PDA

View Full Version : Απλολογίες: πυριτ(ιδ)αποθήκη και αποστρατι(ωτι)κοποίηση



UsualSuspect
08-09-2010, 10:17 PM
Και τις τέσσερεις λέξεις τις βρίσκω στο διαδίκτυο. Πιστεύω ότι τα πυριτιδαποθήκη και αποστρατιωτικοποίηση είναι σωστά, αλλά μου κάνει εντύπωση ο αριθμός των αποτελεσμάτων του αποστρατικοποίηση στο γκουγκλ. Μήπως είναι πια "νόμιμη" λέξη;
Ευχαριστώ

sarant
08-09-2010, 10:52 PM
Απλολογία, θα έλεγε κανείς, όπως τα αμφορεύς (< αμφιφορεύς) και τράπεζα (< τετράπεζα).

Στον κατάλογο να μπει και ο περιβαντολόγος, καθώς και ο αθλίατρος (< αθλητίατρος).
Βέβαια, σε αντίθεση με τον αμφορέα, η στρατικοποίηση και ο περιβαντολόγος είναι τυποι μειωμένου κύρους... σήμερα.

nickel
08-09-2010, 11:00 PM
Την *πυριταποθήκη δεν την ήξερα, αλλά δεν με ξενίζει, έχουμε αρχίσει να συνηθίζουμε το κουτσούρεμα (τη λανθασμένη απλολογία) αφού τη βρίσκουμε κάθε τόσο σε επίσημη σύνθεση. Αν δεν μας έρχονταν τα πετροδολάρια κατευθείαν απέξω, θα τολμούσαμε εμείς να τα πούμε έτσι; Κι αν τα λέγαμε πετρελαιοδολάρια και του ξέφευγε κανενός το πετροδολάρια, θα το είχαμε κάνει νήμα. (Αυτό δεν σημαίνει ότι θα δεχτούμε την *πυριταποθήκη τώρα...).

Η *αποστρατικοποίηση ωστόσο είναι παλιά γνώριμη — χε χε, την ξέρει κι ο διορθωτής μου, μόνο φιλιά δεν ανταλλάξανε. Το ΛΝΕΓ αναγκάζεται να τη βάλει δίπλα στην αποστρατιωτικοποίηση για να μπορέσει να τη χαρακτηρίσει εσφαλμ. Το ΛΚΝ, που συχνά προσφέρει στέγη σε τέτοια αποπαίδια, γυρίζει την πλάτη σ' αυτήν. Εγώ χρησιμοποιώ τους σωστούς τύπους, δεν θέλω πονοκεφάλους, αφήνω για άλλους τις ταρζανιές.

nikosl
09-09-2010, 11:40 AM
αν φτιάχνει κανείς λίστα, νομίζω πρέπει να βάλει και την (πολύ άκομψη) πολυμελίτιδα. Στο γκουγκλ βλέπω μόνο 2 αποτελέσματα, αλλά στον προφορικό λόγο σας διαβεβαιώ ότι λέγεται συχνά.

nickel
09-09-2010, 11:48 AM
πολυμελίτιδα
Γνωστή φλεγμονή των ατόμων με πολυμελείς οικογένειες. Σε έξαρση όταν τα παιδιά πάνε στο σχολείο, οπότε καίγεται κανονικά η γούνα των πατεράδων.

Zazula
09-09-2010, 12:03 PM
Υπάρχει και η ελληνοποίηση εκεί όπου ο προσεκτικός θα χρησιμοποιούσε την ελληνικοποίηση.

nikosl
09-09-2010, 12:10 PM
Χμ... το θέμα του Ζάζουλα είναι γενικότερο. Οταν κάποια φορά είχα να μεταφράσω το iraqinization of the war προτίμησα το ιρακοποίηση (παρότι ακουστικά μου άρεσε περισσότερο το ιρακινοποίηση). Ο λόγος ήταν ότι η κλασική έκφραση που έχει περάσει και στη βιβλιογραφία ήταν βιετναμοποίηση του πολέμου, ούτε βιετναμεζοποίηση, ούτε βιετναμεζικοποίηση. Θα μου πείτε τότε το αντίστοιχο θα ήταν η Ελλαδοποίηση. Και θα έχετε δίκιο....

Zazula
09-09-2010, 12:20 PM
Νομίζω ότι υπάρχει σημασιακή διάκριση μεταξύ ελληνοποίησης (κάνω κάποιον Έλληνα) και ελληνικοποίησης (κάνω κάτι ελληνικό). Λογικά και ελλαδοποίηση είναι το να κάνεις ένα μέρος (σαν την) Ελλάδα.

drsiebenmal
09-09-2010, 12:26 PM
Εμένα πάντως μου φαίνεται ότι έχουν διαφορετικό περιεχόμενο οι όροι ελλαδοποίηση και ελληνοποίηση. Αν πχ διαδιδόταν το δικό μας μοντέλο δημόσιας διοίκησης στην Ευρώπη, θα μπορούσαμε να μιλάμε για «ελλαδοποίηση» της ευρωπαϊκής δημόσια διοίκησης --ή όχι;

Παρεμπ: Το πρώτο γραπτό παράδειγμα απλολογίας που θυμάμαι ήταν σε κάποιο τεύχος Διαπλανητικών (κόμιξ των 60s), όπου οι τότε Γήινοι υποδέχονται τους ταξιδιώτες του μέλλοντος με τη φράση «Ποίστε; Πωσπάσ'τε τοχός;» και ο μεταφραστής σημείωνε: «Στο μέλλον, η γλώσσα θα έχει απλουστευτεί. Σήμερα θα λέγαμε: "Ποιοι είστε; Πώς περάσατε το τείχος;"»

Ε, ναι, για να γράφω απομνημονεύματα, μας πρόλαβε ο γατοναύτης... :)

nikosl
09-09-2010, 12:47 PM
Συμφωνούμε. Προφανώς υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δύο ή τρία. Απλώς εδώ η απλολογία είναι λίγο πιο μπερδεμένη. Γιατί το ελληνικοποίηση --> ελληνοποίηση πέφτει πάνω σε ένα ήδη υπαρκτό και αποδεκτό ελληνοποίηση και έτσι (κατά τη γνώμη μου) έχει παγιωθει περισσότερο το ελληνοποίηση. Να το πω αλλιώς: η διόρθωση εδώ είναι πιο δύσκολη, γιατί σε κάποιον που λέει πολυμελίτιδα του λες "ξέρεις είναι πολιομυελίτιδα" αλλά σε κάποιον που λέει ελληνοποίηση, πρέπει να του εξηγήσεις ότι υπάρχουν δύο διακριτές λέξεις.
Επίσης, μια επιρροή πρέπει να έχουν τα αγγλικά, που έχουν μία λέξη και για το εθνικό επίθετο και για την εθνικότητα, και έτσι παράγουν ομοίως και τα -ization -isation.

nickel
09-09-2010, 12:56 PM
Μια και το παρασοβαρέψαμε...

ΛΝΕΓ:
απλολογία (η) {απλολογιών} ΓΛΩΣΣ. η σίγηση ολόκληρης συλλαβής, όταν ακολουθεί στην ίδια λέξη συλλαβή που περιέχει το ίδιο σύμφωνο (με όμοιο ή διαφορετικό φωνήεν), γεννώντας λόγω τής επανάληψης αίσθημα κακοφωνίας, π.χ. τετράπεζα > τράπεζα, διδάσκαλος > δάσκαλος, αμφιφορεύς > αμφορέας.

Αγγλική Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Haplology


Haplology is defined as the elimination of a syllable when two consecutive identical or similar syllables occur. The phenomenon was identified by American philologist Maurice Bloomfield in the 20th century. Linguists sometimes jokingly refer to the phenomenon as "haplogy" (subjecting the word "haplology" to haplology).

Examples
Basque: sagarrardo > sagardo 'apple cider'
English:

Engla land > England
morpho phonology > morphonology
Colloquial:

library (RP: /'laɪbrərɪ/) > libry /'laɪbrɪ/
particularly > particuly
pierced-ear earrings > pierced earrings
probably > probly
February > febry
Hamamelididae (disallowed spelling: Hamamelidae)
Nycterididae > Nycteridae
mono nomial > monomial
Latin: nutritrix > nutrix 'nurse'
Homeric Greek: amphiphoreus > amphoreus 'two-handled pitcher'


Γαλλική Wikipedia: http://fr.wikipedia.org/wiki/Haplologie


Une haplologie, ou hapaxépie, est l'amuïssement d'un ou plusieurs phonèmes répétés ou proches. Ainsi, l'ectricité pour l'électricité serait un cas d'haplologie. On cite parfois, par jeu, haplogie comme exemple d'haplologie, mais cette forme n'existe pas dans l'usage réel.
Parfois considérée comme fautive (dans les cas précédents), elle peut cependant être lexicalisée :
• le mot amphore vient du grec amphoreus, forme simplifiée par haplologie d'amphiphoreus, c'est-à-dire « que l'on porte (pher-) des deux côtés (amphi) » ;
• tragi-comique, forme simplifiée de tragico-comique ;
• morphonologie, employé délibérément par certains auteurs au lieu de morpho-phonologie ;
• dysmorphobie, forme simplifiée de dysmorphophobie ;
• Clermont-Ferrand, forme simplifiée de Clermont-Montferrand ;
• en anglais, probably provient de la simplification de *probable-ly, phénomène qui s'applique à tous les adverbes de ce type.
L'haplologie porte parfois sur un mot :
Lorsqu'à la question : « Iras-tu au concert demain ? », l'on répond : « Oui, j'irai », on supprime par haplologie l'adverbe de lieu y. En effet, la forme grammaticalement correcte serait : « Oui, j’y irai ». Mais la répétition du son [i] (y-i) étant considérée comme euphoniquement gênante, on supprime l'adverbe y en évitant ainsi le hiatus. Si la question avait été posée avec le verbe être : « Seras-tu au concert demain ? », la réponse : « Oui, j'y serai » ne posant pas le même problème euphonique, l'adverbe y reprendrait naturellement sa place.
De même, lorsqu'à la question : « As-tu obtenu des renseignements de cette personne ? » l'on répond « Oui, j'en ai obtenu », on supprime par haplologie l'un des pronoms adverbiaux en. En effet, la « bonne » réponse devrait être : « Oui, j'en en ai obtenu », l'un des pronoms en étant mis pour « des informations », l'autre pour « de cette personne ». L'un des deux est supprimé pour éviter un en en disgracieux.


Άλλες ελληνικές απλολογίες
Αποδεκτές:
αναρτήρας αντί *αναρτητήρας
αστροπελέκι αντί *αστραποπελέκι
πετραχήλι αντί *περιτραχήλιον
χασικλής αντί *χασισικλής
χωρατό αντί *χωρατευτό
Μη αποδεκτές:
*ανημέρωτος αντί ανενημέρωτος
και αυτές που είπαμε. Άλλες;


Δεκτές και οι ενδιαφέρουσες παραπομπές σε άλλα διαδικτυακά κείμενα.

Alexandra
09-09-2010, 01:13 PM
Να ρωτήσω κάτι για το αντίστροφο φαινόμενο; Να προσθέτουμε συλλαβή εκεί που δεν έπρεπε να υπάρχει, επειδή δεν είναι ο σωστός γραμματικός τύπος; Θα διορθώνατε σε υπότιτλο τον τύπο "Με απαγάγει" ή θα το αφήνατε;

nikosl
09-09-2010, 01:35 PM
Εγώ θα το διόρθωνα, αλλά θα έκανα ό,τι δυνατόν για να αποφύγω το "με απάγει".

nickel
09-09-2010, 02:31 PM
Θα διορθώνατε σε υπότιτλο τον τύπο "Με απαγάγει" ή θα το αφήνατε;
Αν το έλεγε άνθρωπος που θα έκανε παρόμοια λάθη στα αγγλικά, θα του το άφηνα (αρκεί να ήξερα ότι οι συνθήκες είναι τέτοιες που δεν θα πρέπει να δικαιολογούμαι μετά επί πέντε σεζόν στους λαθοθήρες). Εγώ ο ίδιος δεν έχω κανένα πρόβλημα να πω: κάθε νύχτα έρχονται τρία ουρί και με απάγουν. Με πηγαίνουν... (αφήστε με τώρα στη φαντασίωσή μου).

drsiebenmal
09-09-2010, 02:43 PM
Για γιάρδες/υάρδες > ναυπηγεία (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=6996) του 19ου αιώνα πήγα να ψάξω στο Ονοματολόγιον ναυτικόν του Παλάσκα, ορίστε τι βρήκα:

http://www.lexilogia.gr/forum/picture.php?albumid=26&pictureid=307


Η πυριτοθήκη, la soute aux poudres, saint-barbe, powder-magazine.

Αυτή και αν είναι απλολογία... :)

nickel
09-09-2010, 02:54 PM
Μάλιστα. Το ΛΝΕΓ λημματογραφεί (με την ίδια σημασία) την πυριτοδόκη.

Zazula
11-09-2010, 11:54 PM
Ίσως αξίζει να δούμε κι ένα ενδιαφέρον φαινόμενο όπου ένας ελληνογενής ξένος όρος έχει σχηματιστεί με απλολογία, αλλά ο ελληνικός όρος που σχηματίζεται για να τον αποδώσει είναι χωρίς απλολογία. Παράδειγμα: Sarcoptes = Σαρκοκόπτης, sarcoptic = σαρκοκοπτικός / σαρκοκοπτική / σαρκοκοπτικό, Sarcoptidae = Σαρκοκοπτίδες / Σαρκοκοπτίδαι (παρεμπ, αν σας άνοιξα την όρεξη για τα ακάρεα, διαβάστε εδώ: http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=5124).

sarant
12-09-2010, 11:21 AM
Καθυστερημένα να προβάλω αντίρρηση στην άποψη (νομίζω του Ζάζ.) ότι ένας προσεκτικός θα έλεγε "ελληνικοποίηση" αντί "ελληνοποίηση". Ευτυχώς τέτοιοι προσεκτικοί δεν υπάρχουν -λέμε άλλωστε αμερικανοποίηση και τουρκοποίηση, έτσι;

Zazula
12-09-2010, 11:31 AM
Καθυστερημένα να προβάλω αντίρρηση στην άποψη (νομίζω του Ζάζ.) ότι ένας προσεκτικός θα έλεγε "ελληνικοποίηση" αντί "ελληνοποίηση". Ευτυχώς τέτοιοι προσεκτικοί δεν υπάρχουν -λέμε άλλωστε αμερικανοποίηση και τουρκοποίηση, έτσι;
Ο Ζαζ είπε ότι ένας προσεκτικός θα έλεγε "ελληνικοποίηση" αντί "ελληνοποίηση" εκεί όπου όντως χρειάζεται να πούμε "ελληνικοποίηση" (όχι, δηλαδή, σε όλες τις χρήσεις):

Υπάρχει και η ελληνοποίηση εκεί όπου ο προσεκτικός θα χρησιμοποιούσε την ελληνικοποίηση.
Και τώρα η σειρά μου να διαφωνήσω με τον sarant: Τέτοιοι προσεκτικοί υπάρχουν. Όταν μιλάμε για προμήθειες και υλικά, στα επίσημα κείμενα έχουμε ελληνικοποίηση, τη δε αμερικανοποίηση και τουρκοποίηση τη βρίσκω να χρησιμοποιείται σωστά — διότι δεν την έχω συναντήσει αναφερόμενη σε προμήθειες και υλικά.

nickel
12-09-2010, 11:40 AM
Άμα θα βρείτε άκρη μ' αυτά, πείτε μου ποιο είναι το σωστό (τα παραδείγματα, όλα από την Καθημερινή):

...η αποβαλκανικοποίηση του ωραρίου...
Αποβαλκανιοποίηση (τίτλος στο ίδιο άρθρο (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyepix_2_23/09/2001_5258))
Η αποβαλκανοποίηση των Βαλκανίων


Μετά, μπορούμε να περάσουμε στη βιομηχανοποίηση. Και πάει (κ)λέγοντας...

sarant
12-09-2010, 12:15 PM
Ο Ζαζ είπε ότι ένας προσεκτικός θα έλεγε "ελληνικοποίηση" αντί "ελληνοποίηση" εκεί όπου όντως χρειάζεται να πούμε "ελληνικοποίηση" (όχι, δηλαδή, σε όλες τις χρήσεις):

Και τώρα η σειρά μου να διαφωνήσω με τον sarant: Τέτοιοι προσεκτικοί υπάρχουν. Όταν μιλάμε για προμήθειες και υλικά, στα επίσημα κείμενα έχουμε ελληνικοποίηση, τη δε αμερικανοποίηση και τουρκοποίηση τη βρίσκω να χρησιμοποιείται σωστά — διότι δεν την έχω συναντήσει αναφερόμενη σε προμήθειες και υλικά.

Η λεπτή διάκριση ότι η ελληνικοποίηση είναι για τις προμήθειες και τα υλικά ενώ η ελληνοποίηση για όλα τα άλλα μου φαίνεται, με όλο το σεβασμό, τεχνητή και εξαιρετικά δύσκολο να κρατηθεί στην πράξη, αλλά και αυθαίρετη: γιατί τάχα μόνο των υλικών και των προμηθειών και όχι, έστω, των προγραμμάτων Η/Υ;

Στην πραγματικότητα, η διάκριση (υποτίθεται ότι) στηρίζεται στο δίπολο: ελληνοποίηση σημαίνει "κάνω κάποιον Έλληνα" ενώ ελληνικοποίηση "κάνω κάτι ελληνικό", όπως άλλωστε λέει και ο Ζάζουλας εδώ:
http://www.lexilogia.gr/forum/showpost.php?p=79580&postcount=8

Αν όμως είναι έτσι, τότε είναι έωλος ο ισχυρισμός ότι η αμερικανοποίηση και η τουρκοποίηση χρησιμοποιούνται σωστά επειδή τάχα δεν αναφέρονται σε προμήθειες και υλικά! Όταν κάποιοι λένε για κίνδυνο τουρκοποίησης της Θράκης, ολοφάνερα εννοούν τον κίνδυνο να γίνει τουρκική η Θράκη -άρα, θα "έπρεπε" (κατά Ζάζουλα) να λένε "τουρκικοποίηση", λέξη ανύπαρκτη.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι σε κανένα λεξικό δεν υπάρχει λέξη "ελληνικοποίηση" (Μπαμπινιώτης, ΛΚΝ, Δημητράκος), ούτε συνθετικό "ελληνικ-" στον Μπαμπινιώτη.

Τέλος, να πω ότι η διατύπωση "εκεί όπου ο προσεκτικός θα χρησιμοποιούσε την ελληνικοποίηση" είναι ή άστοχη ή προσβλητική για μένα προσωπικά και τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων ομιλητών διότι υπονοεί ότι είμαι απρόσεχτος. Θα προτιμούσα μια διατύπωση με "προσεκτική χρήση", αν και πάλι άστοχη θα ήταν κτγμ σύμφωνα με τα παραπάνω.

Επιμένω σ' αυτό και δεν το θεωρώ παρωνυχίδα, επειδή υπάρχουν άλλοι (και δεν εννοώ, προς Θεού, τον Ζάζουλα, αλλά π.χ. τον Μπαμπινιώτη) που με το τερτίπι των "προσεκτικών χρηστών" απαξιώνουν τρομοκρατικά τους τύπους που δεν είναι της αρεσκείας τους.

Zazula
12-09-2010, 01:45 PM
Η διάκριση (κατ' εμέ, αφού το θέλεις έτσι) στηρίζεται στο δίπολο που είχα αναφέρει προηγουμένως και τσιτάρεις κι εσύ· προμήθειες και υλικά ήταν απλώς χαρακτηριστικά παραδείγματα. Για τα προγράμματα Η/Υ είχε γίνει μια συζήτηση εδώ: http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=186.0. Κάποιες εταιρείες λογισμικού (όπως π.χ. η SAP) χρησιμοποιούν πάντως ήδη την ελληνικοποίηση: http://www.sap.com/greece/partners/alpha/elsop.epx. Τέλος, η ιδιαίτερη αναφορά στον χώρο των προμηθειών έγινε με τη λογική ότι εκεί ο όρος είναι ήδη επισήμως εδραιωμένος και σε χρήση. Το αν θα αρνηθούμε την ύπαρξη της ελληνικοποίησης επειδή δεν υπάρχει στα λεξικά να το θυμάμαι, ωστόσο, κάθε φορά που εντοπίζουμε και αναδεικνύουμε ελλείψεις τους. :)

Πάμε τώρα στην τουρκοποίηση κ.τ.ό. Στην πλειονότητα των χρήσεων (για την ακρίβεια, σε όλες όσες είδα προσωπικά) κάλλιστα μπορούμε να πούμε ότι εννοείται και το ότι κάτι (π.χ. η Θράκη ή η κατεχόμενη Κύπρος) γίνεται σαν την Τουρκία* ή ότι κάποιοι (π.χ. οι Μουσουλμάνοι) γίνονται Τούρκοι**. Όσοι μιλάνε για τουρκοποίηση της εκπαίδευσης στη Θράκη, δεν λένε (πιστεύω) ότι η εκπαίδευση γίνεται κυριολεκτικά τουρκική — απλώς ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Τουρκίας / δίνει συνείδηση Τούρκου σε όσους την παρακολουθούν. Για να πούμε ότι η ελληνική Θράκη γίνεται πραγματικά τουρκική, θα πρέπει να μεσολαβήσει κατάκτηση ή προσάρτηση (νομίζω). :)

Για το άστοχο της έκφρασης, ζητώ συγγνώμη — δεν ήθελα να προσβάλω κανέναν.

______
** «Η αλλαγή τοπωνυμίων στην κατεχόμενη Κύπρο ως μέσο τουρκοποίησης.»
** «Το πρόγραμμα προωθεί τα δίγλωσσα νηπιαγωγεία, έτσι ώστε η τουρκοποίηση όλων των Μουσουλμάνων της Θράκης να αρχίζει από τη νηπιακή ακόμη ηλικία.»
.

sarant
12-09-2010, 02:05 PM
Δεκτή η παρατήρηση για τα κενά των λεξικών και είμαι ο πρώτος που τα επισημαίνω (καμιά φορά τα αποκαλώ και τρύπες). Ωστόσο, όταν η απουσία ενός τύπου από τα λεξικά συνδυάζεται με ελάχιστες γκουγκλιές, αυτό ίσως κάτι δείχνει -πολύ περισσότερο όταν ένα ρυθμιστικό λεξικό σαν του Μπαμπινιώτη δεν δέχεται καν ότι το "ελληνικ-" αποτελεί δόκιμο πρώτο συνθετικό.

Σε ό,τι με αφορά, ο τύπος "ελληνικοποίηση" είναι αδόκιμος και θα τον διόρθωνα αν τον έβλεπα σε κείμενο, ακόμη κι αν είχε να κάνει με προμήθειες.

Tipoukeitos
13-09-2010, 12:35 PM
Γνωστή φλεγμονή των ατόμων με πολυμελείς οικογένειες. Σε έξαρση όταν τα παιδιά πάνε στο σχολείο, οπότε καίγεται κανονικά η γούνα των πατεράδων.

Αχβάχ, είναι ανάγκη να μου το κοπανάς;

Earion
13-09-2010, 01:34 PM
Συγγνώμη, εγώ είμαι από χωργιό και, προτού καταλήξω στα ελληνικο- ή ελληνο- ποίηση, θα κοίταζα μήπως μπορούσε να με εξυπηρετήσει το εξελληνισμός.

SBE
13-09-2010, 01:49 PM
Συγγνώμη, εγώ είμαι από χωργιό και, προτού καταλήξω στα ελληνικο- ή ελληνο- ποίηση, θα κοίταζα μήπως μπορούσε να με εξυπηρετήσει το εξελληνισμός.

Και εκτουρκισμός και άλλα παρεμφερή.
Είμαι κι εγώ από χωριό. :cool:

nickel
13-09-2010, 01:55 PM
Δεν έχω υπόψη μου κάποια σχετική μελέτη, οπότε σαν πρόταση εργασίας καταθέτω τις εξής σκέψεις:

Κατά κανόνα, όταν έχουμε σύνθεση με δεύτερο συνθετικό –ποιώ ή –ποίηση ή λέξεις με παρόμοια σημασία, τηρείται η διαφορά ανάμεσα σε επίθετο και ουσιαστικό. Π.χ. πολιτογράφηση – πολιτικοποίηση, εθνογένεση – εθνικοποίηση. Έχουμε περιπτώσεις με δύο τύπους χωρίς ιδιαίτερη διαφορά, π.χ. μαζοποίηση – μαζικοποίηση. Και έχουμε και περιπτώσεις που θα λέγαμε ότι υπάρχει απλολογία, π.χ. βιομηχανοποίηση. Ή που η απλολογία φαίνεται να έχει επικρατήσει, π.χ. η ψηφιοποίηση σε σχέση με την ψηφιακοποίηση.

Ωστόσο, στην περίπτωση εθνωνυμικών (και άλλων τοπωνυμικών; και των κυριώνυμων;) στη θέση του πρώτου συνθετικού φαίνεται ότι με επιρροή από τα λατινικά και τις γλώσσες που πήραν αυτή τη σύνθεση από τα λατινικά, το πρώτο συνθετικό κρατά σε όλες τις περιπτώσεις τη απλούστερη και πιο λόγια μορφή του. Π.χ. ρωσο-ιαπωνικός, ρωσοποίηση της ενέργειας, αμερικανοποίηση της κουλτούρας, αραβοποίηση των παραμυθιών, μακεδονοποίηση, (απο)σταλινοποίηση. Θα πούμε δηλαδή ιαπωνοποίηση και όχι γιαπωνεζοποίηση (προτιμούμε το λόγιο). Και όχι ιαπωνικοποίηση του μάνατζμεντ, ενώ το γιαπωνεζικοποίηση δοκιμάζει τις αντοχές μας σε δύο ταμπλό. Ο εξιαπωνισμός δοκιμάζει άλλες αντοχές.

Αν ισχύει αυτή η υπόθεση, τότε θα προτιμήσουμε το ελληνοποίηση ακόμα και όταν θα θέλαμε να πούμε ελληνικοποίηση.

Σε όλες τις περιπτώσεις μελετάμε πρώτα αν μας κάνει το κλασικό λόγιο εξελληνισμός κ.ο.κ. (σχετικά και εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=24063#post24063)). Η λύση αυτή δεν προσφέρεται σε όλες τις περιπτώσεις, οπότε καλό είναι να λύσουμε και το πρόβλημα της –ποίησης.

nickel
28-10-2010, 09:46 PM
Έχουμε ξεχάσει την οικονομετρία, μια από τις πιο σιχαμερές απλολογίες, που σιχαμερή τη βρήκαμε (econometrics) και σιχαμερή την κρατήσαμε.

Zazula
02-05-2012, 08:16 PM
Ο Βενιζέλος ξανάκανε της μόδας και την αλβανοποίηση (που υπήρχε π.χ. και προ πενταετίας: http://www.ardin.gr/?q=node/304).

Hellegennes
03-05-2012, 04:54 AM
Να πω κι εγώ κάτι, με την σειρά μου. Η ψηφιοποίηση δεν είναι απλολογία εκτός κι αν αναφέρεται στο πέρασμα μιας συσκευής από αναλογική σε ψηφιακή. Π.χ. "η ψηφιοποίηση των φωτογραφικών μηχανών". Ωστόσο δεν ξέρω κατά πόσο χρησιμοποιεί κανείς την λέξη σε αυτήν την χρήση. Όταν λέμε ψηφιοποίηση, εννοούμε την μετατροπή ενός αναλογικού σήματος σε ψηφία. Το σύστημα είναι που λέγεται ψηφιακό· το σήμα αποτελείται από ψηφία. Η ψηφιοποίηση ενός σήματος είναι η μετατροπή του σε ψηφία (δυαδικά).

nickel
03-05-2012, 10:40 AM
Η ψηφιοποίηση ενός σήματος είναι η μετατροπή του σε ψηφία (δυαδικά).
Καλημέρα. Υποτίθεται ότι και σ' αυτή την περίπτωση (της μετατροπής αναλογικού σήματος σε ψηφιακό) θα ήταν σωστό, συνεπές, λογικό να μιλούσαμε για ψηφιακοποίηση. (Το αντίστροφο δεν θα ήταν αναλογικοποίηση;) Μας επηρεάζει το γεγονός ότι έχει επικρατήσει το digitization σε βάρος τού digitalization. Και αυτή η ψηφιακή μορφή δεν είναι κάτι διαφορετικό από περίπτωση σε περίπτωση; Θα μπορούσαμε να λέμε ψηφιοποίηση για κάποια και ψηφιακοποίηση για κάποια άλλα; Παρ' όλα αυτά, δεν λέω ότι πρέπει να επιβάλουμε την ψηφιακοποίηση στη θέση της ψηφιοποίησης. Πάει αυτό.