Date
    Feb 2010
    Location
    Αθήνα, Εξάρχεια (Μουσείο)
    Posts
    5,981
    Gender
    Male
    Όχι, θα παραξένευε η συσχέτισή του με εξαθλιωμένους ανθρώπους στους οποίους παρέχονται τα απολύτως αναγκαία.
    Άλλο πληροφορία, άλλο γνώση· άλλο βία, άλλο δύναμη.

  6. #6
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,456
    Gender
    Male
    Η έννοια του αμφιτρύωνα δεν είναι συνυφασμένη με προσκεκλημένους;

  7. #7
    Senior Member Lexoplast's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    854
    Gender
    Male
    Στο μύθο, πάντως, ο επισκέπτης ήταν σίγουρα απρόσκλητος.

  8. #8
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,456
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Lexoplast View Post
    Στο μύθο, πάντως, ο επισκέπτης ήταν σίγουρα απρόσκλητος.
    Μιλώ για την εδραιωμένη χρήση στην ελληνική.

  9. #9
    Senior Member antongoun's Avatar
    Join Date
    Mar 2013
    Location
    N. Pendeli
    Posts
    305
    Gender
    Female
    Ούτε εγώ ήξερα αυτή τη χρήση της λέξης. Κι έτσι, χωρίς να την ξέρω, απλώς διαβάζοντας τον μύθο όπως τον περιγράφει ο Lexoplast, από τη συγκεκριμένη υποθετική φράση κατάλαβα ότι αυτός ο πολιτικός θα εννοούσε την πρόθεσή του να μην ισχύσει το "δώσε θάρρος στον χωριάτη να σ' ανέβει στο κρεβάτι". Αλλά αν η λέξη δε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί έτσι, μάλλον δεν έχει και πολλή σημασία αυτή η ερμηνεία της φράσης στο #1.
    Αν άνευ του πνεύματος το γράμμα είναι νεκρόν, το πνεύμα χωρίς του γράμματος εξανεμούται εις ξυλόπνευμα - Ιω. Συκουτρής
    http://gslreview.com/

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,536
    Gender
    Male
    Η εξήγηση της σημερινής σημασίας από το ΛΝΕΓ4:

    Η σημασία «οικοδεσπότης που οργανώνει πλούσια γεύματα» προέρχεται από την ομώνυμη κωμωδία τού Μολιέρου, όπου ο Αμφιτρύων, κεντρικό πρόσωπο τού έργου, προσκαλεί φίλους του σε πλούσιο συμπόσιο, για να επιδειχθεί. Χαρακτηριστικός είναι ο ακόλουθος στίχος τής κωμωδίας: le véritable Amphitryon est l'Amphitryon où l'on dîne «ο αληθινός Αμφιτρύων είναι εκείνος στον οποίο γευματίζουμε».
    https://en.wikipedia.org/wiki/Amphit...%C3%A8re_play)

    Η πιο συνηθισμένη χρήση είναι «ο αμφιτρύωνας / οι αμφιτρύωνες της διοργάνωσης / της εκδήλωσης.

    Ένας χαρακτηριστικός τίτλος άρθρου: «Από γκαρσόνια της Ευρώπης, αμφιτρύωνες».
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •