saviour sibling

[nickel]

Όρος της επικαιρότητας με ένα μόνο μετάφρασμα στο διαδίκτυο («αδελφός σωτήρας»). Θα προτιμούσα σωτήρας αδελφός (αν και ταλαντεύτηκα για λίγο, όταν είδα ορισμό «babies selected to provide genetic material for seriously ill relatives», υπέρ του ομόαιμος σωτήρας, όπου το όμαιμος είναι τώρα ο εξ αίματος συγγενής, αλλά στα αρχαία ήταν ο αδελφός ή η αδελφή).

Η είδηση αφορά τη νομοθεσία για τα υβριδικά έμβρυα (hybrid embryos).

http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/7407589.stm
http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=901711
http://www.bioethicsreview.uoc.gr/Vol1/Issue1/v1i1a5_Doulakis.pdf

Και η ιστορία του όρου:
http://www.worldwidewords.org/turnsofphrase/tp-sav1.htm

[Elena]

Το «αδελφός σωτήρας» είναι, κατά τη γνώμη μου, ανεπιτυχές μετάφρασμα. αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει -ακόμα- καθιερωθεί.

Στο «Βιοδίκαιο», ο Βιδάλης εξηγεί τι σημαίνει το «saviour sibling» -το οποίο κρατά στα αγγλικά σε παρένθεση και αποφεύγει -απ'όσο θυμάμαι, θα το δω το βράδυ- την απόδοση στα ελληνικά.

Το «ό(ο)μ(ό)αιμος σωτήρας» είναι ωραιότατο, αλλά περισσότερα... αργότερα.

:)

[Elena]

Από το «Βιοδίκαιο» του Τάκη Βιδάλη (Δημοσιεύματα Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής, εκδ. Σάκκουλα, 2007, σελ. 230):
ii) Η επιλογή εμβρύου για την προστασία της υγείας τρίτου («savior sibling»): [...] Το ζήτημα αυτής της επιλογής εμβρύου εμφανίσθηκε σε υποθέσεις που απασχόλησαν την ανεξάρτητη αρχή για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στη Βρετανία (HFEA), αλλά και τα βρετανικά δικαστήρια. Στις υποθέσεις αυτές, οι γονείς παιδιών που έπασχαν από γενετικές ασθένειες, θέλησαν να αποκτήσουν με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης παιδιά/δότες προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων, ώστε να σωθεί ο αδερφός τους.
[...] Από την άλλη πλευρά, η φύση του σκοπού που επιδιώκεται είναι τέτοια, ώστε τελικά η μεταχείριση αυτή του δότη να υπηρετεί την ανθρώπινη αξία του, αφού ήδη από την αρχή της ζωής του θα έχει «πιστωθεί» με τη σωτηρία ενός συνανθρώπου του. [...]


Όντως δεν υπάρχει αντίστοιχη απόδοση πέρα από την αναφορά στον αγγλικό όρο, αλλά μια και αναφέρθηκες, υπάρχουν αρκετοί σχετικοί όροι που είτε αποδίδονται μέσω συναφών παραπλήσιων, ευρύτερων συνήθως -για παράδειγμα το «family balancing» αποδίδεται καταχρηστικά ως «οικογενειακός προγραμματισμός»>«family planning»- ελληνικών όρων ή δεν αποδίδονται καθόλου στα ελληνικά -για παράδειγμα τα «trans-humanism», «post-humanism». Τέλος, υπάρχουν περίπτωσεις που γίνεται αναφορά εμμέσως, όπως αυτή του «savio(u)r sibling», με περιγραφικά στοιχεία -για παράδειγμα «designer baby» ([...]η υγεία ενός παιδιού «σχεδιασμένου» κατάλληλα, ακριβώς για τον σκοπό αυτόν («designer baby»).[...]).



Το άρθρο του Δημήτρη Δουλάκη το διάβασα πριν λίγο και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, αλλά τόσο για τον όρο «savio(u)r sibling», όσο και για άλλους, ίσως θα ήταν καλό να γίνεται έγκαιρα συντονισμένη προσπάθεια απόδοσής τους.


Δεν θα ήθελα να φτιαχτεί χωριστό νήμα για κάθε όρο. Θα προτιμούσα, αν μπορείς, να κρατήσεις όλους τους όρους Βιοηθικής/Βιοδικαίου στο ίδιο νήμα -για ευνόητους λόγους.