Page 3 of 4 FirstFirst 1 2 3 4 LastLast
Results 21 to 30 of 36

Thread: Ρήματα σε -άω (β' και γ' πρόσωπο)

  1. #21
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    14,994
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Dr Moshe View Post
    Ο μεταπλασμός τού πληρώ είναι ασφαλώς κάποια λύση, λύση σεβαστή, αν και θα έχει να αντιμετρηθεί με τα δύστροπα αξιώ, απαξιώ, καθώς και με τα εξ ολοκλήρου ανυπότακτα μεσοπαθητικά ισούται, καρπούται, δικαιούται κ.ά.
    Με όλο τον σεβασμό, φρονώ ότι το απαξιώ είναι ακόμη πιο έτοιμο να δεχθεί τον μεταπλασμό· απλώς δείτε τη γενικευμένη υιοθέτηση (ίσως και εν αγνοία, αλλά κι αυτό έχει τη σημασία του) των απαξιείς, απαξιεί και —ιδίως!— του απαξιείτε.

    Όσον αφορά δε τα μεσοπαθητικά, αυτά κάλλιστα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ξεχωριστή —ενν. από τα ενεργητικά— περίπτωση (δεν θα είναι δα και η πρώτη φορά).

  2. #22
    Senior Member
    Join Date
    Aug 2011
    Location
    Thessaloniki
    Posts
    4,762
    Gender
    Male
    Την ένταξη είχα προτείνει κι εγώ, σε μια παλιότερη συζήτηση, αλλού. Μου φαίνεται κουτό να λέμε πληροί-πληρούται. Δεν ανήκει στο κλιτικό σύστημα της δημοτικής και άρα είτε δεν θα κλίνεται είτε θα προσαρμοστεί. Οτιδήποτε άλλο είναι σχήμα-τραβεστί. Το ισούται δεν νομίζω να χρησιμοποιείται σε άλλα πρόσωπα. Απ' αυτά, μόνο το δικαιούμαι κλίνεται κανονικά.

  3. #23
    Senior Member
    Join Date
    Feb 2012
    Location
    Aridea, Greece
    Posts
    121
    Gender
    Male
    Στην Κέρκυρα (και τα νησιά του Ιονίου γενικότερα) έχουν διατηρήσει περισσότερο τις καταλήξεις -είς, -είτε, -είται, -είσαι κλπ. στα συνηρημένα ρήματα που στο παρελθόν κατέληγαν σε -έω>-ώ. Θυμάμαι ταινίες με την Κερκυραία Ρένα Βλαχοπούλου που χρησιμοποιούσε αυτούς τους τύπους. Σε μερικές περιπτώσεις, καίτοι σωστοί, ξένιζαν.

    Για τα ρήματα σε -όω>-ώ, [όταν η μεταφορά τους δεν είναι δυνατή σε -ώνω γιατί αλλοιώνει το νόημά τους (πληρώ/πληρώνω)] νομίζω ότι η αλλαγή του οι με ει θα εξυπηρετήσει. Είναι εξάλλου λίγα για να προκαλέσουν αναστάτωση.
    Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου (Ελύτης)

  4. #24
    Junior Member
    Join Date
    Mar 2012
    Posts
    12
    αυτά δεν ονομάζονται συννηρημένα ρήματα ?

  5. #25
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    39,186
    Gender
    Male
    Καλησπέρα και καλωσόρισες.

    Συνηρημένα, όπως το γράφει και ο παραπάνω Thanasis_P.

    Ο όρος ταιριάζει περισσότερο στα ρήματα της αρχαίας. Η γραμματική της νεοελληνικής δεν τον πολυχρησιμοποιεί τον όρο, ιδίως όταν λέμε ζητάω, που είναι ασυναίρετο. Στη Νέα Γραμματική γράφει:

    Ιδιόκλιτα (συνηρημένα) ρήματα
    Τα ρήματα ακούω, καίω, λέω, τρώ(γ)ω, φυλά(γ)ω, πάω, φταίω παρουσιάζονται με συναίρεση στο β' ενικό πρόσωπο και σε όλα τα πρόσωπα του πληθυντικού του ενεστώτα της οριστικής και της υποτακτικής, καθώς και σε ορισμένους τύπους προστακτικής. Παρακάτω παρουσιάζεται η κλίση δύο αντιπροσωπευτικών ιδιόκλιτων ρημάτων σε όλες τις εγκλίσεις του ενεστώτα.


    Ακολουθούν τα ρήματα λέω και ακούω! Οπότε, αντί να μπερδευόμαστε με αυτά, καλύτερα «ρήματα σε -άω».
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #26
    Member Dr Moshe's Avatar
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    Athens
    Posts
    87
    Gender
    Male

    Post

    Πολύ σωστά σημειώνει παραπάνω ο αγαπητός Nickel ότι ο όρος συνηρημένα ρήματα ταιριάζει σε φαινόμενο της Αρχαίας Ελληνικής και, ως εκ τούτου, αποφεύγεται αναφορικά με τα νεοελληνικά ρήματα. Όσα ανήκουν στις κλιτικές τάξεις των ρημάτων σε -έω και -άω έχουν κληρονομηθεί ή επανεισαχθεί από τη λόγια παράδοση ως πλήρως σχηματισμένοι τύποι, εντεταγμένοι στο νεοελληνικό σύστημα, χωρίς να είναι πλέον αισθητή η συναίρεση που είχε στο παρελθόν διαμορφώσει το σχήμα τους.

    Ίσως είναι χρήσιμο να προστεθεί εδώ μία ακόμη επισήμανση. Η (αρχαία) συναίρεση αφορά σε συγχώνευση συνεχόμενων φωνηέντων και παράγει μακρό φωνήεν, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις είναι διαφορετικό από τα συμβαλλόμενα (π.χ. α + ω > ῶ, αλλά ο + ε > ου, δηλ. μακρό κλειστό ο, ο + ει > οῖ κ.ά.).

    Το συγκεκριμένο φαινόμενο είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που παρουσιάζεται στη μικρή κατηγορία των ρημάτων ακούω, φταίω, λέω, κλαίω, καίω, τρώω. Στα ρήματα αυτά δεν έχουμε συναίρεση αλλά συγκοπή, δηλ. αποβολή τού ενός από τα δύο συνεχόμενα φωνήεντα, με συνδυασμό δύο αρχών, της κλίμακας φωνηεντικής ιεραρχίας και της ακεραιότητας του ληκτικού τέρματος.

    Συνεπώς, είναι καταλληλότερο να αποκαλούνται τα ρήματα αυτά «οιονεί συγκοπτόμενα» αντί συνηρημένα, καθώς το φαινόμενο της συναιρέσεως (όπως το γνωρίζουμε από την αρχαία γλώσσα) δεν υφίσταται στη Νέα Ελληνική.

    Ευχαριστώ.
    אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה: Mishle משׁלי 31:10
    A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)

    A Reina, mi tesoro.

  7. #27
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    39,186
    Gender
    Male
    Καλημέρα και ευχαριστούμε για αυτό το πολύ εύστοχο σχόλιο.

    Με την ευκαιρία, να προσθέσω σ' αυτά που έγραψε ο Inachus στο #9 και αυτά που γράφει η Γραμματική της Νέας Ελληνικής Γλώσσας για τα ρήματα της β΄ συζυγίας:

    Τα ρήματα της δεύτερης συζυγίας διακρίνονται σε δύο ομάδες, που συνηθίζεται να ονομάζονται τάξεις. Στην πρώτη τάξη ανήκουν τα ρήματα που οι καταλήξεις των τριών πρώτων προσώπων ενεστώτα της ενεργητικής φωνής τους είναι -ώ / -άω, -άς, -ά / -άει και της παθητικής -ιέμαι, -ιέσαι, -ιέται, π.χ. χτυπώ / -άω, χτυπάς, χτυπά / -άει και χτυπιέμαι, χτυπιέσαι, χτυπιέται. Στη δεύτερη τάξη ανήκουν τα ρήματα που οι καταλήξεις ενεστώτα των τριών πρώτων προσώπων της ενεργητικής φωνής τους είναι -ώ, -είς, -εί και της παθητικής -ούμαι, -είσαι, -είται, π.χ. θεωρώ, θεωρείς, θεωρεί και θεωρούμαι, θεωρείσαι, θεωρείται. Ορισμένα ρήματα της δεύτερης συζυγίας σχηματίζουν την παθητική φωνή με τύπους και των δύο τάξεων, π.χ. βοηθώ / -άω — βοηθούμαι και βοηθιέμαι, αδικώ — αδικούμαι και αδικιέμαι. Στην ίδια συζυγία ανήκουν και τα αποθετικά ρήματα σε -άμαι / -ούμαι, π.χ. θυμάμαι / -ούμαι.
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  8. #28
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    14,994
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Από την κατάταξη της σχολικής γραματικής λείπουν τα αρχαιοπρεπή / λόγια απολιθώματα:
    α. πληρώ, δηλώ (-οίς, -οί, -ούμε, -οίτε, -ούν), και
    β. εγγυώμαι, τιμώμαι (-άσαι, -άται, όμαστε, -άστε, -ώνται).

    Επίσης, εντύπωση μου κάνει η αναφορά τού λόγιου τύπου θυμούμαι, κι όχι του, συχνότερου σήμερα, θυμάμαι, κοιμάμαι κλπ. (Edit: Βλέπω ότι η νέα γραμματική περιλαμβάνει αμφότερες τις μορφές.)


    Μεταγενέστερη προσθήκη:
    Για το β' πληθ. βλ. http://lexilogia.gr/forum/showthread...l=1#post120554 κ.ε.
    Με το διαβιώ (γ' εν. διαβιοί) γνωρίζει κανείς σας τι γίνεται;

  9. #29
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Drosia
    Posts
    39,186
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by Zazula View Post
    Με το διαβιώ (γ' εν. διαβιοί) γνωρίζει κανείς σας τι γίνεται;
    Το ΛΚΝ γνωρίζει μόνο το διαβιώνω.
    Το ΛΝΕΓ γνωρίζει το διαβιώ (και, παρεμπιπτόντως, το διαβιώνω) και το κλίνει (όπως το κλίνει και η Ελληνομάθεια):
    διαβιώ, διαβιοίς, διαβιοί, διαβιούμε(ν), διαβιούτε, διαβιούν.
    Όπως το αξιώ, αξιοίς.
    Σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λεωνίδας Κύρκος)
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #30
    Administrator Zazula's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    127.0.0.1
    Posts
    14,994
    Gender
    Male
    Άρα κι αυτό κανονικά με ομικρονγιώτα, σωστά; Επειδή δεν το είχαμε αναφέρει καθόλου, ρωτάω.

Page 3 of 4 FirstFirst 1 2 3 4 LastLast

Similar Threads

  1. Replies: 51
    Last Post: 01-08-2014, 08:44 PM
  2. Ρήματα που (δεν) συντάσσονται με "να" (;)
    By Count Baltar in forum Modern Greek language queries
    Replies: 5
    Last Post: 27-06-2008, 01:32 PM

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •