Ηπειρώτικος και ηπειρωτικός

nickel

Administrator
Staff member
ηπειρώτικο headbanging
Ανοίξτε, σας παρακαλώ, νήμα για τη διαφορά ανάμεσα σε ηπειρωτικός και ηπειρώτικος.

(Πω πω έκανα κεφάλι πρωινιάτικα.)
 

pidyo

New member
Ανοίξτε, σας παρακαλώ, νήμα για τη διαφορά ανάμεσα σε ηπειρωτικός και ηπειρώτικος.
Υπάρχουν κι άλλες τέτοιες λέξεις (στις οποίες η διαφορά στον τονισμό αλλάζει τη σημασία, ενώ πρόκειται για την ίδια λέξη), αλλά δεν θυμάμαι ποιες...

Πώς το λέμε το φαινόμενο;
 

drsiebenmal

HandyMod
Staff member
Ανοίξτε, σας παρακαλώ, νήμα για τη διαφορά ανάμεσα σε ηπειρωτικός και ηπειρώτικος.
Καμία διαφορά, νομίζω. Ίσως λιγότερη και από το Αμερικάνος/Αμερικανός. Απλώς, στον γραπτό λόγο έχουμε τη δυνατότητα να αποφύγουμε τη σύγχυση χρησιμοποιώντας ως επιθετικό προσδιορισμό τη γενική με αρχικό πεζό ή κεφαλαίο και στον προφορικό λόγο καταφεύγουμε σε αυτό το τέχνασμα του διαφορετικού τονισμού. Είναι απλώς θέμα συνήθειας.
 

daeman

Administrator
Staff member
Καμία διαφορά, νομίζω. Ίσως λιγότερη και από το Αμερικάνος/Αμερικανός. Απλώς, στον γραπτό λόγο έχουμε τη δυνατότητα να αποφύγουμε τη σύγχυση χρησιμοποιώντας ως επιθετικό προσδιορισμό τη γενική με αρχικό πεζό ή κεφαλαίο και στον προφορικό λόγο καταφεύγουμε σε αυτό το τέχνασμα του διαφορετικού τονισμού. Είναι απλώς θέμα συνήθειας.

Πάντως, δεν θα έλεγα ποτέ «η ηπειρώτικη Ευρώπη» ή οι «ηπειρώτικες ΗΠΑ», εκτός αν κανείς Ηπειρώτης έπαιρνε τ' άπαρτα. ;)
Αμφιμονοσήμαντη σχέση δεν είναι, δηλαδή.
 

drsiebenmal

HandyMod
Staff member
Εντάξει, αν ήμουν σωστός λεξικογράφος θα το είχα διατυπώσει σαφέστερα. :)
Εννοούσα, λοιπόν, ακριβώς αυτό: ότι το ηπειρώτικος αφορά μόνο σε θέματα της Ηπείρου και όχι μιας ή πολλών ηπείρων.
Αλλά δεν έχουμε (ηχητική) διαφορά ούτε στο Ηπειρώτης/ηπειρώτης, ούτε στο Ήπειρος/ήπειρος.
 

daeman

Administrator
Staff member
Υπάρχουν κι άλλες τέτοιες λέξεις (στις οποίες η διαφορά στον τονισμό αλλάζει τη σημασία, ενώ πρόκειται για την ίδια λέξη), αλλά δεν θυμάμαι ποιες...

Τις μαζεύουμε;

γεια - για - γιά (διαζευκτικό), γιά (επιφώνημα)
μία - μια (και εν μια νυκτί)
θεία - θεια
θεία - θεια

Για ορντέβρ γιά για ορεχτικό, γιά.



Edit: ίσταμαι υπό Πιδύου άνωθεν διορθωθείς. Παρομοίως με τη θεία - θεια, το Αμερικανός - Αμερικάνος, ή μήπως όχι;
 

pidyo

New member
Τις μαζεύουμε;

γεια - για - γιά (διαζευκτικό), γιά (επιφώνημα)
μία - μια (και εν μια νυκτί)
θεία - θεια
Δεν είναι όλα ίδιες περιπτώσεις. Το ηπειρωτικό - ηπειρώτικο είναι η ίδια ακριβώς λέξη (σε ετυμολογία και μορφολογία) που σημαίνει κάτι διαφορετικό αναλόγως του τονισμού. Το δουλειά - δουλεία επίσης, αλλά είναι πια τόσο σαφής η διακριτή πορεία των δύο λέξεων, που μιλάμε, εχμ, για δυο λέξεις. Στο θεία - θεια η διαφορά στον τονισμό δημιουργεί απλώς διαφορά στο register της λέξης, όχι διαφορετικό νόημα. Τα γεια - για είναι απλώς ομόηχα, δεν έχουν άλλη σχέση.
 

daeman

Administrator
Staff member
...
Ο δόλιος και ο δόλιος (με συνίζηση), με κοινό έτυμο, χωρίς διαφορά στον τονισμό αλλά με φωνολογική διαφοροποίηση, κάπου εδώ δεν χωράνε;
 
Top