Page 4 of 15 FirstFirst 1 2 3 4 5 6 7 8 14 ... LastLast
Results 31 to 40 of 144

Thread: Ποιο ή ποιό από τα δυο ή δυό (ή δύο); Απαντήσεις σε ορθογραφικές απορίες

  1. #31
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2008
    Posts
    5,109
    Gender
    Male
    Διαβάζοντας το άρθρο μού ήρθε η απορία, γιατί τάχα να θεωρείται σωστός σχηματισμός το "γενεαλογικός". Στα ελληνικά, το συνδετικό φωνήεν είναι το -ο-, οπότε θα περίμενε κανείς από την γενεά και το επίθημα -λόγιο το γενεαλόγιο, όπως από την ημέρα έχουμε το ημερολόγιο ή από την ώρα το ωρολόγιο.

  2. #32
    Senior Member Hellegennes's Avatar
    Join Date
    Aug 2011
    Posts
    6,417
    Κι εγώ αυτό αναρωτιέμαι. Η δημιουργία σύνθετων με πλήρες πρώτο συνθετικό, χωρίς συνδετικό, δεν είναι και πολύ ελληνική φάση. Ίσως εν προκειμένω είναι για να αποφεύγεται η ηχητική σύγχυση με ένα υποθετικό γενναιολογία/γενναιολογικός.

  3. #33
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,442
    Gender
    Male
    Μα, οι λέξεις αυτές δεν σχηματίστηκαν σήμερα — είναι αρχαίες κι ελληνιστικές (βλ. TLG): γενεᾱλογέω (κ. Ιων. γενεηλογέω), γενεᾱλόγημα, γενεᾱλογία, γενεᾱλογικός.

  4. #34
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,442
    Gender
    Male

    Ερ.: γύρει ή γείρει; Απ.: γείρει ǁ Ερ.: γύρτε ή γείρτε; Απ.: γείρτε

    γύρει ή γείρει; γείρει [ΙστΟρθ]
    γύρτε ή γείρτε;
    γείρτε [ΙστΟρθ]
    γυρτός ή γειρτός; γειρτός [ΙστΟρθ]

    Αναφέρομαι στο αοριστικό απαρέμφατο (αλλά και γ' ενικ. υποτακτικής αορίστου & οριστικής συνοπτ. μέλλοντα: έχει γείρει το πλοίο, θα γείρει η πλάστιγγα υπέρ του), καθώς και στο β' πληθ. προστακτικής αορίστου του ρ. γέρνω: γείρτε στο πλάι για να μην χτυπήσετε.
    Το βάζω επειδή τα ευρήματα είναι μοιρασμένα και στις δύο περιπτώσεις, δείχνοντας πως τα (ορθά) «γείρει» και «γείρτε» δεν είναι εμπεδωμένα.
    Ειδικά το *γύρει έχει ευρήματα και στον ΕΘΕΓ και σε άλλα κείμενα, οπότε είναι ακόμη πιο εύκολο το να παρασυρθεί κάποιος και να το γράψει λάθος.

    Για το γειρτός, τώρα, υπάρχει σχετικό σημείωμα στο ΛΝΕΓ (το οποίο δεν υπάρχει για τα δύο προαναφερθέντα). Εικάζω ότι η παρετυμολογική γραφή *γυρτός (απ' το γυρνώ) έκανε τη ζημιά και στους τύπους του ρήματος γέρνω στους οποίους αναφερθήκαμε πιο πάνω, οι οποίοι έχουν κι αυτοί επίσης το /jírt/.
    Κι εδώ τα ευρήματα σωστού-λάθους είναι και πάλι σχεδόν μοιρασμένα, αλλά στην περίπτωση του (εσφαλμένου) *γυρτός η προσοχή μας πρέπει να είναι ακόμη μεγαλύτερη, διότι το Google αυτόν τον τύπο, τον λανθασμένο δηλαδή, μας προτείνει αν αναζητήσουμε το σωστό γειρτός!
    Τέλος, οι ανορθόγραφοι τύποι με βάση το *γυρτός είναι περασμένοι κανονικά στον ορθογράφο τού Word 2010 — οπότε και πάλι προσοχή.

  5. #35
    Senior Member bernardina's Avatar
    Join Date
    Mar 2012
    Location
    outskirts
    Posts
    5,951
    Gender
    Female
    Να προσθέσουμε και το γερτός for the record.
    Ζωή σου είναι ό,τι έδωσες
    τούτο το κενό είναι ό,τι έδωσες
    το άσπρο χαρτί.

    Γ.Σ.

  6. #36
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    17,442
    Gender
    Male
    Στο γερτός δεν υπάρχει ορθογραφικό δίλημμα.

  7. #37
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,449
    Gender
    Male
    κομμάρες ή κομάρες; κομμάρες [ΙστΟρθ]
    (Από το κόβω, άρα με -μμ-, όπως κομμάτι ή κομμένος.)

    Από συζήτηση σε άλλο φόρουμ αντιλήφθηκα ότι το ετυμολογικά αβάσιμο είναι διαδεδομένο, ακόμα και σε βιβλία.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  8. #38
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,449
    Gender
    Male
    Χρήστος ή Χρίστος; Χρήστος [ΙστΟρθ]
    http://lexilogia.gr/forum/showthread...84%CE%BF%CF%82
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #39
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,449
    Gender
    Male
    το βάσανο ή η βάσανος; Ανάλογα με τη σημασία. Δεν είναι συνώνυμα.

    το βάσανο: ψυχική ή σωματική ταλαιπωρία, π.χ. Χαρά είναι αυτό ή βάσανο; | Τι βάσανο κι αυτό, να μην μπορείς να ησυχάσεις δυο λεπτά! | (συν. πληθ.) Με γέρασαν τα βάσανα.
    η βάσανος: εξαντλητική δοκιμασία, π.χ. Οι θεωρίες του δεν άντεξαν στη βάσανο της κριτικής [ΛΚΝ].

    Σχετικά σχόλια:
    http://lexilogia.gr/forum/showthread...l=1#post156894
    Σε 4 (!) μεζεδάκια του Σαραντάκου: https://www.google.com/search?q=%CE%....wordpress.com
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #40
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    47,449
    Gender
    Male
    κακοτράχαλος ή κακοτράχηλος; κακοτράχαλος [ΙστΟρθ]

    Ο Κ. Βαλεοντής κάνει την επισήμανση στο Facebook και με έκπληξη διαπίστωσα ότι αυτό το μπέρδεμα με τον σκληροτράχηλο είναι διαδεδομένο (πάνω από 200 γνήσιες γκουγκλιές).

    κακοτράχαλος («πετρώδης, δύσβατος») από κακο + τρόχαλος «πέτρα».
    σκληροτράχηλος («ανθεκτικός, ακατάβλητος») από σκληρός + τράχηλος «αλύγιστος», stiff-necked (LSJ)

    Σε παλιά κείμενα βρίσκω άπαξ τον κακοτράχηλο, σε παράδειγμα του Λεξικού του Απολλώνιου του Σοφιστή για σύγκριση με τον ατράχηλο, δηλαδή με τη σημασία «αυτός που έχει κακοφτιαγμένο ή ασθενή τράχηλο».
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Αριστεία, ρε!
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 4 of 15 FirstFirst 1 2 3 4 5 6 7 8 14 ... LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •