Results 1 to 9 of 9

Thread: καταχωρίζω ή καταχωρώ

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    38,793
    Gender
    Male

    καταχωρίζω ή καταχωρώ

    Ένα πλεονέκτημα που έχουμε οι γλωσσολογούντες στο διαδίκτυο σε σχέση με τους λεξικογράφους των έντυπων λεξικών είναι ότι μπορούμε να περιγράφουμε την τρέχουσα κατάσταση, χωρίς τη διστακτικότητα που διέπει τη λεξικογραφική μαρτυρία. Σήμερα είναι έτσι, αύριο μπορεί να είναι αλλιώς — και εδώ είμαστε να το ξαναδούμε. Κάθε φορά μπορούμε να αποτυπώνουμε το σήμερα κοιτάζοντας τον δείκτη ευρημάτων της ημέρας: σήμερα ο δείκτης κατέγραψε 17 ευρήματα της λέξης «γλωσσολογούντες», αύριο θα γράψει σίγουρα ένα παραπάνω. Μπορείτε να φανταστείτε πόση χαρά θα έκαναν οι λεξικογράφοι αν μπορούσαν να έχουν ένα αξιόπιστο καθημερινό δελτίο του «χρηματιστηρίου» των λέξεων; Να μπορούσαν με ένα κουμπί να παρακολουθήσουν την πορεία μιας λέξης μέσα στον χρόνο, είτε μοναχική είτε σε σχέση με άλλες λέξεις;

    Αφού λοιπόν γίνεται κάθε τόσο συζήτηση που βάζει το δίλημμα «καταχωρίζω ή καταχωρώ;» (δίλημμα πιο επιτακτικό από το αποκλειστικά ορθογραφικό και παρεπόμενο «καταχώριση ή καταχώρηση;»), θα είχε ίσως ενδιαφέρον να μελετήσουμε αν έχει προκύψει κάποια διαφορά στα σχετικά ευρήματα μέσα στα τελευταία 3 χρόνια (ή 40 μήνες, για την ακρίβεια), από τότε που είχε γίνει συζήτηση για τα ρήματα και τα παράγωγά τους.

    Το ιστορικό:

    Στις 12/3/2007 ο Νίκος Σαραντάκος είχε δημοσιεύσει σε φόρουμ (όπου βέβηλο χέρι τον έχει πλέον μετονομάσει από sarant σε user3) σημείωμα για το καταχωρίζω και το καταχωρώ. Το σημείωμα αυτό με λιγοστές προσαρμογές αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων. Το παραθέτω ολόκληρο στο τέλος. Η δική μου συμβολή στο σχετικό νήμα ήταν η αντιγραφή σχετικού αποσπάσματος από το βιβλίο του Θ. Καρζή Σωστά ελληνικά του 1987.

    Το συμπέρασμα του Σαραντάκου από την έρευνα στο διαδίκτυο ήταν ότι:
    το «λαθεμένο» καταχωρώ και οι παραφυάδες του χρησιμοποιούνται με τριπλάσια, τετραπλάσια, έως και δεκαπλάσια συχνότητα απ’ ό,τι οι αντίστοιχοι τύποι του «σωστού» καταχωρίζω.

    Κατέληγε, πολύ σωστά, στο βιβλίο του:
    Βλέπουμε εδώ μια ειδική περίπτωση που όλα τα σύγχρονα λεξικά δίνουν στον ένα ή στον άλλο βαθμό στρεβλή εικόνα της γλωσσικής πραγματικότητας και όπου το θεωρούμενο λάθος είναι πολύ συχνότερο από το θεωρούμενο σωστό, ενώ η τυχόν υιοθέτηση του δήθεν σωστού θα μας υποχρέωνε σε αλλαγή εδραιωμένων όρων. Κατά τη γνώμη μου, μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί αδιακρίτως το ‘καταχωρώ’ ή το ‘καταχωρίζω’. Δεν διορθώνουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Απλώς, μέσα στο ίδιο κείμενο καλό είναι να υπάρχει μόνο η μία μορφή.

    Παρότι πριν από δέκα χρόνια ανήκα ακόμα σ’ εκείνους που λένε και γράφουν καταχωρίστηκε, έχω δεχτεί την ήττα τού καταχωρίζω, και χρησιμοποιώ τύπους του καταχωρώ και καταχώρηση. Μάλιστα, έκανα τη μεταπήδηση εντελώς ανώδυνα και αγόγγυστα.

    Αλλά ο κύριος σκοπός του νήματος είναι η επικαιροποίηση των ευρημάτων. Να τι είχε βρει τότε ο Σαραντάκος στο Google. Θυμίζω ότι τα ευρήματα του Google είναι αναξιόπιστα και απλώς ενδεικτικά, κατάλληλα για χοντρικές συγκρίσεις.

    καταχωρίζεται 17.800 καταχωρείται 58.800
    καταχώριση 264.000 καταχώρηση 1.150.000
    καταχωριστεί+σθεί 30.000 καταχωρηθεί 158.000
    καταχωρίζουν 1.050 καταχωρούν 18.600
    καταχωρίστηκε+ρήθηκε 13.300 καταχωρήθηκε 179.000
    καταχωρίζω 266 καταχωρώ 3.170

    Και να τι βρίσκω εγώ σήμερα:

    καταχωρίζεται 159.800 καταχωρείται 693.000
    καταχώριση 667.000 καταχώρηση 2.340.000
    καταχωριστεί+σθεί 811.000 καταχωρηθεί 786.000
    καταχωρίζουν 85.800 καταχωρούν 674.000
    καταχωρίστηκε+ρήθηκε 863.000 καταχωρήθηκε 1.210.000
    καταχωρίζω 71.700 καταχωρώ 667.000

    Συμπεράσματα:
    1. Το Google έχει τρελαθεί.
    2. Στις περισσότερες περιπτώσεις, στο βαθμό που μπορεί να στηριχτεί κανείς σε αυτά τα ευρήματα, το καταχωρώ διατηρεί την προτίμηση του κοινού.

    Για την έρευνα που θα κάνει κάποιος σε τρία χρόνια από σήμερα καταγράφω τα πιο σεμνά, ενδεχομένως και πιο αξιόπιστα, ευρήματα της Altavista:

    καταχωρίζεται 13.900 καταχωρείται 49.900
    καταχώριση 499.000 καταχώρηση 1.710.000
    καταχωριστεί+σθεί 30.730 καταχωρηθεί 174.000
    καταχωρίζουν 1.210 καταχωρούν 31.400
    καταχωρίστηκε+ρήθηκε 2.544 καταχωρήθηκε 291.000
    καταχωρίζω 564 καταχωρώ 1.990

    Οι γλωσσολογούντες του διαδικτύου αλλά κυρίως οι λεξικογράφοι θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους αυτά τα ευρήματα. Και οι πρωθυπουργοί κάποια στιγμή το βράδυ των εκλογών παίρνουν τηλέφωνο τον αντίπαλό τους και αναγνωρίζουν την ήττα τους.


    ...........................................................................................................................
    Το σημείωμα του Θ. Καρζή στα Σωστά ελληνικά (1987):

    καταχωρώ ή καταχωρίζω;

    Το ρήμα καταχωρίζω(-ομαι) είναι αρχαίο, αλλά χρησιμοποιήθηκε και στη μεσαιωνική ελληνική, από την οποία το πήρε η καθαρεύουσα. Σημαίνει «αρχειοθετώ, εγγράφω σε κατάστιχο» και οι χρόνοι του σχηματίζονται με ι: θα καταχωρίσω - καταχώρισα - θα καταχωριστώ - καταχωρίστηκα.

    Το ρήμα καταχωρώ αποτελεί νεότερη παραλλαγή του καταχωρίζω, που προήλθε από λαθεμένη χρήση του αρχαίου ρήματος. Το λάθος, ύστερα από πολλά χρόνια πάλης με το σωστό τύπο, υπερίσχυσε – και, σήμερα, η χρησιμοποίηση του άλλοτε σωστού ηχεί παράδοξα και αποκρούεται από το γλωσσικό αίσθημα. Υποκύπτοντας λοιπόν στο καθιερωμένο πια λάθος, λέμε και γράφουμε:

    καταχωρώ και όχι «καταχωρίζω»
    καταχωρείται και όχι «καταχωρίζεται»
    καταχωρήθηκε και όχι «καταχωρίστηκε»
    θα καταχωρηθεί και όχι «θα καταχωριστεί»

    Άρα και για το ουσιαστικό:
    καταχώρηση και όχι «καταχώριση»

    ...........................................................................................................................
    Το κείμενο του Νίκου Σαραντάκου στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων (σελ. 132-135):

    Λένε οι λαθολόγοι:
    Είναι λάθος να λέτε ‘καταχωρώ’, αφού αυτό το ρήμα σήμαινε ‘υποχωρώ'. Το σωστό είναι ‘καταχωρίζω’.

    Απαντάμε:
    Πράγματι, πολλοί απορούν «Ποιο είναι το σωστό; Καταχωρώ ή καταχωρίζω;» Παλιότερα αυτό μου φαινόταν περίπου σαν την απορία εκείνης της ξανθιάς που ρωτούσε αν το σωστό είναι Ιράν ή Ιράκ, αφού και τα δύο ρήματα υπάρχουν ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα.

    Υπάρχουν όμως και τα δύο; Σε μερικά βοηθήματα το καταχωρώ θεωρείται λάθος. Για παράδειγμα, στο βιβλίο Το λέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά; στη σελ. 45 αναφέρεται σωστό το ‘καταχωρίζω’ και λάθος το ‘καταχωρώ’ (το οποίο ως ελληνιστικό ρήμα σήμαινε υποχωρώ).

    Στο λεξικό Μπαμπινιώτη εντός πλαισίου εξηγείται ότι είναι προτιμότερο το ‘καταχωρίζω’ διότι όλα τα εις -χωρώ σύνθετα δηλώνουν κίνηση. Και βέβαια, αφού ‘καταχωρίζω’, όλα τα παράγωγα ακολουθούν: καταχώριση, καταχωρισμένος. Μάλιστα το Λεξικό Μπαμπινιώτη δεν δίνει καν λήμμα καταχώρηση, έστω με απλή παραπομπή στο «σωστό» καταχώριση.

    Το Λεξικό Τριανταφυλλίδη δίνει και τα δύο, προτιμώντας έμμεσα το ‘καταχωρίζω’, αφού αυτό το αναλύει, ενώ για το ‘καταχωρώ’ λέει απλώς ότι σημαίνει «καταχωρίζω». Ωστόσο το θεωρεί αυτοτελές λήμμα. Και την καταχώρηση τη θεωρεί απλώς συνώνυμο του καταχώριση.

    Κάποιοι προσπάθησαν να βρουν διαφορές ανάμεσα στα δύο. Υποστήριξαν ότι η καταχώριση προϋποθέτει ταξινόμηση (π.χ. στο μητρώο του δήμου), ενώ η καταχώρηση (π.χ. μια διαφημιστική καταχώρηση σε εφημερίδα) όχι.

    Ομολογώ ότι μένω άναυδος από θαυμασμό μπροστά στη λεπτότητα της διάκρισης (όταν συνεπάγεται ταξινόμηση καταχωρίζω, αλλιώς καταχωρώ) και πολύ αμφιβάλλω αν μπορεί να διατηρηθεί. Πρέπει όμως να πούμε ότι η σημασία καταχωρώ = δημοσιεύω σε εφημερίδα είναι υπαρκτή και παλιά. Τα παλιότερα λεξικά, και του Δημητράκου και του Σταματάκου, την καταγράφουν τη σημασία αυτή, που δεν νομίζω να εξέλιπε ποτέ.

    Το πρόβλημα είναι ότι στην πράξη, όπως προκύπτει από αναζήτηση στο Διαδίκτυο, χρησιμοποιείται πολύ περισσότερο το ‘καταχωρώ’. Η διαφορά στη συχνότητα χρήσης δεν είναι αμελητέα, κάθε άλλο.

    καταχωρίζεται 17.800 καταχωρείται 58.800
    καταχώριση 264.000 καταχώρηση 1.150.000
    καταχωριστεί+σθεί 30.000 καταχωρηθεί 158.000
    καταχωρίζουν 1.050 καταχωρούν 18.600
    καταχωρίστηκε+ρήθηκε 13.300 καταχωρήθηκε 179.000
    καταχωρίζω 266 καταχωρώ 3.170

    Βλέπουμε ότι σε όλες τις περιπτώσεις, το «λαθεμένο» καταχωρώ και οι παραφυάδες του χρησιμοποιούνται με τριπλάσια, τετραπλάσια, έως και δεκαπλάσια συχνότητα απ’ ό,τι οι αντίστοιχοι τύποι του «σωστού» καταχωρίζω. Ίσως το καταχωρίζω να χρησιμοποιείται λιγότερο επειδή θεωρήθηκε ότι σημαίνει κάτι παρόμοιο με το χωρίζω. Επίσης παίζει ρόλο και το ότι η ‘καταχώρηση’ έχει εδραιωθεί από παλιά, στις εφημερίδες. Βέβαια η τωρινή εκτίναξη της χρήσης οφείλεται στην πληροφορική.

    Και εδώ είναι ο κόμπος. Αν κρίνουμε λάθος το ‘καταχωρώ’, όπως θέλουν τα λαθολόγια και όπως σχεδόν θέλουν τα καινούργια λεξικά, τότε πρέπει να διαγράψουμε και το ‘καταχώρηση’ και τα άλλα παράγωγα. Όμως, αν για όλα τα άλλα υπάρχουν τα εναλλακτικά παράγωγα από το ‘καταχωρίζω’, έστω κι αν χρησιμοποιούνται λιγότερο, αντί για τον ‘καταχωρητή’ σχεδόν δεν υπάρχει ‘καταχωριστής’ (18.900 εμφανίσεις ο ‘καταχωρητής’, 119 ο ‘καταχωριστής’, αναλογία 160:1!). Ο ‘καταχωρητής’ είναι όρος εδραιωμένος στην ορολογία της πληροφορικής και μάλιστα με δύο σημασίες· αφενός σημαίνει ένα στοιχείο της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας όπου καταχωρούνται (καταχωρίζονται;) τιμές των μεταβλητών ή κάτι τέτοιο και αφετέρου έναν φορέα που είναι αρμόδιος για την καταχώρηση (καταχώριση;) ονομάτων περιοχής στο Διαδίκτυο. Το βλέπω δύσκολο να αλλάξει. Να σημειωθεί ότι τα δύο μεγάλα λεξικά μας δεν καταγράφουν καν λήμμα ‘καταχωρητής’ (ούτε βεβαίως ‘καταχωριστής’), ίσως επειδή ανήκει στην ειδική ορολογία, ίσως από λεξικογραφικό γινάτι, που πήγε και δημιουργήθηκε χωρίς να συμμορφωθεί προς τις υποδείξεις.

    Βλέπουμε εδώ μια ειδική περίπτωση που όλα τα σύγχρονα λεξικά δίνουν στον ένα ή στον άλλο βαθμό στρεβλή εικόνα της γλωσσικής πραγματικότητας και όπου το θεωρούμενο λάθος είναι πολύ συχνότερο από το θεωρούμενο σωστό, ενώ η τυχόν υιοθέτηση του δήθεν σωστού θα μας υποχρέωνε σε αλλαγή εδραιωμένων όρων. Κατά τη γνώμη μου, μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί αδιακρίτως το ‘καταχωρώ’ ή το ‘καταχωρίζω’. Δεν διορθώνουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Απλώς, μέσα στο ίδιο κείμενο καλό είναι να υπάρχει μόνο η μία μορφή.
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Senior Member Leximaniac's Avatar
    Join Date
    May 2009
    Location
    Piraeus, Greece
    Posts
    386
    Gender
    Female
    Σ' αυτή την άποψη συγκλίνει και η Άννα Ιορδανίδου στο βιβλίο της «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες» (2009: 126), απ' όπου παραθέτω: «καταχωρίζω ή καταχωρώ;
    Στη σύγχρονη σημασία (εγγράφω σε κατάλογο κτλ.) αντιστοιχεί το ρήμα καταχωρίζω (και ουσιαστικό καταχώριση), αλλά έχει επικρατήσει ο τύπος καταχωρώ (και ουσιαστικό καταχώρηση): Καταχώρισαν/Καταχώρησαν στο Διαδίκτυο 3000 εκατ. επώνυμα από 26 χώρες.»

    Το ίδιο κάνει και ο Οδηγός της νεοελληνικής γλώσσας, στην ενότητα «Καθιερωμένες αποκλίσεις από ορθούς (από άποψη παραγωγής και ετυμολογίας) λεκτικούς τύπους» (τόμος Β', 2005: 198): «καταχωρώ (καταχωρίζω < αρχ. καταχωρίζω = βάζω στη θέση του, ελνστ. καταχωρίζω = εγγράφω σε κατάλογο, ενώ ελνστ. καταχωρώ = υποχωρώ)
    [Στο Λεξικό ΑΠΘ ο αποκλίνων τύπος παραπέμπει στον ορθό, το ίδιο γίνεται και στο Λεξικό Μπαμπινιώτη, με επιπλέον σχόλιο που περιλαμβάνει ετυμολογική και σημασιολογική πληροφορία και υπόδειξη για προτίμηση του καταχωρίζω.]»

    Μια μικρή, άσχετη ίσως, σημείωση: Τα όποια αποτελέσματα από μηχανές αναζήτησης μπορεί να θεωρηθούν βάσιμα κατά την ημερομηνία πρόσβασης και με δεδομένα τα συγκεκριμένα κριτήρια που χρησιμοποιήσαμε. Υπάρχει μάλιστα και μια μεγάλη ομάδα γλωσσολόγων που υποστηρίζουν την ιδέα του Ιστού ως Σώμα κειμένων (Web as Corpus). Συμφωνώ με την επισήμανση που κάνεις αλλά την βρίσκω λίγο αυστηρή.
    Visit my planet, Leximania

  3. #3
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    38,793
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Leximaniac View Post
    Συμφωνώ με την επισήμανση που κάνεις αλλά την βρίσκω λίγο αυστηρή.
    Ευχαριστούμε για τις πρόσθετες πληροφορίες, που άλλωστε έχουν γραφτεί από άτομα με οξυδερκέστατη αντίληψη της πορείας της γλώσσας. Αυτό χρειάζεται και η αξιοποίηση του διαδικτύου (εν προκειμένω, της βάσης του Google ή της Altavista) ως ηλεκτρονικού σώματος κειμένων: μια οξυδερκή προσέγγιση σ' αυτό που λένε τα νούμερα για να αντιληφθείς προς τα πού πάνε τα πράγματα. Που σημαίνει ότι δεν θα παρασυρθείς από τα ευρήματα για να καταλήξεις σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Έχουμε πολλές φορές διαπιστώσει ότι υπάρχουν περισσότερα ευρήματα για κάποιο λάθος που όχι μόνο επιθυμούμε να παραμείνει λάθος, αλλά μπορούμε και να προβλέψουμε ότι θα θεωρείται λάθος σε χ τέρμινα.

    (Αλλά θα μου μείνει η απορία: αυστηρή επισήμανση; Ποια; Ότι το Γκουγκλ τρελάθηκε; Αυτό είναι κοινή διαπίστωση. )
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #4
    Senior Member Leximaniac's Avatar
    Join Date
    May 2009
    Location
    Piraeus, Greece
    Posts
    386
    Gender
    Female
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Ευχαριστούμε για τις πρόσθετες πληροφορίες, που άλλωστε έχουν γραφτεί από άτομα με οξυδερκέστατη αντίληψη της πορείας της γλώσσας. Αυτό χρειάζεται και η αξιοποίηση του διαδικτύου (εν προκειμένω, της βάσης του Google ή της Altavista) ως ηλεκτρονικού σώματος κειμένων: μια οξυδερκή προσέγγιση σ' αυτό που λένε τα νούμερα για να αντιληφθείς προς τα πού πάνε τα πράγματα. Που σημαίνει ότι δεν θα παρασυρθείς από τα ευρήματα για να καταλήξεις σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Έχουμε πολλές φορές διαπιστώσει ότι υπάρχουν περισσότερα ευρήματα για κάποιο λάθος που όχι μόνο επιθυμούμε να παραμείνει λάθος, αλλά μπορούμε και να προβλέψουμε ότι θα θεωρείται λάθος σε χ τέρμινα.

    (Αλλά θα μου μείνει η απορία: αυστηρή επισήμανση; Ποια; Ότι το Γκουγκλ τρελάθηκε; Αυτό είναι κοινή διαπίστωση. )
    Όχι ότι το Γκουγκλ τρελάθηκε... Το «Θυμίζω ότι τα ευρήματα του Google είναι αναξιόπιστα και απλώς ενδεικτικά, κατάλληλα για χοντρικές συγκρίσεις»

    Το θεωρώ αυστηρό ακριβώς για το λόγο που αναφέρεις τώρα εσύ, ότι δηλαδή πολλές φορές με τη χρήση κατάλληλων κριτηρίων μπορούμε να διαπιστώσουμε την ύπαρξη ευρημάτων για ένα «λανθασμένο» γλωσσικό τύπο και να μπορέσουμε να προβλέψουμε ότι θα θεωρηθεί λάθος (ή ακόμα και ότι θα επικρατήσει προσθέτω εγώ) σε χ τέρμινα.
    Visit my planet, Leximania

  5. #5
    Senior Member Rogerios's Avatar
    Join Date
    Nov 2008
    Location
    Μεταξύ της Augusta Treverorum και του Divodurum
    Posts
    1,831
    Gender
    Male
    Νεότερος χρησιμοποιούσα σχεδόν αποκλειστικά το "εσφαλμένο" "καταχωρώ", μια και αισθητικά το "καταχωρίζω" δεν μου πήγαινε καθόλου (σοβαρό επιχείρημα σας δίνω τώρα).

    Ωστόσο, το δεύτερο έχει όντως το πλεονέκτημα της "τρισχιλιετούς" κ.λπ. χρήσης. Έχει κι αυτό τη γοητεία του. Το θυμήθηκα ρίχνοντας μια ματιά στον Διόδωρο:
    "Ἡμεῖς δὲ παραγενηθέντες ἐπὶ τὴν κατάλυσιν τῶν πολέμων, κατὰ μὲν τὴν ῾Ελλάδα τοῦ Πελοποννησιακοῦ, κατὰ δὲ τὴν Σικελίαν τοῦ Καρχηδονίοις πρὸς Διονύσιον πρώτου συστάντος, ἡγούμεθα δεῖν ἐπιτετελεσμένης τῆς προθέσεως τὰς ἑξῆς πράξεις εἰς τὴν ἐχομένην βίβλον καταχωρίσαι" (ΙΓ΄, 114,3).

    Τα περί σωστού και λάθους ( με πλαίσιο αναφοράς, όμως, την αρχαία, στοιχείο που νοθεύει τους όρους της εξίσωσης) δεν νομίζω ότι μπορούν να είναι καθοριστικά εν προκειμένω. Η χρήση του "καταχωρώ" και της "καταχώρησης" είναι τόσο εδραιωμένη που θα ήταν αφελές να την αγνοήσουμε. Από την άλλη, η ιστορική παρουσία του "καταχωρίζω" και της "καταχώρισης" είναι κι αυτή αρκετά σημαντική για να αγνοηθεί. Ομολογώ ότι δεν θα μου άρεσε να πεταχθεί στον Καιάδα χάριν μιας κανονιστικής ομοιομορφίας που αποδέχεται μία και μόνο λύση. Πιστεύω ότι σε πολλές περιπτώσεις η διτυπία θα έπρεπε να είναι ανεκτή. Αυτή εδώ είναι μία από αυτές.

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    38,793
    Gender
    Male
    Χε χε. Είναι άλλωστε ο Διόδωρος ο μόνος ίσως με τη θηλυκή μετοχή:

    καὶ γὰρ ἡ περὶ τὸν Βούσιριν ἀσέβεια διὰ τὴν τῶν ἐγχωρίων ἀξενίαν διεβοήθη παρὰ τοῖς Ἕλλησιν, οὐκ οὖσα μὲν πρὸς ἀλήθειαν, διὰ δὲ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀνομίας εἰς μύθου πλάσμα καταχωρισθεῖσα.

    Η οποία δίνει και παίρνει στα αναμενόμενα κείμενα:
    πράξη καταχωρισθείσα στα βιβλία του υποθηκοφυλακείου
    επιστολή καταχωρισθείσα ως εισερχόμενη
    (ΕΕ)

    Όμως κι εκεί υπερδιπλάσια είναι τα ευρήματα τον νεότερου ρήματος με τον λόγιο μανδύα:
    Με επιστολή της 14ης Δεκεμβρίου 2004, καταχωρηθείσα στις 16 Δεκεμβρίου (ΕΕ)
    η καταχωρηθείσα δήλωση θεωρείται πλέον παραληφθείσα

    Τι να περιμένει κανείς όταν ο σημερινός Διόδωρος (ο Κυψελιώτης, εν προκειμένω) γράφει:
    έχει γράψει πλήθος ανθελληνικών αληθειών, χειρότερες και από αυτές που καταχωρώ εγώ στις σελίδες σου, ημερολόγιό μου.

    Όπως λες, αυτή η διτυπία είναι ανεκτή και σχεδόν μια όμορφη πρόκληση. Εδώ έχω αγκαλιάσει τις κτίριο / κτήριο και ορθοπεδικός / ορθοπαιδικός και σχεδόν θα θλιβόμουν αν δινόταν οριστική λύση προς τη μία ή την άλλη επιλογή!
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Junior Member
    Join Date
    May 2011
    Posts
    22
    Μπορείτε να δείτε και αυτό εδώ, αν και δεν προσθέτει τόσο σημαντικά στοιχεία. Η ανάλυση του θέματος εδώ, στο lexilogia, είναι διεξοδική.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    38,793
    Gender
    Male
    Χρήσιμα τα στοιχεία σου και τα σχόλιά σου, φίλτατε Περιγλώσσιε, και θα ήταν ενδιαφέρον να συζητήσουμε κάποια στιγμή μερικά από τα ερωτήματα που γεννούν το δικό σου σημείωμα και το παρόν νήμα, αλλά όσο τα σκέφτομαι γεννιούνται περισσότερα, οπότε θα πρέπει να περιμένουν καλύτερες μέρες στο ωράριό μου.
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    38,793
    Gender
    Male
    Δύο χρόνια και μία έκδοση του ΛΝΕΓ αργότερα αποφάσισα να δω πού βρίσκονται τα πράγματα. Πρώτα απ’ όλα, σκέφτηκα να δώσω μια εικόνα από τις εφημερίδες (Βήμα, Νέα, Καθημερινή, Ελευθεροτυπία, Έθνος) [να διορθώσω ένα λάθος πληκτρολόγησης στα παραπάνω: αντί για καταχωρίστηκε+ρήθηκε να διαβάζετε καταχωρίστηκε+ρίσθηκε].

    καταχωρίζεται 560 καταχωρείται 495
    καταχώριση 2.490 καταχώρηση 2.790
    καταχωριστεί+σθεί 1.900 καταχωρηθεί 953
    καταχωρίζουν 214 καταχωρούν 208
    καταχωρίστηκε+ρίσθηκε 430 καταχωρήθηκε 398
    καταχωρίζω 30 καταχωρώ 29

    Χοντρικά μπορούμε να πούμε ότι δεν υπάρχει σαφής υπεροχή του ενός ή του άλλου τύπου. Οπωσδήποτε αυτά τα ευρήματα δεν επιβάλλουν στους λεξικογράφους να δώσουν την πρωτοκαθεδρία στο καταχωρώ. Από την άλλη, στο Κέντρο Λεξικολογίας εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τα ποτάμια γυρνάνε πίσω: το καταχωρώ χαρακτηρίζεται «εσφαλμένο» και στη νέα έκδοση ενώ στο Λεξικό Συνωνύμων το εγγράφω έχει συνώνυμο το καταχωρίζω, αλλά όχι το καταχωρώ.

    Στη ΕΛΕΤΟ αποδίδουν το allocate με το καταχωρίζω, το register και το buffer με το καταχωρώ, αλλά δεν ξέρω αν θέλουν να πουν κάτι με αυτό. Το Αγγλοελληνικό των εκδόσεων Ρίζου έχει καταχωρώ στα record και register ενώ στου Πατάκη το καταχωρίζω στο register.

    Ενδιαφέρον έχουν σχόλια στο διαδίκτυο που θεωρούν ότι το καταχωρίζω είναι ανύπαρκτο ή καινούργιο και περίεργο:
    • Στην τελευταία παράγραφο γράφετε ότι το επίδομα είχε καταχωριστεί. Είναι λάθος. Το επίδομα είχε καταχωρηθεί, από το ρήμα καταχωρώ και όχι καταχωρίζω, που νομίζω ότι δεν υπάρχει καν σαν λέξη. (2011)
    • Δεν μπορώ να συνηθίσω τα "καταχωρίζω - καταχωρισμένος - καταχωρίστηκε" αντί για τα "καταχωρώ - καταχωρημένος - καταχωρήθηκε" κλπ. (2012)


    Είπα να ρίξω μια τελευταία ματιά σε βάση νομοθεσίας. Εκεί βρήκα 872 καταχωρίζεται και 1.410 καταχωρείται. Για παράδειγμα, στον Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών (2/4/2012) διαβάζω:

    ….βιβλίο αδειών, στο οποίο καταχωρούνται υποχρεωτικά οι […] χορηγούμενες άδειες.
    Το κωδικοποιημένο με την τροποποίηση καταστατικό […] καταχωρείται στο φάκελο της εταιρίας με ειδικό αύξοντα αριθμό.


    Αυτά για τώρα, τα συμπεράσματα δικά σας, και εύχομαι στα παρατηρητήρια να γίνουν πιο παρατηρητικά.
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •