Page 1 of 8 1 2 3 4 5 ... LastLast
Results 1 to 10 of 72

Thread: Οι μετοχές...

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,603
    Gender
    Male

    Οι μετοχές...

    ...πέφτουν. Ψέματα. Δεν θα γράψω για το χρηματιστήριο.

    Έπεσα πάνω σ’ ένα *κυβερνόν κόμμα και, κάνοντας μια στατιστική (108 σωστά προς 3,4 λάθος – πάλι καλά), είδα και σ’ ένα μπλογκ (http://orthografia.blogspot.com — φαίνεται να έχει το όνομα, αλλά όχι τη χάρη. Ούτε τον Χάρη) τα εξής: Λόγω μιας αδικαιολόγητης έλλειψης στο λεξικό του Microsoft Office, έχει σχεδόν επικρατήσει ο τύπος της μετοχής ενεστώτα της ενεργητικής φωνής του ρήματος "κυβερνώ" να γράφεται με -ω- (το κυβερνών κόμμα) αντί για το ορθό -ο- (το κυβερνόν κόμμα).
    Αν αυτά είναι ορθογραφία, εγώ είμαι ο Πύρρος Δήμας.

    Γιά να πιάσουμε σιγά-σιγά τις μετοχές, λοιπόν. Αντιγράφω από το ΛΚΝ:
    -ων -ουσα -ον : κατάληξη λόγιας μετοχής του ενεργητικού ενεστώτα ρημάτων της πρώτης συζυγίας με επιθετική λειτουργία ή σε ουσιαστικοποιημένη χρήση: 1. σε στερεότυπη χρήση (εκφράσεις, φράσεις, επιστημονικό λεξιλόγιο κτλ.): Θεού θέλοντος και καιρού επιτρέποντος. H λανθάνουσα γλώσσα λέει την αλήθεια. Ο ενάγων. Εκ των ενόντων. Επί του παρόντος. Προς το παρόν. Υπέρ το δέον. 2. με αυξανόμενη συχνότητα ιδιαίτερα στο γραπτό λόγο προκειμένου να καλύψει την απουσία κλιτού τύπου μετοχής του ενεργητικού ενεστώτα: εξέχων εξέχουσα εξέχον, τρέχων τρέχουσα τρέχον, σημαίνων σημαίνουσα σημαίνον, πρωτεύων πρωτεύουσα πρωτεύον, υπάρχων υπάρχουσα υπάρχον, λανθάνων λανθάνουσα λανθάνον. 3. (ειρ.) σε ευκαιριακούς σχηματισμούς ακόμη και –ή κυρίως– στις περιπτώσεις που το ρήμα δεν επιδέχεται λόγιες καταλήξεις: Ο παίζων ζάρια. Ένα πλοίο ταξιδεύον.
    Προσθέτω: Στην κεφαλή θα έπρεπε να έχουμε και –ών, -ούσα, -όν, μια και περιλαμβάνονται εδώ τα: απών, παρών, ανιών, κατιών, προϊών (π.χ. προϊόντος του χρόνου). Ωστόσο: έδωσε το «παρών» (και όχι «έδωσε το παρόν»).
    Πρόσθετα παραδείγματα με το ύπουλο ουδέτερο γένος:
    το αλαλάζον πλήθος, το ισχύον καθεστώς, το αναβράζον δισκίο, το επείγον του πράγματος, με το αρμόζον ύφος, το πλεονάζον προσωπικό, το σημαίνον και το σημαινόμενο, το μέλλον («περιττό» θα πείτε – δείτε όμως 2.300 «το *μέλλων»!), το τρέχον έτος (9.630 «το *τρέχων»!).
    Ας μην μπερδεύουμε αυτές τις μετοχές με τα επίθετα σε –ων, –ων, –ον (π.χ. ο μείζων, η μείζων, το μείζον) με αποτέλεσμα τέρατα όπως «η *τρέχων» και «η *μείζουσα»!

    -ών -ούσα -ούν : κατάληξη λόγιας μετοχής του ενεργητικού ενεστώτα ρημάτων της β' συζυγίας, β' τάξης· κυρίως σε στερεότυπη χρήση (εκφράσεις, φράσεις, επιστημονικό λεξιλόγιο κτλ.) με επιθετική λειτουργία ή σε θέση ουσιαστικού: 1. Βαρυπενθούσα χήρα. Μετανοούσα Μαγδαληνή. Συγκοινωνούντα δοχεία. Διοικούσα επιτροπή. Οι αντιφρονούντες / οι αναξιοπαθούντες / οι δεινοπαθούντες. 2. Ο αιτών. Κροτούν αέριο.
    Εδώ έχουμε ύπουλα ουδέτερα σε –ούν και κάποιοι θα πουν ότι δεν είναι λάθος να πούμε σήμερα «το *αιτών μέλος» αντί για «το αιτούν μέλος». Πρέπει να θυμόμαστε και την κλίση των αρσενικών (τον ομιλούντα κινηματογράφο) και τα περίεργα θηλυκά (οι επικρατούσες συνθήκες).

    -ών -ώσα -ών : κατάληξη λόγιας μετοχής του ενεργητικού ενεστώτα ρημάτων της β' συζυγίας, α' τάξης· κυρίως σε στερεότυπη χρήση (εκφράσεις, φράσεις, επιστημονικό λεξιλόγιο κτλ.) με επιθετική λειτουργία ή σε θέση ουσιαστικού: H κυβερνώσα παράταξη. Το κυβερνών κόμμα. Αποχρών λόγος. Οι κυβερνώντες.
    Να προσθέσω: η ζώσα (γλώσσα, παράδοση), τα ζώντα ζώα, αποχρώσες ενδείξεις, η μαθητιώσα και η φοιτητιώσα νεολαία, η συνιστώσα και η συνισταμένη.

    Στις παραπάνω κατηγορίες των μετοχών του ενεργητικού ενεστώτα να προσθέσω και τις μετοχές του ενεργητικού αορίστου β΄ σε –ών, -ούσα, -όν:
    ο εκλιπών, οι διαφυγόντες φόροι, ο λαβών/η λαβούσα, το εκπεσόν τάγμα των αγγέλων, οι επιλαχόντες και οι επιλαχούσες, ο ευρών τα ευρώ.

    Φυσικά: το παρελθόν. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένας γράφει «Όταν το *παρελθών συναντάει το μέλλον» κι ένας άλλος «...εμπεριέχουν το παρελθόν, το *παρών και το *μέλλων».

    Και προσοχή στο «τυχών». Άλλο η μετοχή (πάει με τον πρώτο τυχόντα, δεν είναι ο πρώτος τυχών, μια τυχούσα ευθεία) και άλλο το επίρρημα σε θέση επιθέτου (έλεγχος για τυχόν παραλείψεις).

    Αυτά για τώρα. Με κούρασε τόση καθαρεύουσα. Αυτό το κυβερνών κόμμα, όλο μπελάδες μάς δημιουργεί.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,402
    Gender
    Male

    μετοχές

    Όχι εταιρικές/χρηματιστηριακές, αλλά ενεργητικές μετοχές που δεν μας ξενίζουν, που "δεν κυκλοφορούν σαν μακιγιαρισμένα ζόμπι".
    Με αφορμή εκείνη τη δημοσίευση:
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Βλέπεις όμως που η ενεργητική μετοχή σε σπρώχνει αμέσως σε ουσιαστικά της καθαρεύουσας (πράγμα που δεν θα έκανε μια παθητική μετοχή, βλέπε χαροκαμένη μάνα) και, σαν να μην έφτανε το ανθίζον, να παρέα του το τέιον (μετοχή ουδέτερου γένους κι αυτό το σε -ον;). Μισές δουλειές. Μπορείς να πεις τον (καθιερωμένο) λήγοντα και τον λιγωμένο, αλλά όχι τον... λιγώνοντα (άσε πια τη λιγώνουσα σοκολάτα). Πάει, ψόφησε η ενεργητική μετοχή· σαν μακιγιαρισμένο ζόμπι δεν αξίζει να την κυκλοφορείς.
    Με προτίμηση στις μετοχές "ελευθέρας βοσκής" που στέκονται αυτόνομα, όπως ο λήγων/λήγοντας παραπάνω, αλλά και τις "μαντρωμένες" σε στερεότυπες φράσεις, όπως το θέμα θεωρείται λήξαν.
    Αναζητούμε μετοχές που δεν είναι ζόμπι, αυτές που "ζουν ανάμεσά μας" ή έστω πνέουν τα λοίσθια (άγνωστο για πόσο ακόμη).

    Πυροβολείτε ελεύθερα, με σκέτη αναφορά της μετοχής ή, ακόμη καλύτερα, με συγκεκριμένα παραδείγματα χρήσης.

    @tsioutsiou: Για τα απαρέμφατα, το μπαλάκι σε σένα.
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  3. #3
    Senior Member daeman's Avatar
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    anywhere I lay my head
    Posts
    22,402
    Gender
    Male
    Σεφτές με το αναβράζον χάπι
    (ή δισκίο, να το καθαρευουσιάνικο ουσιαστικό που λέει ο Νίκελ από πάνω), που όλοι έχουμε πάρει κατά καιρούς και πιστεύω ότι, λόγω διαδεδομένης χρήσης, δεν ξενίζει κανέναν.
    Θεωρητικά, θεωρία και πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη, όμως, διαφέρουν.
    When this you see, remember me and bear me in your mind, let all the world say what they may, speak of me as you find.

  4. #4
    Senior Member
    Join Date
    Jun 2008
    Location
    Thessaloniki
    Posts
    1,165
    Gender
    Female
    Έψαχνα πριν λίγες μέρες πώς να πω τον asylum seeker. Κάποιος user7 σε ένα άλλο φόρουμ μιλούσε για τον αιτητή ασύλου. Είδα όμως ότι στο γκουγκλ έχει περισσότερες εμφανίσεις ο αιτών άσυλο. Ο αιτών γενικά κυκλοφορεί έτσι κι αλλιώς πολύ (και στο τέλος εγγράφων για υπογραφή και σε νομικά ή θεσμικά κείμενα). Ωστόσο, εμένα με ξένισε όταν έπρεπε να μεταφράσω π.χ. κάτι σαν He was an asylum seeker Ήταν αιτών άσυλο.

  5. #5
    HandyMod drsiebenmal's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Athens, Greece
    Posts
    27,753
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by anef View Post
    ...Ωστόσο, εμένα με ξένισε όταν έπρεπε να μεταφράσω π.χ. κάτι σαν He was an asylum seeker Ήταν αιτών άσυλο.

    Ενώ αν ήταν «αιτών ασύλου» κάπου κάτι ανάλογο θα είχες ακούσει... Αλλά γι' αυτό λένε ότι δεν πάνε μόνες τους οι άτιμες, σέρνουν μαζί και γενικές, και ασυνήθιστα ουσιαστικά...


    Ένα γρήγορο ψάξιμο σε προηγούμενες συζητήσεις για μετοχές (μόνο φετινά θέματα, του 2009, μόνο στο Modern Greek language queries):

    Ο πωλών, η πωλούσα, το...;
    Μόνο το "παρών" δίνουμε. Το παρόν αποκλείεται να το δώσουμε...
    εναπομείναν
    Wer die Wahrheit nicht weiß, der ist bloß ein Dummkopf. Aber wer sie weiß, und sie eine Lüge nennt, der ist ein Verbrecher!
    We base decisions on facts, not superstition, not what our ideology tells us but rather what we can observe

    δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων
    Η Ελλάδα είναι Ευρώπη, η Ευρώπη είναι Ελλάδα!

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,603
    Gender
    Male
    Έκανα τη συγχώνευση με ομότιτλο νήμα το οποίο ήδη υπήρχε (αν και, ομολογώ, το είχα ξεχάσει κι εγώ). Θα ακολουθήσουν νεότερα ευρήματα.

    Προς το παρόν, ένα μόνο: η ερωτώσα, παρακαλώ.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Senior Member
    Join Date
    Mar 2008
    Posts
    1,424
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by daeman View Post
    @tsioutsiou: Για τα απαρέμφατα, το μπαλάκι σε σένα.
    Πείτε τα εσείς, καλύτερα, που έχετε λέγειν. Τρελός είμαι να μπλέξω στα δύσκολα με τις κλίσεις;

  8. #8
    Super Moderator Alexandra's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Bristol, UK
    Posts
    16,933
    Gender
    Female
    Τα βιοδιασπώμενα (απορρυπαντικά κλπ.) μάς κάνουν;

    Προσθήκη: Το απαστράπτον (χαμόγελο κλπ.) Βέβαια, στα ευρήματα θα δείτε και ένα "απαστράπτον αστέρας", πού αλλού; Στο in.gr, φυσικά.
    Last edited by Alexandra; 30-08-2009 at 11:39 AM.
    Μένω Ευρώπη
    Keys of change

  9. #9
    Senior Member SBE's Avatar
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Londinium
    Posts
    10,575
    Gender
    Female
    Και μια που πιάσαμε χημεία στα απαρέμφατα (εν τω γεννάσθαι), να προσθέσω το κροτούν αέριο, μίγμα οξυγόνου και υδρογόνου αναφλέξιμο.

  10. #10
    Senior Member Costas's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    Athina, Greece
    Posts
    7,466
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    -ών -ούσα -ούν : (...) Εδώ έχουμε ύπουλα ουδέτερα σε –ούν και κάποιοι θα πουν ότι δεν είναι λάθος να πούμε σήμερα «το *αιτών μέλος» αντί για «το αιτούν μέλος».
    Αντίστροφα, υπάρχει ο αναλογούν φόρος (υποψιάζομαι μάλιστα και γενική: του αναλογούν φόρου...). Και το δραστικό φάρμακό του, ο "φόρος που αναλογεί".
    Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε, αψευδεῖ δε προς άκμονι χάλκευε γλῶσσαν.
    Εμπληξία γαρ η άλογος φιλανθρωπία.
    Souffle sur tes braises pour rester vivant.

Page 1 of 8 1 2 3 4 5 ... LastLast

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •