Και σχιζολεξία και αποστροφομανία [Archive]

Zazula

24-03-2011, 01:58 AM

Διάβαζα το σχόλιο του Στάντη Αποστολίδη (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5048-Γ.-Μπαμπινιώτη-Ετυμολογικό-λεξικό-της-Νέας-Ελληνικής-Γλώσσας-—-Σχόλια&p=100357&viewfull=1#post100357) για το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη (ΕΛΝΕΓ), και δεν μπόρεσα να μην προσέξω ένα «επί πλέον» που έχει στην τρίτη παράγραφο. Το γκουγκλ αποκαλύπτει ότι πολλοί το γράφουν έτσι (http://www.google.com/search?hl=en&source=hp&biw=1424&bih=717&q=%22%CE%B5%CF%80%CE%AF+%CF%80%CE%BB%CE%AD%CE%BF%CE%BD%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=). Αν το επιχείρημα είναι ότι το επίρρ. επιπλέον ταυτίζεται με το ουδ. τής μτχ επιπλέων (επιπλέουσα, επιπλέον), κι επομένως η γραφή σε δύο λέξεις διασφαλίζει την αποφυγή σύγχυσης, να επισημάνω ότι αφενός μεν και το επίρρ. πλέον ταυτίζεται με το ουδ. τής μτχ πλέων (πλέουσα, πλέον), αφετέρου δε η σύνταξη και το περικείμενο είναι αυτά που διασφαλίζουν την αποφυγή πρόκλησης σύγχυσης (και στις δύο περιπτώσεις). Τα λεξικά μας αναγνωρίζουν σήμερα (παρότι η αρχ. φράση, στον Θουκυδίδη κ.ά., ήταν δίλεκτη) αποκλειστικά μονολεκτικό το επίρρ. επιπλέον.

Διανηματική σύνδεση:
Στα της Καλλίστης σχιζολεκτικά έχουμε αφιερωμένο νήμα τῇ Καλλίστῃ (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?348-Ξ¤Ξ·-ΞΞ±Ξ»Ξ»Ξ―ΟƒΟ„Ξ·).
Για το ποιες λέξεις έχουν εδραιωθεί με μονολεκτική γραφή, βλ. Μία ή δύο λέξεις; Τέλος πάντων ή τελοσπάντων; (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?104-Μία-ή-δύο-λέξεις-Τέλος-πάντων-ή-τελοσπάντων).

drsiebenmal

03-09-2011, 10:07 PM

Νομίζω πως εδώ έχουμε πλέον μια νέα κλιμάκωση του φαινομένου (και μη γελάτε ούτε επειδή προέρχεται από αθλητικό ιστότοπο (http://www.redplanet.gr/Editorial/pantelis_diamantopoulos/almperto-kalofagw-ta.1353693.html) --τον διαβάζουν χιλιάδες γάβροι, ούτε για το θέμα --που τηγανίζει τους γάβρους).

http://lexilogia.gr/forum/attachment.php?attachmentid=1984&d=1315080305

Και τώρα, αφού έκανα το λεξιλογικό καθήκον μου, πάω να μελετήσω το άρθρο και τα σχόλια...

Hellegennes

03-09-2011, 10:32 PM

Εγώ συνηθίζω να γράφω τις σύνθετες όπως τις προφέρει ο κόσμος γύρω μου. Κανείς δεν προφέρει "τελοσπάντων", από τον κόσμο που ξέρω. Όλοι τονίζουν κανονικά το "τέλος". Κανείς, επίσης, δεν λέει και "επί πλέον".

Πάντως ακόμα δεν έχω δει κανέναν να γράφει "κ' αν εις" (έχω δει όμως "κ' αν").

Αυτό το καλοφάγω τα, δεν έχω καταλάβει αν πρόκειται περί κάποιου αστείου ή είναι απλώς το επόμενο βήμα μιας νέας υστερίας. Μένει μόνο να διαβάσουμε και για το "ανάποδο γαμώ το". Ο γκούγκλης με πληροφορεί ότι κυκλοφορεί και το "ανάποδο γαμώ το".

Alexandra

28-10-2011, 06:24 AM

Από ένα σχόλιο στη Lifo, μια σχιζολεξία που δεν την έχω ξαναδεί:
Είμαι ένας απο αυτούς τους νέους, έχω πτυχία (προπτυχιακό-μεταπτυχιακό) με καλούς βαθμούς, έχω ξένες γλώσσες, άριστη γνώση Η/Υ κι εμπάς η περιπτώση ότι χαρακτηρίζει ένα "καλό" βιογραφικό.
Παρά το γεγονός ότι το σχόλιο είναι πάνω σ' ένα τραγικό θέμα (http://www.lifo.gr/mag/columns/4331), η συγκεκριμένη χρήση της ελληνικής γλώσσας σε κάνει να αναρωτιέσαι για τα "πτυχία με καλούς βαθμούς". (Λίγη ώρα μετά, κάποιος μπήκε και του επεσήμανε το λάθος για να μην το ξανακάνει στο μέλλον.)

sarant

28-10-2011, 09:32 AM

Ούτε εγώ το είχα ξαναδεί!

Για τη μπριτζιστική ορολογία, πάντως, εμπάς (γαλλ. impasse) είναι το αγγλικό finesse.

SBE

28-10-2011, 10:04 PM

Απαράδεκτος, δεν ξέρει ο καλός φοιτητής ότι είναι εμπάσει περιπτώσει;

Alexandra

29-10-2011, 09:46 AM

Απαράδεκτος, δεν ξέρει ο καλός φοιτητής ότι είναι εμπάσει περιπτώσει;
Πρέπει να βάζεις και γελαστές φατσούλες όταν τα γράφεις αυτά.

SBE

29-10-2011, 07:17 PM

:devil:;):lol::lol:

Hellegennes

30-10-2011, 12:30 PM

Πέρα από το τραγικό λάθος, το "εν πάση περιπτώσει" έπρεπε να ήταν "τέλος πάντων".

drsiebenmal

15-12-2011, 02:53 PM

Μια νέα εξέλιξη: Στο σημερινό άρθρο (http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=11041) της Ρίκας Βαγιάνη κόπηκε επιτέλους ο γόρδιος δεσμός σχιζολεξίας και αποστροφομανίας: Σχιζολεξία χωρίς αποστρόφους: Αφ ενός και αφ ετέρου! (Ελπίζω να δικαιο λογ είται από το σοκ της, όπως το περιγράφει η συν παθέστατη αρθρο γράφος):

[...] Δεν βοηθάτε την κατάσταση, πατριώτες, ξεχέζοντας συλλήβδην τους Ελληνες του εξωτερικού. Αφ ενός, δεν έχετε δίκιο: (να το κουβεντιάσουμε, βεβαίως, είμαι έτοιμη). Αφ ετέρου, στρώνετε πλούσιο τραπέζι σε περίεργους –επιεικώς- κύκλους επιρροής, [....]

Κάτι αφορίσουμε, αφελληνίσουμε που της ξέφυγαν, ελπίζω να ήταν τελευταία φορά...

Earion

20-12-2011, 11:44 AM

Έπεσε στα χέρια μου το παρακάτω δημόσιο έγγραφο:

ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ.
Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ. ΤΜΗΜΑ Α΄.
Εγκύκλιος Αριθ. Πρωτ. 97364/Γ2 (Μαρούσι, 30-08-2011)
ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας
της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012

υπογραφή: Η υφυπουργός Παρασκευή Χριστοφιλοπούλου

και με την πρώτη κιόλας ματιά εντυπωσιάστηκα από μια έντονη σχιζολεκτική προσήλωση. Ανθολογώ από το κείμενο της εγκυκλίου:

«σε περίπτωση συν-επίβλεψης» (τέσσερις φορές)
«προ-αναφέρθηκε»
«επανα-αξιολόγηση»

Και από το «Βιβλίο του εκπαιδευτικού», που παρατίθεται αυτούσιο, έφτιαξα τον κατάλογο που σας παρουσιάζω. Δεν επιμένω ότι όλα είναι σχιζολεκτικά (λ.χ. το «κοινωνικο-οικονομικός» συχνότερα γράφεται με ενωτικό παρά χωρίς), μερικά όμως αξίζει να μπούνε στην προθήκη με τα παράξενα:

Δασκαλο-μαθητική λεκτική επικοινωνία και δια-μαθητική συνεργασία
υπο-θέμα, υπο-θέματος,
υπο-θέματα, υπο-θεμάτων
υπο-ερωτήματα
πρωτο-εφαρμόστηκαν
μετα-Λυκειακές σπουδές
ενδο-σχολικής επιμόρφωσης
τυπο-εκδοτικά χαρακτηριστικά
μεσο-αστικές νόρμες
κοινωνικο-μορφωτικών στρωμάτων
ασχέτως κοινωνικο-οικονομικής προέλευσης
αυτο-αντίληψη
αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση
μακρο-εννοιών
μικρο-ομάδες
ενδο-ομαδικές και δι-ομαδικές συνθέσεις
δι-ομαδική συνεργασία
ενεργός αλληλο-παρωθητική επικοινωνία
αυτο-ρυθμιζόμενη σχολική μάθηση
να ερμηνεύσουν αυτο-κριτικά
δηλώσεις αλληλο-αποδοχής, αλληλο-ενθάρρυνσης και αλληλο-στήριξης

Μετά απ’ όλα αυτά ποιος καλός άγγελος ενέπνευσε τον συντάκτη και έβαλε παντού: «ομαδοσυνεργατική προσέγγιση μάθησης»;

daeman

20-12-2011, 01:11 PM

Αμάν, μισές δουλειές κάνουν. Ξέ-χασαν να χωρίσουν την περί-πτώση, την επί-κοινωνία, τη συν-εργασία, την επί-μόρφωση, τη συν-θέση, την προ-έλευση, το επί-αρμόζω και την προς-έγγιση. Οι συν-δεσμοί δεν συν-δέουν (όλοι δια-ζευκτικοί είναι πλέον) και οι προ-θέσεις δεν προ-ηγούνται (μόνο όταν είναι προ-θέσεις δια-ζυγίου).
Την αντί-ληψη δεν τη λογαριάζω, δεν υπάρχει αυτό το φρούτο. Όσο για την ομαδο-συν-εργατική (και την αλληλο-παρα-ωθητική, τη συν-επί-βλέψη, το προ-ανά-φέρθηκε, τα τυπο-εκ-δοτικά και την επί-ανά-άξιο-λόγηση), ο νέος κανόνας της σχίζο-λεξίας δεν επί-τρέπει πάνω από ένα ενωτικό σε μία λέξη. Μην τα ξε-φτιλίσουμε όλα.

Στο υπό-εργείο παρα-Παιδείας, απο-Παίδων και Δια Βίου απο-Μάθησης ανά-ήκουν, όχι παίξε γέλασε (το Θρησκευμάτων δεν το πιάνω, γιατί εκεί υπάρχουν πολλά σχίσματα και δια-ρήξεις ιματίων). Αυτοί ξε-στραβώνουν απο-στραβώνουν τα παιδιά μας. Ας μάθουν πρώτα τα βασικά και αυτο-νοητά, ας κάνουν καν-μία αυτο-κριτική και μετά φιγουρα-τζήδικες προς-εγγίσεις.

Αϊσιχτίρ. Δεν αλληλοπαρωθούμαστε, λεωγώ; Εγωθαταενωνωόλα, πουναικαιιστορικηορθογραφία ναϊσορροπησωλιγοταπράγματα. Θασασμαθωεγωτρόπους, αλλιώς θαμασφαειοκατωκοσμοσόλους. :devil:

Hellegennes

20-12-2011, 06:37 PM

Με το καλό να διαβάσουμε και κ-αν-είς, μη-δέν, τί-ποτε και μή-τε.

Zazula

20-12-2011, 06:44 PM

Νομίζω ο πρωταθλητής είναι ένας: απ' εν αν τι ας! :p

Hellegennes

20-12-2011, 07:10 PM

Κλέβεις· το "ας" είναι κατάληξη.:p

daeman

20-12-2011, 10:23 PM

Υπάρχουν βέβαια πολύ περισσότερα, πολλά (επίρ.) καλά, όπως το «ό,τι» που ένας σχιζοφρενής κάποτε μου το είχε διορθώσει σε «ό, τι» (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-πολλά-περισσότερα&p=59948&viewfull=1#post59948) (με κενό για να ξεχωρίζουν οι δύο λέξεις, λέει) και το ο τι δη ποτε που λέει εκεί (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-πολλά-περισσότερα&p=60010&viewfull=1#post60010) ο Μπουκανιέρος.

Όχι ο τι πρέπει, ο τι κι ο τι κι ο τι να 'ναι. Στο τέλος, θα τα κάνουμε συλλαβική γλώσσα τα ελ λη νι κα, σαν τα κι νε ζι κα. :twit:
Να γράφουν έτσι οι «δάσκαλοι του γένους» δεν πειράζει, τα γκρίκλις μόνο να 'χουμε μπαμπούλα, βδδδέλλλυγγγμμα (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?6324-μπίχλα-filth&p=70687&viewfull=1#post70687). :rolleyes:

drsiebenmal

20-12-2011, 10:48 PM

Στο τέλος, θα τα κάνουμε συλλαβική γλώσσα τα ελ λη νι κα, σαν τα κι νε ζι κα.Μα από συλλαβική γραφή (http://en.wikipedia.org/wiki/Linear_B) ξεκίνησαν ;)...

daeman

20-12-2011, 10:54 PM

Ε πι στρο φη στις ρι ζες λοι πον. Άμα είναι έτσι, να το πάμε πιο πίσω, στο προπατορικό α (και το ουγκ). :devil:

http://www.youtube.com/watch?v=hIvmXTlgi6I

Hellegennes

21-12-2011, 10:50 AM

Μα από συλλαβική γραφή (http://en.wikipedia.org/wiki/Linear_B) ξεκίνησαν ;)...

Τι καλά! Επιστροφή στα τρισχιλιετή νάματα!:laugh:

nickel

21-12-2011, 12:41 PM

Πάντως, το νήμα ξεκίνησε με το σπάνιο φαινόμενο της σχιζολεξίας σε συνδυασμό με αποστροφομανία, ή, αν θέλετε, την εμφάνιση της αποστρόφου στη μέση κάποιων λέξεων, π.χ. *δώσ’τε, εκεί που είχαμε συγκοπή τού δώσετε σε δώστε, ή *ξανά’πα για τον εναλλακτικό αόριστο ξανάπα (που κάνει και ξαναείπα) του ξαναλέω, *πρωτό’ρθα κ.λπ.

Οι δεκάδες οι λέξεις που συνέλαβε ο Earion σε μία και μόνη εγκύκλιο είναι διαφορετικό φαινόμενο που μπορεί να αυτονομηθεί και θα το έλεγα ενωτικομανία. Έχουμε συνεχώς καινούργιες σύνθετες λέξεις, που στα αγγλικά μπορεί να αποφεύγουν το ενωτικό (π.χ. το neoconservatives είναι καλύτερο από το neo-conservatives) ή να το χρειάζονται οπωσδήποτε (π.χ. Anglo-French, αγγλογαλλικός). Στα ελληνικά όμως κατά κανόνα το αποφεύγουμε το ενωτικό της σύνθεσης, αν και με διαφορετικό μάτι θα κοιτάξουμε την κάθε περίπτωση της εγκυκλίου. Είναι τόσες οι λέξεις που έχουμε από αυτο-, αλληλο-, πρωτο- κ.ά. χωρίς ενωτικό που δεν μπορώ να καταλάβω την ενωτικολαγνεία (εναλλακτικός όρος). Αναρωτήθηκα, μάλιστα, τι θα έκαναν αν επέλεγαν να γράψουν αυτορρυθμιζόμενη — θα το χώριζαν αυτορ-ρυθμιζόμενη; Περισσότερη κατανόηση έχω για κάποια άλλα: υπο-θέμα, κοινωνικο-μορφωτικά. Την ίδια κατανόηση δείχνει και ο Earion. Αξίζει να επαναλάβουμε και τι γράφει η Ιορδανίδου στον Οδηγό: «Επίσης χρησιμοποιούμε το ενωτικό σε περιπτώσεις όπου αποφεύγεται η σύνθεση σε μία λέξη, κυρίως σε πρόσφατα δημιουργημένους ή παροδικούς σχηματισμούς όπου η σύνθεση θα εμπόδιζε την αναγνώριση των συνθετικών στοιχείων». Και εδώ δεν εμποδίζεται η αναγνώριση.

Πάντως, ακόμα κι όταν βάζουν άχρηστα ενωτικά, δεν έχουν βάλει και δεύτερο τόνο. Ο δεύτερος τόνος είναι η περίπτωση όπου οι κόρες των ματιών μου αρχίζουν να γυρνάνε περίεργα. (Μμμ, υλικό για τον Ζάζουλα...)

Earion

21-12-2011, 01:48 PM

Πολύ σωστά, Νίκελ. Η συσσώρευση των δεδομένων οδηγεί την έρευνα σε περαιτέρω εξειδίκευση! :D Στο εξής θα διακρίνουμε τη σχιζολεξία από την ενωτικολαγνεία! :D

Αλλά και η παρατήρηση του Δαεμάνου για την απομάκρυνση των συστατικών του «ό,τι» με απασχολεί (για να μην πω με ανησυχεί). Τη βλέπω όλο και συχνότερα στις εφημερίδες. Και την επισημαίνω ιδίως στα ελληνικά που βγάζει ο μεταφραστής του Γκούγκλη.

Alexandra

28-12-2011, 07:42 PM

...όπως το «ό,τι» που ένας σχιζοφρενής κάποτε μου το είχε διορθώσει σε «ό, τι» (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%83%CF%8C%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1&p=59948&viewfull=1#post59948) (με κενό για να ξεχωρίζουν οι δύο λέξεις, λέει)
Ο δικός σου σχιζοφρενής δεν είναι τίποτα μπροστά σ' αυτό που είδα στο Σταρ. Όλα τα "ό,τι" ήταν γραμμένα ως εξής: ο, τι.
Έτσι ακριβώς. Όμικρον χωρίς τόνο, κόμμα, διάστημα και "τι".

UsualSuspect

05-01-2012, 06:11 PM

Από το newsit.gr και το άρθρο του Ν.Ευαγγελάτου για τον ΓΑΠ εδώ (http://www.newsit.gr/default.php?pname=nikosBlogComment&post=368)
"Οφείλει στον όνομα της προσφοράς τόσο της δικής του όσο και της οικογένειας του να βάλει στην άκρη τους εγωισμούς τις εμμονές και τα προσωπικά συμφέροντα , να αποσυρθεί το ταχύτερο δυνατό.
Όχι ανεπιστρεπτί αλλά ...αυθωρί και παρά χρήμα!"

Τι να πρωτοσχολιάσω; Το αυθωρί ή το παρά χρήμα;;;;;;;

nickel

06-01-2012, 01:24 AM

Το *αυθωρί κάνε πως δεν το είδες, γιατί παλιά (στον Πλούταρχο, την Παλαιά Διαθήκη) έτσι το γράφανε. Αλλά το παρά χρήμα μπορεί να σημαίνει και κάτι καινούργιο, ποιος ξέρει… (Κάτι δεν λέει για «προσωπικά συμφέροντα» πιο πάνω; Κακίες...)

Πάντως, το παλιό παραχρήμα είναι από το χρήμα = πράγμα (όπως έλεγαν «Πάντων χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος»). Παραχρήμα από το παρά το χρήμα, παρευθύς, πάραυτα, αμέσως.

UsualSuspect

06-01-2012, 01:04 PM

Έχεις δίκιο για το "αυθωρί" αλλά το "παρά χρήμα" που ακολουθεί δείχνει ότι ο Ευαγγελάτος δεν έγραψε "αυθωρί" με "ι" επειδή έχει άποψη.:laugh:

2294

daeman

06-01-2012, 03:56 PM

Επειδή, μιλώντας για τα δημοσιογραφικά, μ' αρέσει το παράθεμα περί Πυθίας από τον Πλούταρχο που έχει ο Δημητράκος:
«Η Πυθία και προ ερωτήσεως αυθωρί χρησμούς είωθέ τινας εκφέρειν».
Στα οικονομικά ταιριάζει πιο πολύ βέβαια, ωστόσο οι οικονομολόγοι τελευταία όλο ληγμένα δαφνόφυλλα μασάνε. :whistle:

SBE

06-01-2012, 04:30 PM

Δεν ξέρω γιατί το παιδέυουμε, ο Ευαγγελάτος έπρεπε να έχει γραψει: αυθ'ορεί και παρά χρήμα έτσι το:

... να αποσυρθεί το ταχύτερο δυνατό. Όχι ανεπιστρεπτί αλλά ...αυθωρί και παρά χρήμα!

σημαίνει "να αποσυρθεί όχι ανεπιστρεπτί αλλά αυτά να βλέπει και να ετοιμάζεται να κάνει μετατροπή νομίσματος (τον παρά χρήμα)", δηλαδή να φύγει όπως πάμε ταξίδι αναψυχής (αλέ ρετούρ).

drsiebenmal

06-01-2012, 04:49 PM

Μόνο εμένα μου φαίνεται λάθος η χρήση του ανεπιστρεπτί εδώ, μαζί με το όχι; Δηλαδή, το σωστό, όπως καταλαβαίνω το συγγραφέα δεν θα έπρεπε να είναι κάτι σαν: «Όχι απλώς/μόνο ανεπιστρεπτί...»; Γιατί έτσι όπως είναι γραμμένο, έχει και την ερμηνεία «Μη φεύγεις για πάντα, αλλά για τώρα, φύγε αμέσως!»

SBE

06-01-2012, 05:39 PM

Ίσως να νομίζει ότι το ανεπιστρεπτί είναι τροπικό επίρρημα- μη φύγεις με το ιχ, φυγε με το λεωφορείο π.χ.

nickel

02-03-2012, 12:22 AM

Είμαι από εκείνους που προτιμούν να γράφουν αποπάνω (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=5872&target_dict=1) και αποκάτω (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=5678&target_dict=1) αν και αντιλαμβάνομαι ότι θα συνυπάρξουν για πολλά χρόνια ακόμα με τα από πάνω και από κάτω. Αυτό που δεν περίμενα να δω σπασμένο στα δύο (αλλά είναι τελικά πολύ διαδεδομένο) ήταν το παρακάτω. Γράφεται σαν μία λέξη από τους ελληνιστικούς χρόνους. Σε δύο λέξεις το θέλουμε μόνο στο «Καλύτερα πάνω παρά κάτω. Καλύτερα νέος, όμορφος, υγιής και πλούσιος παρά γέρος, άσχημος, άρρωστος και φτωχός». Δεν τολμώ να ψάξω να δω τι γίνεται με το παραπάνω.

Zazula

02-03-2012, 07:48 AM

Το έχεις προσέξει ότι το ΛΚΝ το θεωρεί αυτό σωστό;
πάρα [pára] & [para] στη σημ. 2β και συχνά στη σημ. 2α επίρρ. ποσ. : επιτείνει τη σημασία της λέξης που ακολουθεί. 1. [...] 2. προτάσσεται σε οποιαδήποτε άλλη λέξη: α. Πέρνα την ~ άλλη εβδομάδα, την πιο άλλη, τη μεθεπόμενη εβδομάδα. Tην ~ ~ ~ άλλη εβδομάδα, την τέταρτη εβδομάδα ύστερα από αυτή που διανύουμε. O ~ προσπαππούλης, ο προ προπάππος. β. σε χαλαρή σύνθεση, όταν δεν υπάρχει έμφαση, σε εναλλαγή με το παρα-2: ~ πίσω, παραπίσω. ~ πάνω, παραπάνω. || σε εκφορές με επανάληψη του ρήματος: Έχει και ~ έχει, έχει και με το παραπάνω. Θέλω και ~ θέλω, θέλω πάρα πολύ.

nickel

02-03-2012, 10:49 AM

Καλημέρα. Θα μπορούσα να πω, στο ζαζούλειο πρότυπο, «Τι ακριβώς δεν ήταν σαφές στο χαρακτηρισμό “χαλαρή”», αλλά θα προτιμήσω να το πάω παρακάτω / παραπέρα. Ξέρουμε ότι το ΛΚΝ καταγράφει και άλλα από εκείνα που συνήθως θεωρούμε «λάθη», αλλά το ΛΚΝ τα αφήνει να περνάνε ασχολίαστα (π.χ. το προοιωνίζω). Δημιουργείται έτσι το πρόβλημα τού να σου γράφει ο μαθητής ή ο μεταφραστής «προοιωνίζει αλλαγές», να του το διορθώνεις και, στη συνέχεια, να σου τρίβει το ΛΚΝ στη μούρη. Εκεί, λοιπόν, δεν ανάβει καν ένα φλας, να σε προειδοποιήσει ότι υπάρχουν κακοί άνθρωποι που αυτά δεν τα δέχονται. Στην περίπτωση του «παρά» (όπου η χαλαρότητα μπορεί, υποθέτω, να αγκαλιάσει και τα παραπέρα, παραμπρός, παρακάτω) θα μπορούσε να παραλείψει εντελώς την καταγραφή. Κοίταξα τα «παρά πίσω» στο διαδίκτυο. Ίσα ίσα που ξεπερνάνε τα 500 και τα μισά πρέπει να είναι σωστές χρήσεις, π.χ. Εγώ περισσότερο θέλω να βλέπω μπροστά παρά πίσω. Αντιλαμβάνεσαι ότι, αν ένα λεξικό αποφασίσει να συμπεριλάβει τις χαλαρές χρήσεις, εκτός από σαφέστερη σηματοδότηση (τύπου ΚΟΚ), θα πρέπει να έχει και περισσότερες παρόμοιες καταγραφές. Δεν έχει πολλές.

daeman

02-03-2012, 05:55 PM

Για την επιτατική χρήση, υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί να τα προφέρει ή να τα γράψει κανείς χωριστά, κυρίως στις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται πάνω από μία φορά*, αλλά για τη μία φορά και στην κανονική ροή του προφορικού λόγου δεν έχω ακούσει κανέναν να τονίζει διπλά και να τα χωρίζει, λέγοντας π.χ. «την παρά άλλη εβδομάδα», «έχει και παρά έχει», «θέλω και παρά θέλω», αλλά μάλλον ενωμένα: «την παράλλη βδομάδα», «έχω και παραέχω», «θέλω και παραθέλω». Μπορεί να τα λένε κάποιοι χωρισμένα, αλλά δεν νομίζω ότι είναι η πλειονότητα.
Το ΛΚΝ βέβαια γράφει για το πάρα, αλλά δείτε τα έτσι, χωρισμένα και ολογράφως, και πείτε μου εσείς: την πάρα άλλη βδομάδα, έχει και πάρα έχει, θέλω και πάρα θέλω.

Στο γραπτό θα με ξένιζε να τα δω χωρισμένα, γιατί θα τα περίμενα γραμμένα περίπου όπως προφέρονται, αφού μάλλον θα κατέγραφαν προφορικούς διαλόγους με την ανάλογη φυσικότητα. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως αυτός ο χωρισμός να έκανε τον αναγνώστη να κοντοσταθεί για να αποκωδικοποιήσει τη σημασία του παρά π.χ.: Έχω και παρά έχω και σπουδές και πτυχία, θέλω και παρά θέλω και ομορφιά και ακίνητα πολλά και παρανυφάκια με ουρά, αλλά πού να τα βρω η παντέρμη;
Ναι, τα κόμματα στις κατάλληλες θέσεις θα τα ξεχώριζαν και θα βοηθούσαν στην ανάγνωση, αλλά γιατί να βάλεις τον καημένο τον αναγνώστη να τα ψάχνει, ενώ η λύση παραείναι εύκολη;

*Από την άλλη, αν είναι να γράψω ή να πω «την παρά παρά παρά άλλη βδομάδα», δεν γράφω καλύτερα «σ' ένα μήνα» παμ-παρα-παρα;

Μαύρα μου μάτια - Βασίλης Σκουλάς, Μανώλης Λιδάκης

http://www.youtube.com/watch?v=Ol4dZAZZRAo

Τούτο το μήνα τον αποπάνω, τον αποπάνω, τον παραπάνω...

nickel

02-03-2012, 07:34 PM

Θέλω να με πιστέψεις ότι δεν διάβασα καθόλου το υπόλοιπο λήμμα. Μάλιστα, αρκέστηκα στο σχόλιο του Ζαζ και νόμιζα ότι αυτά ήταν παρά (γι' αυτό και το σχόλιο για σωστό παρά πίσω). Αυτά τα πάρα δεν τα ξέρω.

daeman

02-03-2012, 07:45 PM

Γιατί να μη σε πιστέψω; Αφού κι εγώ το ίδιο έπαθα: για το παρά νόμιζα ότι έγραφε στην αρχή και μετά ξανακοίταξα πιο προσεκτικά το ποστ του Ζαζ και την παράλληλη αναζήτηση στον Κόμβο από το λίνκι του και είδα ότι αυτά τα γράφει στο πάρα, οπότε πρόσθεσα τα δέοντα.

Thanasis_P

02-03-2012, 07:53 PM

Βρίσκω πρακτική τη μονολεκτική απόδοση του αποπάνω/αποκάτω, αν και δεν την έχω συνηθίσει. Ακόμα περισσότερο, καθώς έχει συνηθιστεί το παραπάνω/παρακάτω. Εξάλλου μονολεκτικά αποδίδονταν και στα αρχαία (άνωθεν/κάτωθεν). Το επιτατικό παρα- είναι προτιμότερο να ενώνεται με τη λέξη, καθώς μερικές φορές, τονιζόμενο, έχει αρνητική χροιά (διαβάζοντας βέβαια την πρόταση δεν υπάρχει κίνδυνος παρανόησης).
Αν και είμαι συντηρητικός όσο αφορά τη συγχώνευση λέξεων, θεωρώ ότι να χωρίσουμε τις ήδη υπάρχουσες σύνθετες λέξεις, που περιέχουν ένα ολοκληρωμένο νόημα, στις εξ ων συνετέθησαν είναι μάλλον αυθαιρεσία.

Και με αφορμή μια παρατήρηση που έκανε ο nickel για το ρήμα προοιωνίζομαι: Στο σχολικό βιβλίο της Βιολογίας Γ θετ. (σ.119) υπάρχει ως προοιωνίζω. Από τη μια χρησιμοποιούνται λανθασμένοι τύποι και από την άλλη το νόημα μερικών λέξεων γίνεται αντιληπτό (από τους περισσότερους μαθητές) από τα συμφραζόμενα.

daeman

02-03-2012, 07:57 PM

...
Γι' αυτό το τελευταίο έχουμε νήμα, Τhanasis_P: προοιωνίζεται και προοιωνίζει (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?9489-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BF%CE%B9%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BF%CE%B9%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%B9). :)

UsualSuspect

17-03-2012, 06:02 PM

Όπως φαίνεται η σχιζολεξία είναι μεταδοτική. Βλέποντας τον ποδηλατικό αγώνα Milano-Sanremo (ή Μιλάνου-Σανρέμου :D) παρατήρησα ότι οι Ιταλοί γράφουνε Sanremo με μια λέξη. Παρακάτω διαβάστε ενδιαφέρουσα σημείωση από τη βίκι. Στα Ελληνικά το μονολεκτικό Σανρέμο υπάρχει κατά χιλιάδες στο γκουγκλ αλλά το Σαν Ρέμο κατά εκατομμύρια!

"The official spelling of the city is Sanremo, a phonetic contraction of San Romolo (Saint Romolo), official saint and protector of the city. In the local dialect of Ligurian, it sounds like Sanrœmu. The spelling San Remo, as two words, was introduced in 1924 by the mayor and used in official documents during Fascism. This form of the name appears still on some road signs and, more rarely, in unofficial tourist information. It has been the most widely used form of the name in English at least since the 19th century."

nickel

17-03-2012, 06:21 PM

Βρε τι παθαίνουμε μαθαίνουμε!

A dirimere forse definitivamente la controversia interviene l'approvazione dello Statuto comunale, che nel 2002 ha sancito che la denominazione ufficiale della città è nella forma contratta 'Sanremo'.
http://books.google.gr/books?id=_Mq50W50I_IC&pg=PA188#v=onepage&q&f=false

Το θέμα έχει κλείσει με απόφαση της δημοτικής αρχής του 2002, που λέει ότι η επίσημη ονομασία είναι το αχώριστο (και αχώνευτο, θα έλεγα) Σανρέμο. Λες να το κάνουν εδώ Σαρρέμο;

Ο Πάπυρος έχει βέβαια Σαν Ρέμο.

drsiebenmal

17-03-2012, 06:44 PM

Σύντομη μουσική παρέκβαση:

Ο «σαν Ρέμος» Γιάννης Πλούταρχος σιγοντάρει τον Αλ Μπάνο και τη Δήμητρα Θεοδοσίου (http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=138965) στο περσινό φεστιβάλ του Σανρέμο :) (δείτε και μετά το τέλος του τραγουδιού, μέχρι το τέλος του βίντεο)

http://www.youtube.com/watch?v=8xbJB_6hgwo

Και να πώς παρουσιάστηκε το γεγονός από την ελληνική τηλεόραση:

http://www.youtube.com/watch?v=ZKRdYmYEY8Q

Αχ, Μαρία...