Results 1 to 8 of 8

Thread: Η χαμένη αποκορύφωση

  1. #1
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    27,794
    Gender
    Male

    Η χαμένη αποκορύφωση

    Το πώς και πότε μπαίνουν οι λέξεις στα λεξικά είναι μεγάλο θέμα συζήτησης. Εξίσου μεγάλο θέμα είναι, νομίζω, και το πώς και πότε βγαίνουν ή πρέπει να βγουν από αυτά. Πώς και γιατί βγαίνει, για παράδειγμα, από τα μεγάλα σύγχρονα λεξικά μας μια έννοια --ακόμη και αν παραμένει σε ευρεία (έστω και πιο ειδικευμένη) χρήση; Και ποια είναι άραγε η διαδικασία για να συμβεί αυτό; Ακολουθεί ένα παράδειγμα.
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  2. #2
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    27,794
    Gender
    Male
    Άλλο έψαχνα πάλι στο eurovoc, άλλο με βοήθησε να ανακαλύψω. Θυμόμουν ότι στη Λεξιλογία έχουμε ήδη συζητήσει για τον όρο buttermilk (που είναι, στα ελληνικά, το ξινόγαλα –άλλο πράγμα είναι το βουτυρόγαλα, που στα αγγλικά λέγεται traditional buttermilk), μια όμως και το συνάντησα στο κείμενό μου, είπα να ρίξω μια ματιά και στο ευρωγλωσσάρι, μήπως βρω κάποια ευρωμετάφραση ή ευρωεπιβεβαίωση του όρου.

    Χαζεύοντας Εκτελώντας αναζήτηση της λέξης milk στο eurovoc λοιπόν, ανακάλυψα ότι χρησιμοποιεί για τον όρο skimmed milk αποκλειστικά και μόνο την απόδοση αποκορυφωμένο γάλα.

    Καθώς η σχέση μου με τα τυρογαλακτοκομικά είναι αυτή του πιστού πελάτη των σούπερ μάρκετ, εγώ το skimmed milk για αποβουτυρωμένο γάλα το ήξερα. Βουρ λοιπόν στα λεξικά:

    Η Ματζέντα δίνει στο λήμμα skim πολλές ενδιαφέρουσες απαντήσεις, λιγότερο ή περισσότερο σχετικές με την περίπτωση. Συγκεντρώνω μερικές:

    skim [skIm] ουσ. αφαιρώ επιπλέουσα ουσία, (ε)ξαφρίζω, skim the cream αφαιρώ το καϊμάκι, skim the fat off the soup ξαφρίζω το πάχος από τη σούπα, skim[med] milk αποβουτυρωμένο γάλα, βουτυρόγαλα, skim milk ξαφρίζω γάλα [...].
    skimmer [skImer] ουσ. τρυπητή κουτάλα, ξαφριστήρι # (το πουλί) ρύγχωψ

    Μπόλικα (ε)ξαφρίσματα, πουθενά αποκορύφωση, σωστά; Ας περάσω λοιπόν στο G-Word:
    skim ρμ. περνώ ξυστά δίπλα από, αγγίζω ή ξυρίζω περνώντας || αποβουτυρώνω, αποκορυφώνω, ξαφρίζω || γλιστρώ πάνω <σε λεία επιφάνεια> || (μεταφ.) διαβάζω στα πεταχτά, εξετάζω πρόχειρα, ξεφυλλίζω
    skimmer ουσ. ξαφριστής, αποβουτυρωτής || τρυπητή κουτάλα, ξαφριστήρι || (ορν.) ρύγχωψ
    skim-milk ουσ. αποβουτυρωμένο γάλα

    Εδώ έχουμε τουλάχιστον την αποκορύφωση, όχι όμως και το αποκορυφωμένο γάλα –-που κατά πώς φαίνεται χρησιμοποιείται όμως κατά κόρο σε κοινοτικά και σχετικά με αυτά κείμενα. Ένα δείγμα:
    Κοινοτική παρέμβαση για το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη
    Η ΠPOTAΣH κανονισμού για παράταση στις περιόδους παρέμβασης 2009 και 2010 σχετικά με το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη θα συζητηθεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 14 Σεπτεμβρίου στο Στρασβούργο. [...]

    Express.gr 11/08/09-08:45

    Επόμενο βήμα λοιπόν, τα σύγχρονα μεγάλα λεξικά μας. Πουθενά η αποκορύφωση με την έννοια αυτή. Ούτε στο ΛΚΝ:
    αποκορύφωση η [apokorífosi] Ο33 : η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του αποκορυφώνω: H ~ της έντασης / της αγωνίας / της οργής / της αγανάκτησης.
    [λόγ. < μσν. αποκορύφωσις < αποκορυφω- (δες αποκορυφώνω) -σις > -ση]
    αποκορυφώνω [apokorifóno] -ομαι Ρ1 (συνήθ. παθ.) : οδηγώ κτ. στο ανώτατο όριο ή σημείο, στο έπακρο: H ένταση / η αγωνία αποκορυφώνεται. Aποκορυφώθηκε η λαϊκή αγανάκτηση εξαιτίας των νέων φόρων.
    [λόγ. < ελνστ. ἀποκορυφ(ῶ) -ώνω, αρχ. σημ.: "καταλήγω σε κορυφή"]
    ούτε στο ΛΝΕΓ06, όπου βρήκα μόνο λήμμα για το ρήμα και την αποκορύφωση την αναφέρει ως παράγωγο του ρήματος και συνώνυμο της κορύφωσης:
    αποκορυφώνω ρ. μετβ. [αρχ.] {αποκορύφω-σα, -θηκα, -μένος} οδηγώ στο ανώτερο σημείο (μια κατάσταση, ένα συναίσθημα): η αναμονή αποκορύφωσε την αγωνία τους || η ένταση αποκορυφώθηκε στο συνέδριο κατά την ομιλία του προέδρου. — αποκορύφωση (η) [μτγν.].
    κορύφωση (η) [μτγν.] {-ης κ. -ώσεως | -ώσεις, -ώσεων} 1. το υψηλότερο σημείο, ο ανώτατος βαθμός (ιδιότητας, κατάστασης κ.λπ.): η ~ τής αγωνίας των θεατών ενός διαγωνισμού || με τον χαμό και τού δεύτερου παιδιού έφθασε το οικογενειακό δράμα στην ~ του || η ~ της απόλαυσης | τού πάθους | τής έντασης ΣΥΝ. αποκορύφωση, αποκορύφωμα [...]
    Ανάλογα (και λιγότερα) βρήκα σε άλλα δύο σύγχρονα λεξικά που κοίταξα, τον Πάπυρο και το Μείζον. Χρειαζόντουσαν βουτιές σε πιο βαθιά νερά.

    Ο (επίτομος) Δημητράκος μου ήταν το πρώτο λεξικό όπου συνάντησα επιτέλους αυτή την έννοια:
    αποκορυφώ (-όω) ΑΝ, -ώνω Δ., διαμορφώ εις κορυφήν Α, 2 Α μεσ., απολήγω εις οξύ 3 Ν μεσ. μτφ. φθάνω εις το ανώτατον σημείον 4 Α μτφ. αποκρίνομαι συντόμως 5 Ν αποβουτυρώ γάλα. Ουσ. αποκορύφωσις, -εως, η
    και (ευχ, Ζαζ!) χάρη στο λεξικό της Πρωίας, ανακάλυψα ότι η έννοια είναι λεξικογραφημένη τουλάχιστον από το 1933 (και επομένως είναι πιθανότατα αρκετά πιο παλιά):
    αποκορυφώ [-όω] και αποκορυφώνω (ρ. μετβ.) [...] «αποκορυφώνω γάλα», αφαιρώ δι' αποδάρσεως του γάλακτος την «κορυφήν» αυτού, το ανθόγαλα, άλλως αποβουτυρώνω.
    Είναι λοιπόν ακριβώς ίδιο το αποκορυφωμένο με το αποβουτυρωμένο γάλα; Και γιατί δεν αναφέρεται τότε στα σύγχρονα λεξικά;

    Ίσως η απάντηση βρίσκεται σε αυτό το μικρό απόσπασμα κοινοτικής νομοθεσίας:
    [...]γ) αποκορυφωμένο γάλα: το γάλα και το αποβουτυρωμένο γάλα με μέγιστη περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες 1 % (από εδώ)

    Μία σκέψη είναι λοιπόν, μήπως στην προσπάθεια της κοινοτικής νομοθεσίας να είναι ξεκάθαρη η σημασία των διατροφικών όρων {γνωρίζετε για παράδειγμα, ότι δεν υπάρχει σαφής ορισμός της έννοιας φρέσκο γάλα;} ο όρος αποκορυφωμένο γάλα έχει πάρει τα τελευταία χρόνια μια ειδικότερη σημασία και η παράλειψή του από τα λεξικά δείχνει μια σχετική αμηχανία. Ή μπορεί απλώς να μη χώρεσε. Ποιος ξέρει;

    Από την παράλειψη όμως αυτού του όρου, υπάρχουν σήμερα, την εποχή του διαδικτύου, και συνέπειες. Για παράδειγμα, δεν βρήκα πουθενά τον κορ(υ)φολόγο, το μηχάνημα με το οποίο γίνεται το ξάφρισμα, η αποκορύφωση.



    Η επίσημη ονομασία των κορφολόγων είναι βέβαια διαχωριστήρες και στα αγγλικά milk ή cream separators. Όμως και για τον όρο skimmer θα ήταν χρήσιμη ίσως η απόδοση κορφολόγος, πέρα από το ξαφριστής ή ξαφριστήρι και τον αποβουτυρωτή. Τουλάχιστον θα γλιτώναμε από διασκεδαστικές (αυτόματες και μη) μεταφράσεις στο διαδίκτυο, όπως:

    μαύρος αποβουτυρωτής (του Νίγηρα μάλιστα, καμιά φορά)

    στην πραγματικότητα, είναι το πουλί Black Skimmer, Rynchops niger (Ρύγχωψ ο μέλας) --που ίσως δεν θα ήταν παράταιρο αν το έλεγαν κορφολόγο.

    αποβουτυρωτής πισίνας
    -- χωρίς σχόλια
    Last edited by drsiebenmal; 09-08-2010 at 11:15 AM.
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  3. #3
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    27,794
    Gender
    Male
    Και αφού έκανα που έκανα την αναζήτηση για λογαριασμό μου, ορίστε και τα αποτελέσματα να τα χρησιμοποιήσετε και εσείς, αν σας χρειαστούν:

    Ορολογία γαλακτοκομίας στο ευρωγλωσσάρι eurovoc (Αγγλικά > Ελληνικά > Γερμανικά)

    [ΕΝ][EL][DE]
    blue-veined cheeseτυρί με στίγματα στη μάζαKäse mit Schimmelbildung im Teig
    butter oilβουτυρέλαιοButteroil
    butterβούτυροButter
    cheese factoryτυροκομίαKäserei
    cheeseτυρίKäse
    concentrated milkσυμπυκνωμένο γάλαKondensmilch
    conversion to beef productionμετατροπή από γαλακτοπαραγωγή σε κρεατοπαραγωγήUmstellung von Milch- auf Fleischerzeugung
    cows’ milk cheeseτυρί αγελαδινόKuhkäse
    dairy cowγαλακτοπαραγωγός αγελάδαMilchkuh
    dairy farmεκμετάλλευση γαλακτοπαραγωγήςMilchviehbetrieb
    dairy ice creamπαγωτόSpeiseeis
    dairy industryγαλακτοβιομηχανίαMilchindustrie
    dairy productionγαλακτοπαραγωγήMilcherzeugung
    drinking milkγάλα-ρόφημαTrinkmilch
    fermented milkγάλα που έχει υποστεί ζύμωσηfermentierte Milch
    fresh cheeseνωπό τυρίFrischkäse
    goats’ milk cheeseτυρί αίγειοZiegenkäse
    hard cheeseσκληρό τυρίHartkäse
    homogenised milkομογενοποιημένο γάλαhomogenisierte Milch
    milk by-productυποπροϊόν του γάλακτοςMilchnebenerzeugnis
    milk fatλιπαρές ουσίες του γάλακτοςMilchfett
    milk productγαλακτοκομικό προϊόνMilcherzeugnis
    milk proteinπρωτεΐνη γάλακτοςMilcheiweiß
    milkγάλαMilch
    milking machineαμελκτική μηχανήMelkmaschine
    pasteurised milkπαστεριωμένο γάλαpasteurisierte Milch
    powdered milkγάλα σε σκόνηMilchpulver
    processed cheeseτετηγμένο τυρίSchmelzkäse
    raw milkνωπό γάλαRohmilch
    semi-soft cheeseημίσκληρο τυρίSchnittkäse
    sheep's milk cheeseτυρί πρόβειοSchafskäse
    skimmed milk powderαποκορυφωμένο γάλα σε σκόνηMagermilchpulver
    skimmed milkαποκορυφωμένο γάλαMagermilch
    soft cheeseμαλακό τυρίWeichkäse
    sterilised milkαποστειρωμένο γάλαsterilisierte Milch
    whole milkπλήρες γάλαVollmilch
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  4. #4
    Super Moderator Alexandra's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Bristol, UK
    Posts
    16,936
    Gender
    Female


    ..................................
    Μένω Ευρώπη
    Keys of change

  5. #5
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,762
    Gender
    Male


    Να μπορούσαμε να κάνουμε κάτι και για το τηγμένο τυρί... Θέλει κουβέντα
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #6
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    27,794
    Gender
    Male
    Το επόμενο λιμερίκι θεματικά ανήκει εδώ. Κάποια στιγμή (σαν εκδοθεί με το καλό) θα προσθέσω κάτι και για την ιστορία του...

    Κάποτε ζούσε στο νησί ένας που τον φωνάζαν Χάρι,
    που παίνευε των αγελάδων του κάθε θαυματουργό μαστάρι:
    Κρέμα του δίνανε των ζωντανών οι βύζοι,
    αποβουτυρωμένο γάλα που μονάχο του δεν πήζει,
    και μούγκριζαν όλο καμάρι πως θα τον βγάλουν παλικάρι!
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  7. #7
    Senior Member Marinos's Avatar
    Join Date
    Jul 2009
    Location
    Ρέθυμνο
    Posts
    2,044
    Gender
    Male
    Με βρίσκετε και εδώ.

  8. #8
    Senior Member bernardina's Avatar
    Join Date
    Mar 2012
    Location
    outskirts
    Posts
    5,941
    Gender
    Female
    Αποκορυφαίο!
    Ζωή σου είναι ό,τι έδωσες
    τούτο το κενό είναι ό,τι έδωσες
    το άσπρο χαρτί.

    Γ.Σ.

Similar Threads

  1. Χαμένη ευκαιρία
    By agezerlis in forum Sharing and bonding
    Replies: 0
    Last Post: 26-02-2009, 08:28 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •