Page 1 of 8 1 2 3 4 5 ... LastLast
Results 1 to 10 of 74

Thread: Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,288
    Gender
    Male

    Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας

    Νεολογισμοί και αργκό στο νέο λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών
    Με 3.000.000 λέξεις-ψηφίδες, 75.000 λήμματα και 103 γνωστικούς τομείς

    ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Το Βήμα 3/11/2014

    Τρία εκατομμύρια λέξεις-ψηφίδες, 75.000 λήμματα και 103 γνωστικοί τομείς συνθέτουν τις 1.819 σελίδες του νέου λεξικού της Νεοελληνικής Γλώσσας, το οποίο παραδίδει σε ερευνητές και κοινό η Ακαδημία Αθηνών.

    Προϊόν δεκαετούς έρευνας, το «Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας», όπως τιτλοφορείται, καταγράφει νεολογισμούς της ελληνικής γλώσσας, σημειώνει τη διπλή ορθογραφία όπου υφίσταται, και χρησιμοποιεί παραδείγματα από διαλόγους της καθημερινότητας.

    Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι για πρώτη φορά στο λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών συμπεριλαμβάνονται νεολογισμοί, όπως «ιός Εμπολα», «άμπερ αλέρτ», «τηλεμαϊντανός», «αεροκουρτίνα», «μπότοξ» και «γενόσημα», λήμματα που προέρχονται από τη μαγειρική και ζαχαροπλαστική, λέξεις με νέες σημασίες, αλλά και φράσεις της αργκό, όπως «κάγκουρας», «ιντερνετάκιας», «μπαχαλάκιας» ή «μπουζουκλερί».

    Η υλοποίηση του λεξικού κόστισε περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, ενώ θα διατίθεται προς 48 ευρώ.

    «Βασικοί στόχοι του λεξικού είναι η ανάδειξη του πλούτου και της εκφραστικής πληρότητας της σύγχρονης ελληνικής γλώσσας, χωρίς να παραγκωνίζεται η κληρονομιά της, καθώς και η παροχή όλων των απαραίτητων λεξικογραφικών υλικών για τους ερευνητές»
    εξήγησε κατά την παρουσίαση του λεξικού τη Δευτέρα, ο επιστημονικός συντονιστής του, καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.

    Το λεξικό βασίζεται σε μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων με 120.000 λήμματα, από τα οποία συμπεριλήφθηκαν στις σελίδες του τα 75.000.


    Το λεξικό περιλαμβάνει 10 καινοτομίες:


    - Κατάρτιση του λημματολογίου από εκτενείς βάσεις δεδομένων, όπως, κατά κύριο λόγο: Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΕΘΕΓ), InterActive Terminology for Europe (IATE), μηχανή αναζήτησης Google, ηλεκτρονικές βάσεις και ηλεκτρονικά λεξικά της αγγλικής, γαλλικής, γερμανικής, ιταλικής και ισπανικής γλώσσας, επιμέρους βάσεις δεδομένων της Ακαδημίας Αθηνών).
    - Καθιέρωση διπλής ορθογράφησης για ορισμένες λέξεις: αβγό-αυγό, κτίριο-κτήριο, ορθοπαιδικός-ορθοπεδικός.
    - Σύντομοι και ουσιαστικοί ορισμοί των λημμάτων.
    - Αναγραφή της επιστημονικής ονομασίας ζώων και φυτών.
    - Ενοποίηση σημασιών. Διάκριση της σημασίας από τη χρήση.
    - Καταγραφή αυθεντικών παραδειγμάτων.
    - Αναλυτική παρουσίαση των συνδυαστικών δυνατοτήτων των λέξεων: ομορφιά: αγγελική, αξεπέραστη, απίστευτη, απόλυτη, ασύγκριτη, διακριτική, εκθαμβωτική, εκρηκτική, εντυπωσιακή, εξαιρετική, εξωτική, κλασική, μαγευτική, μοναδική, τεχνητή. Ανδρική, γυναικεία, εξωτερική, εσωτερική, πνευματική, σωματική, ψυχική.
    - Ακριβής υφολογικός προσδιορισμός λέξεων και εκφράσεων.
    - Πραγμάτευση των στερεότυπων ή ιδιωματικών εκφράσεων και σταθερών λεξιλογικών συνάψεων σε νέα βάση στο τέλος κάθε λήμματος. Βλ. τα λήμματα ζωή, μάτι.
    - Παράθεση της χρονολογίας εμφάνισης των αγγλικών και γαλλικών λέξεων, όπως και των στερεότυπων εκφράσεων. Ανοίγονται έτσι νέοι ορίζοντες σε θέματα Ιστορίας του πολιτισμού και των επιστημών. Ενδεικτικά παραδείγματα: βιταμίνη < γαλλ. vitamine, 1913. οικοτουρισμός < αγγλ. ecotourism, 1982. λιβερμόριο < διεθν. livermorium, 2012.

    Αναλυτικότερα, έχουν καταγραφεί 5.000 νεολογισμοί που δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο λεξικό, καθιερώνεται η διπλή ορθογράφηση, που συναντάται σε περίπου 500 λέξεις (αβγό ή αυγό; εταιρεία ή εταιρία; συγγνώμη ή συγνώμη;) ενώ καταγράφονται και φράσεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν λάθος, αλλά χρησιμοποιούνται ευρέως, όπως «αποτίει φόρο τιμής» ή «αποτίνει φόρο τιμής», «οι ασκοί του Αιόλου» ή «ο ασκός του Αιόλου».

    Ενοποιούνται οι σημασίες και γίνεται διάκριση της σημασίας από τη χρήση, όπως στην περίπτωση του ρήματος «κόβω», που σύμφωνα με ορισμένα λεξικά έχει 53 σημασίες, ενώ κατά το «Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας» οι σημασίες είναι δέκα και οι υπόλοιπες είναι χρήσεις.

    Γίνεται καταγραφή παραδειγμάτων από φράσεις που χρησιμοποιεί συχνά ο κόσμος, ενώ στα αγγλικά και γαλλικά δάνεια σημειώνεται η χρονολογία πρώτης εμφάνισης.

    Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ακριβής υφολογικός προσδιορισμός των λέξεων και των εκφράσεων μέσα από 30 κριτήρια. Για παράδειγμα η λέξη «γατόνι» κατηγοριοποιείται ως αργκό, η φράση «εκπάγλου καλλονή[ς]» ως αρχαιοπρεπής, ο όρος «κοινοτυπία» ως εσφαλμένος αντί του σωστού «κοινοτοπία» και η λέξη «μπουζουκλερί» ως χιουμοριστική.

    «Η Ακαδημία, με το λεξικό, δεν αποβλέπει σε ρύθμιση της γλώσσας. Παρουσιάζει με συστηματικό τρόπο και επιστημονικά εξακριβωμένα την πραγματική μορφή της Νεοελληνικής, τον γλωσσικό πλούτο της και τις θαυμαστές εκφραστικές δυνατότητές της. Το πλήθος των νεολογισμών και των νέων σημασιών που περιέχονται δείχνει τη δημιουργική δύναμη των Ελλήνων στη γλώσσα και διαψεύδει όσους θρηνούν για τη φθορά της»
    υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Βασίλειος Πετράκος.

    Παρά το μεγάλο κόστος δημιουργίας του (κόστισε περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, από τα οποία τα 760.000 ευρώ διατέθηκαν από το υπουργείο Οικονομικών), το λεξικό θα διατίθεται στην τιμή των 48 ευρώ, ενώ από το βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας θα πωλείται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και φοιτητές στην ειδική τιμή των 35 ευρώ. Τα έσοδα από τη διάθεσή του θα δοθούν για έρευνες νέων άνεργων επιστημόνων.

    Την εκδήλωση παρουσίασης του λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών παρακολούθησαν μεταξύ άλλων ο υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τασούλας και πλήθος ακαδημαϊκών.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Senior Member
    Join Date
    Oct 2014
    Posts
    188
    Gender
    Male
    Thx Nickel.
    Wow, I can't wait to get my hands on it!
    I wonder if it's available for sale on Amazon. Haven't checked yet.

  3. #3
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,288
    Gender
    Male
    Αν δεν το βρεις γρήγορα στο Amazon, να κοιτάξεις κανένα από τα ελληνικά ηλεβιβλιοπωλεία ή όλο και κάποιος από μας θα βολέψει την κατάσταση.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Oct 2014
    Posts
    188
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Αν δεν το βρεις γρήγορα στο Amazon, να κοιτάξεις κανένα από τα ελληνικά ηλεβιβλιοπωλεία ή όλο και κάποιος από μας θα βολέψει την κατάσταση.
    Thx very much for your kind offer Nick
    (boy, that's a prohibitive option considering shipping, but who knows? I may have to take you up on it!)

    No, I didn't see this new book listed on Amazon yet, too soon I guess.
    My Greek<>English Concise Dictionary's still on sale, though my royalties have dropped (no wonder, it's been 10 years).

    Meantime, I emailed TO VIMA asking for the new book's ISBN number.
    I'll just have to be a little patient. No worries

  5. #5
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,426
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by CoastalFog View Post
    Meantime, I emailed TO VIMA asking for the new book's ISBN number.
    ISBN 978-960-404-278-4
    http://www.academyofathens.gr/ecport...&nt=105&lang=1

  6. #6
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,101
    Gender
    Male
    Το λεξικό το έχω και κάποια στιγμή κάτι θα γράψω.
    Μια παρατήρηση πάντως για το άρθρο του Βήματος, επειδή χρησιμοποιείται ο όρος "λέξεις-ψηφίδες". Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο, είναι παρανόηση μιας φράσης που χρησιμοποίησε ο Χ. Χαραλαμπάκης στην παρουσίαση. Απλώς, το λεξικό έχει σχεδόν 3 εκατ. λέξεις wordcount.

  7. #7
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    28,515
    Gender
    Male
    Τι το ήθελε ο ευλογημένος; Να τα πάλι τα πέντε τρία εκατομμύρια λέξεις της πιο πλούσιας γλώσσας...
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,288
    Gender
    Male
    Έτσι μπράβο. Γιατί είχα ένα μικρό πρόβλημα αποκωδικοποίησης...
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,288
    Gender
    Male
    Από την Καθημερινή, με ενδιαφέροντα τίτλο. Τα μαύρα, δικά μου.


    Ο Έμπολα σε λεξικό!

    Όλγα Σελλά, Καθημερινή 04.11.2014

    Ο πασίγνωστος ήρωας των μυθιστορημάτων του Πέτρου Μάρκαρη, ο αστυνόμος Χαρίτος, ξεκουράζεται και ξεφεύγει από την πίεση της δουλειάς διαβάζοντας λεξικά. Από χθες ο συμπαθής και δημοφιλής αστυνόμος θα έχει στη διάθεσή του και άλλο ένα λεξικό, 1.819 σελίδων! Είναι το «Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας» που παρουσίασε χθες το μεσημέρι η Ακαδημία Αθηνών σε μια επίσημη τελετή στην ανατολική πτέρυγα του κεντρικού της κτιρίου.

    Είναι ένα λεξικό που «περιγράφει τη γλώσσα» είπε ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης και επιστημονικός συντονιστής της Συμβουλευτικής Επιτροπής που όρισε η Ακαδημία, κ. Χρισ. Χαραλαμπάκης.

    Πέρασαν 11 χρόνια από τότε που ομόφωνα αποφασίστηκε η έκδοσή αυτού του Λεξικού. Και η ομιλία του χθες το μεσημέρι, παρότι εξειδικευμένη, είχε στοιχεία που τροφοδοτούσαν τη σκέψη και καλούσαν το κοινό της αίθουσας να σκεφτεί τη διαδρομή της γλώσσας, τα δάνειά της, τις επιρροές που δέχθηκε και τις επιρροές που άσκησε, τους νεολογισμούς που έχουν ήδη γίνει μέρος της γλώσσας, τη γρήγορη εξέλιξή της. «Η νεοελληνική γλώσσα αποτελεί ανεξερεύνητο ωκεανό και αχανή γαλαξία», είπε. Και ιδιαίτερη σημασία είχε η επισήμανσή του ότι «τη γλώσσα δεν επηρεάζουν πλέον οι ποιητές, αλλά οι επιστήμονες». Και η αλήθεια είναι ότι πολλές από τις νέες λέξεις αφορούν νέα επιστημονικά επιτεύγματα, που έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας πολλών, όπως τσατ ρουμ. Ετσι, δεν είναι τυχαίο ότι το επιστημονικό λεξιλόγιο κατηγοριοποιείται σε 103 γνωστικούς τομείς.

    Δίπλα στο επιστημονικό λεξιλόγιο υπάρχουν και οι νεολογισμοί που είναι μέρος της γλώσσας πλέον και όχι τόσο της αργκό: τηλεμαϊντανός, γενόσημα, μπότοξ, κ.λπ. Τη δική τους θέση έχουν λέξεις όπως τσαχπινογαργαλιάρα ή ντόπα, ενώ πρόλαβε να λημματογραφηθεί ο ιός Εμπολα αλλά και η ΝΕΡΙΤ.

    Στην Ακαδημία Αθηνών καμαρώνουν ότι έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός νεολογισμών (περίπου 5.000) που δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο νεοελληνικό λεξικό (άμπερ αλέρτ, σίλβερ αλέρτ, αυτοαξιολόγηση, μνημονιακός, πέλετ κ.ά.). Συνολικά, 75 χιλ. λήμματα, σύμπλοκα και στερεότυπες εκφράσεις, ενώ στην ηλεκτρονική βάση υπάρχουν 120 χιλ. λήμματα.

    Ενα λεξικό σύγχρονο και χρηστικό, που παρά τον όγκο του και την εργασία χρόνων που κρύβει τιμάται 45 ευρώ, ενώ για φοιτητές και εκπαιδευτικούς που θα το αγοράσουν από το βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας, στη Στοά Κοραή, το κόστος είναι μόνο 35 ευρώ.

    Βεβαίως, έξω από το κεντρικό κτίριο της Ακαδημίας Αθηνών, μια ομάδα νέων επιστημόνων έλεγε ότι θα ήταν προτιμότερη η ηλεκτρονική έκδοση ενός λεξικού, ώστε να μπορεί διαρκώς να ανανεώνεται. «Ενα λεξικό απαξιώνεται από τη στιγμή που κυκλοφορεί», σχολίαζαν...

    Ισως είναι το επόμενο βήμα της Ακαδημίας. Προς στιγμήν μαθαίνουμε τι σημαίνουν κάποιες από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά και πότε μπήκαν στη γλώσσας μας.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Άντε, πέρασε κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #10
    Senior Member
    Join Date
    Oct 2014
    Posts
    188
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Oops, i forgot my manners in a mad rush to escape somebody else's mess here (no names, please).

    Bottom line, Zaz, "you are a peach" (είσαι αστέρι!) per the local expression.
    It's so much easier to launch a search using an ISBN.
    Thx a million, my friend
    I owe you one...

Page 1 of 8 1 2 3 4 5 ... LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •