Page 1 of 13 1 2 3 4 5 11 ... LastLast
Results 1 to 10 of 129

Thread: Ποιο ή ποιό από τα δυο ή δυό (ή δύο); Απαντήσεις σε ορθογραφικές απορίες

  1. #1
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male

    Ποιο ή ποιό από τα δυο ή δυό (ή δύο); Απαντήσεις σε ορθογραφικές απορίες



    Για τα τετράχρονα της Λεξιλογίας είχα σκεφτεί να ξεκινήσω ένα νήμα όπου θα μπορούσαμε να συγκεντρώνουμε μερικά από τα πιο γνωστά ορθογραφικά ζητήματα, ιδίως αυτά για τα οποία δεν θα ήταν απαραίτητο να ξεκινήσουμε ολόκληρο νήμα. Ταυτόχρονα θα μπορούσαμε να συγκεντρώσουμε σε ένα μέρος, σε ένα είδος ευρετηρίου, ζητήματα ορθογραφίας που σχολιάζουμε σε άλλα νήματα. Έχω έναν τεράστιο κατάλογο, αλλά πιστεύω ότι το νήμα θα κρατηθεί ζωντανό και τα ζητήματα θα αναδεικνύονται καλύτερα αν γίνονται συνεχείς προσθήκες και καταγράφονται οι καθημερινές παρατηρήσεις μας. Επιπροσθέτως, ακόμα και το αρχικό αυτό μήνυμα θα διαφοροποιείται κάθε φορά που θα προσθέτουμε εξηγήσεις για την καλύτερη αξιοποίηση του νήματος.

    Στα επόμενα μηνύματα θα δημιουργηθεί ο χώρος για την αλφαβητική παρουσίαση των ορθογραφικών ζητημάτων που θα προσθέτουμε στο εξής. Η παρουσίαση θα γίνεται με τη μορφή:
    καλύτερα ή καλλίτερα; καλύτερα [Διορθ]
    Πρώτος θα μπαίνει ο σωστός ή επικρατέστερος όρος. Σε τετράγωνες αγκύλες θα μπαίνει (σε βραχυγραφία) γρήγορη εξήγηση του λόγου που προτιμάμε τη μια ορθογραφία από την άλλη — αν δεν απαιτείται λεπτομερέστερη εξήγηση. Εδώ θα εξηγήσουμε την κωδικοποίηση αυτή. Π.χ.
    [ΙστΟρθ] = Ιστορική Ορθογραφία: για τον τύπο γραφής μιας λέξης που είναι ο ετυμολογικά σωστός και ήταν πάντα ο επικρατέστερος, π.χ. μήνυση ή μύνηση; μήνυση [ΙστΟρθ]
    [ΑπλΟρθ] = Απλοποιημένη ορθογραφία: για δάνεια που σε κάποια από τις ορθογραφικές μεταρρυθμίσεις αποφασίστηκε να απλογραφούνται, π.χ. τρένο ή τραίνο; τρένο [ΑπλΟρθ]
    [Διορθ] = Διορθωμένος τύπος. Παρότι πολλοί θυμούνται ότι υπήρχε και ο δεύτερος τύπος, τώρα έχουν καταλήξει ότι ο σωστός είναι ο πρώτος, π.χ. καλύτερα ή καλλίτερα; καλύτερα [Διορθ]
    [Δημοτική] = Προσαρμογή στο τυπικό της δημοτικής, π.χ. Αιγόκερος ή Αιγόκερως; Αιγόκερος [Δημοτική] Ο Αιγόκερος, του Αιγόκερου. Οι τύποι ο Αιγόκερως, του Αιγόκερω ανήκουν στην καθαρεύουσα.
    [Α+Β] = Και το ένα και τα άλλο. Συνήθως για τις περιπτώσεις που κάθε τύπος έχει διαφορετική σημασία ή γλωσσικό ρόλο, π.χ. δυο ή δύο; [Α+Β]
    (ακολουθεί γρήγορη εξήγηση)

    Σε κάθε περίπτωση θα προτιμάμε τους τύπους που θα προκαλέσουν τα λιγότερα προβλήματα σε σχολικές εξετάσεις, γραπτά που κρίνονται από επιμελητές κ.τ.ό. Στις περιπτώσεις που είναι διαδεδομένοι δύο τύποι γραφής ή δύο καλά τεκμηριωμένες απόψεις θα φροντίζουμε να σας δώσουμε τα δεδομένα που χρειάζεστε για να διαλέξετε. Μέσα στο 2013 θα κυκλοφορήσουν νέα λεξικά, όπως π.χ. το λεξικό της Ακαδημίας, και θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τις δικές τους επιλογές στην περίπτωση πολυτυπιών.

    Αν για οποιοδήποτε λόγο θεωρήσουμε απαραίτητο να δώσουμε περισσότερες πληροφορίες ή να συζητήσουμε κάτι, η συζήτηση θα γίνεται σε αυτόνομο νήμα και εδώ θα μένει η παραπομπή. Εκτός από τις τακτικές δικές μου προσθήκες, θα χαρούμε να δούμε και δικές σας, ιδίως αν ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα ορθογραφικά προβλήματα ή είναι ζητήματα που έχουμε ήδη καλύψει, αλλά σε άσχετα νήματα.

    Με τις καλλίτερες καλύτερες ευχές μας για το νέο έτος — να τα εκατοστήσουμε εκατοστίσουμε!
    Last edited by nickel; 02-01-2013 at 01:23 AM.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  2. #2
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    Α
    αναγγέλλω ή αναγγέλω; αναγγέλλω (Δεν υπάρχει (αν)αγγέλω, μόνο (αν)αγγέλλω και θα/να (αν)αγγείλω — και το υποκοριστικό της Αγγελικής, Αγγέλω) [Γραμμ]
    Αιγόκερος ή Αιγόκερως; Αιγόκερος [Δημοτική] Ο Αιγόκερος, του Αιγόκερου. Οι τύποι ο Αιγόκερως, του Αιγόκερω ανήκουν στην καθαρεύουσα.
    αλείφω ή αλοίφω; αλείφω αλλά αλοιφή [ΙστΟρθ]
    Αράχοβα ή Αράχωβα; Αράχοβα [ΑπλΟρθ] (η γραφή Αράχωβα παραμένει πιο διαδεδομένη) Ιστότοπος του Δήμου

    Δ
    γιαλός ή γυαλός; γιαλός (ΙστΟρθ] [< αιγιαλός]

    Δ
    δυο ή δύο ή δυό; [Α+Β] Δείτε εδώ για να διαλέξετε αν σε κάποια έκφραση ταιριάζει περισσότερο το συνιζημένο ή το ασυνίζητο. Ο συνιζημένος τύπος με τόνο (δυό) είναι λάθος.

    Ε
    έσο έτοιμος ή έσω έτοιμος; έσο έτοιμος (Το έσο είναι μεταγενέστερος τύπος της προστακτικής του ειμί και σημαίνει «να είσαι».)

    Κ
    καλύτερα ή καλλίτερα; καλύτερα [Διορθ]

    Μ
    μήνυση ή μύνηση; μήνυση [ΙστΟρθ] Ομοίως: μηνύω, μήνυσα, έχω μηνύσει.

    Τ
    τρένο ή τραίνο; τρένο [ΑπλΟρθ]
    Last edited by nickel; 17-04-2013 at 11:55 AM.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  3. #3
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    Χώρος για μελλοντική επέκταση
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  4. #4
    Senior Member bernardina's Avatar
    Join Date
    Mar 2012
    Location
    outskirts
    Posts
    5,941
    Gender
    Female
    Quote Originally Posted by nickel View Post
    Χώρος για μελλοντική επέκταση
    κλαυσίγελως ή κλαυσίγελος;
    Ζωή σου είναι ό,τι έδωσες
    τούτο το κενό είναι ό,τι έδωσες
    το άσπρο χαρτί.

    Γ.Σ.

  5. #5
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    Quote Originally Posted by bernardina View Post
    κλαυσίγελως ή κλαυσίγελος;
    Καλώς τον πρώτο μου πελάτη!

    Θα με βοηθήσετε περισσότερο αν δεν κάνετε προσθήκη μίας περίπτωσης ή είκοσι περιπτώσεων, αλλά, ας πούμε, πέντε περιπτώσεων μαζί.
    Είναι καλύτερο να προσθέσετε μία περίπτωση παρά καμία επειδή περιμένοντας να μαζέψετε πέντε ξεχάσατε και τη μία.
    Θα με βοηθήσετε επίσης αν ακολουθήσετε το ίδιο πρότυπο:
    κλαυσίγελος ή κλαυσίγελως; κλαυσίγελος [Δημοτική] Ο κλαυσίγελος, του κλαυσίγελου και όχι ο κλαυσίγελως, του κλαυσιγέλωτος. (Λεξιλογία)
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  6. #6
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    ουκ αν λάβοις, ουκ αν λάβεις ή ουκ αν λάβης; ουκ αν λάβοις (παρά του μη έχοντος). [ΑρχΟρθ] Έτσι στους Νεκρικούς διαλόγους του Λουκιανού.
    τοις πάσι, τοις πάσει ή τοις πάσοι; τοις πάσι [ΑρχΟρθ].
    εξαπίνης, εξ απίνης, εξ απήνης ή εξ’ απίνης; > εξαπίνης [ΑρχΟρθ] Γράφεται σαν μία λέξη ακόμα και στην Ιλιάδα.
    το ισχίο ή το ισχύο; το ισχίο [ΙστΟρθ]. Επίσης: ισχιαλγία και οσφυαλγία (ΟΧΙ ισχυαλγία)
    τριάμισι εκατομμύρια ή τρεισήμισι εκατομμύρια; τριάμισι εκατομμύρια, όπως και τρία εκατομμύρια, αλλά τρεισήμισι χιλιάδες.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  7. #7
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    ότι ή ό,τι; ότι = πως. ό,τι = οτιδήποτε (Στο οτιδήποτε δεν χρειάζεται υποδιαστολή.)
    Πες τους ότι θέλεις. = Πες τους πως θέλεις.
    Πες τους ό,τι θέλεις. = Πες τους οτιδήποτε θέλεις.


    Επίσης:
    το ότι. Π.χ. Είναι προς τιμήν του το ότι το παραδέχτηκε.
    παρά το ότι > παρότι (ΟΧΙ παρ’ ότι)
    με ό,τι (και γενικότερα: πρόθεση + ό,τι): Εντυπωσιάζει με ό,τι κι αν καταπιαστεί.
    Φράσεις: είναι ό,τι κι ό,τι | ό,τι έγινε έγινε | ό,τι έχω και δεν έχω | έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα | ό,τι και να γίνει

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?999
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  8. #8
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    Νηματάκι μου καλό, σ' έχω παραμελήσει! Να 'σουνα μόνο εσύ...

    αλίμονο ή αλλοίμονο; αλίμονο [Διορθ] (Επίκαιρη συζήτηση)
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  9. #9
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    κόρυζα ή κόριζα; Κόρυζα είναι το συνάχι (και γρίπη των πουλερικών) και κόριζα είναι ο κοριός (από το αρχαίο κόρις).

    Στην Ματζέντα υπάρχει τώρα ορθογραφικό λάθος που ελπίζουμε ότι θα διορθωθεί εν καιρώ.
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

  10. #10
    Administrator nickel's Avatar
    Join Date
    Feb 2008
    Location
    38.113583, 23.862870
    Posts
    45,910
    Gender
    Male
    καμία / καμιά ή καμμία / καμμιά; καμία / καμιά [Διορθ] (Από καν + μία. Το ν εξαφανίστηκε, όπως στα κάτι (καν + τι), κάποιος (καν + ποίος). ΕΛΝΕΓ: «η συνεκφορά δεν είχε παραγάγει διπλά σύμφωνα, τα οποία δεν προφέρονταν στη Μεσαιωνική Ελληνική». Και: ΛΚΝ)

    ποικίλλω ή ποικίλω; Εξαρτάται από το χρόνο:
    Ενεστώτας: ποικίλλω
    Παρατατικός: ποίκιλλα (συνέχεια)
    Αόριστος: ποίκιλα (μια φορά)
    Μέλλοντας εξακολουθητικός: θα ποικίλλω (συνέχεια) / Υποτακτική: να ποικίλλω
    Μέλλοντας στιγμιαίος: θα ποικίλω (μια φορά) / να ποικίλω
    Μετοχή : ποικίλλοντας
    Προστακτική: ποίκιλλε συνέχεια / ποίκιλε μια φορά
    Παρακείμενος: έχω ποικίλει
    Λόγια μετοχή: ποικίλλοντες, ποικίλλουσες, ποικίλλοντα

    ελλιπής ή ελλειπής; ελλιπής [ΙστΟρθ]
    (Με -ει- τα ελλείπω, ελλείποντες, ελλειπτικός)
    Μένω ΕυρώπηΣύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία: δεν οδηγούν πουθενά. (Λ. Κύρκος)Θα περάσει κι αυτό
    ΕΝΑ ΝΗΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΠΕΡΑ. Staying hungry, staying foolish. Το διαδίκτυο βλάπτει όταν δεν σκέφτεσαι.

Page 1 of 13 1 2 3 4 5 11 ... LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •