Page 1 of 4 1 2 3 4 LastLast
Results 1 to 10 of 34

Thread: τσολιάς

  1. #1
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,662
    Gender
    Female

    τσολιάς

    Διάβαζα μόλις αυτό εδώ το άρθρο του Άλκη Γαλδαδά το οποίο δημοσιεύτηκε στο protagon. Εκεί λοιπόν εντόπισα το παρακάτω απόσπασμα:

    Ναι, ευζώνους μάλλον πρέπει να τους λέμε. Η λέξη τσολιάς έχει σκοτεινή προέλευση που ούτε και στο γνωστό κλασικό λεξικό διευκρινίζεται πειστικά. Από το τουρκικό τσουλ, λέει, που σημαίνει κουρέλι γιατί ήταν κουρελίδικη η φουστανέλα των τότε. Εδώ δεν είναι πολύ πειστικός ο κ. καθηγητής.



    Ο συντάκτης του άρθρου δεν εξηγεί γιατί πρέπει να τους λέμε ευζώνους τους τσολιάδες, ούτε γιατί «δεν είναι πειστικός ο κύριος καθηγητής». Ευτυχώς ωστόσο που έγραψε το τελευταίο, γιατί με το «γνωστό κλασικό λεξικό» παραλίγο να τρέξω αμέσως στον Δημητράκο. Το λεξικό Μπαμπινιώτη εννοεί ο κύριος Γαλδαδάς.

    Πράγματι, εκεί δίνεται ως έτυμο της λέξης «τσούλι» (από όπου τσόλι και τσολιάς) η τουρκική λέξη çul. Με την ετυμολογία αυτή συμφωνεί και το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (τσολιάς) αλλά και το Βικιλεξικό.

    Η τουρκική λέξη çul λοιπόν ετυμολογείται από το αραβικό cull جلّ [#cll], την κουβέρτα που ρίχνουμε στα άλογα για να μην κρυώνουν. Κουρελήδες φαίνονταν οι τσολιάδες στους Τούρκους και από εκεί και η ετυμολογία. Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι διάφορες πηγές όπως η ελληνική Βίκι, που επειδή μάλλον δεν τους αρέσει αυτή η ετυμολογία εφευρίσκουν διάφορα άλλα ευφάνταστα. Γράφει π.χ. η Βίκι στο λήμμα Εύζωνες:

    Οι Εύζωνες (ευ + ζώνες = οι καλά ζωσμένοι) είναι επίλεκτοι στρατιώτες του ελληνικού στρατού, ευρύτερα γνωστοί ως τσολιάδες, μετά τον αναγραμματισμό που σημειώθηκε του ονόματος στολιάδες από τη στολή που καθιερώθηκε επίσημα από τον Βασιλέα Όθωνα της Ελλάδας που έφερε και ο ίδιος σε επίσημες εμφανίσεις.


    Κατ' αρχάς, ο Όθωνας ήρθε στην Ελλάδα στα μέσα του 19ου αιώνα, ενώ η ενδυμασία των τσολιάδων με τις διάφορες τοπικές παραλλαγές είναι τουλάχιστον δύο αιώνες παλιότερη (γράφει σχετικά και ο Ηλίας Πετρόπουλος στη Φουστανέλα). Δεύτερον, δεν νομίζω ότι συνηθίζεται η τροπή του στο- σε τσο- ετυμολογικά, αλλά αυτά δεν τα ξέρω καλά οπότε αν κάνω λάθος διορθώστε με.

    Τρίτον, τι πιο φυσικό από το να λένε οι Τούρκοι της εποχής κουρελήδες τους Έλληνες; Εκτός του ότι δεν υπήρχαν τότε αφθονα τα υλικά για να τριγυρίζουν οι γκιαούρηδες καλοντυμένοι, πώς είναι δυνατόν οι αντίπαλοι να μην χρησιμοποιούν μειωτικούς χαρακτηρισμούς για τους επαναστάτες;

    Εμένα πάντως όχι μόνο μου φαίνεται πειστικός ο κύριος καθηγητής, αλλά μου φαίνεται περίεργη αυτή η τάση εξωραϊσμού.
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  2. #2
    Mod Almighty Palavra's Avatar
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Groussherzogtum Lëtzebuerg
    Posts
    13,662
    Gender
    Female
    Στο ίδιο άρθρο γράφει:

    Μέχρι να στρίψουν στη λεωφόρο ο ιδρώτας τρέχει ποτάμι από τα πρόσωπα, θα πρέπει να είναι αφόρητα μέσα στις διπλές κάλτσες, τα τουζλούκια, τις κρητικές βράκες, τις πολύπτυχες φουστανέλες



    Ευτυχώς, το τουζλούκι δεν του φάνηκε μειωτικό του συντάκτη Τουζλούκι από το τουρκικό tozluk, toz + luk = για τη σκόνη, η περικνημίδα (που προστατεύει το πόδι, προφανώς).

    Και λύστε μου μια απορία, γιατί δεν ξέρω: Κρητικό βρακοφόρο δεν έχω δει ποτέ να φυλάει τα ανάκτορα, μήπως έχει αλλάξει κάτι;
    The strain of anti-intellectualism has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that "my ignorance is just as good as your knowledge".
    -Isaak Asimov

  3. #3
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,578
    Gender
    Male
    Και το ΕΛΝΕΓ σημειώνει στο λήμμα τσολιάς:
    Φαίνεται ότι η λέξη είχε αρχικώς αποδοθεί μειωτικά στους κλέφτες και τους αρματολούς (από τους Τούρκους), επειδή η φουστανέλα τους ήταν ραμμένη από πολλά μικρά κομμάτια υφάσματος.

  4. #4
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,578
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Palavra View Post
    Και λύστε μου μια απορία, γιατί δεν ξέρω: Κρητικό βρακοφόρο δεν έχω δει ποτέ να φυλάει τα ανάκτορα, μήπως έχει αλλάξει κάτι;
    Η κρητική στολή χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες εκδηλώσεις: http://www.proedriki-froura.gr/stoles/.

  5. #5
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,578
    Gender
    Male
    Διαφωτιστικό για τη στολή (από το 13:36 και μετά):

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    48,140
    Gender
    Male
    Τα ματάκια μου δεν είναι ό,τι το πιο αξιόπιστο, αλλά κρητική στολή στον ιστότοπο της προεδρικής φρουράς βρήκα μόνο σε σκίτσο, αυτό εδώ, στις Φωτογραφίες.

    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Βρε, θα περάσει κι αυτό!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,578
    Gender
    Male
    Μα είπαμε (ήδη στο #4) ότι προβλέπεται: http://www.army.gr/default.php?pname...mStaffGun&la=1.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    48,140
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Μα είπαμε (ήδη στο #4) ότι προβλέπεται: http://www.army.gr/default.php?pname...mStaffGun&la=1.
    Σύμφωνοι. Αλλά, από το «προβλέπεται», ήθελα να περάσω στο «βλέπεται».
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Βρε, θα περάσει κι αυτό!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,578
    Gender
    Male
    Ε, με την ευκαιρία σου 'δωσα και το «αναλύεται».

  10. #10
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    28,714
    Gender
    Male
    (Δεν ξέρω αν είναι επίσημος ιστότοπος της προεδρικής φρουράς, αφού αναφέρει τον αστήρικτο μύθο «Κουκίδη») αλλά στις φωτογραφίες που μας έστειλες έχει και την κρητική στολή:



    και εδώ μπορούμε να τους δούμε σε δράση και με την ποντιακή:

    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

Page 1 of 4 1 2 3 4 LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •