Ουδείς άσφαλτος;

[Zazula]

Συνεντευξιάζεται ο βουλευτής Γιώργος Βαγιωνάς στη City Press (http://www.citypress.gr/PDF/1244/24.pdf) και λέει: «Αποδείχτηκε ότι ο αείμνηστος εθνάρχης είχε πολύ δίκιο γιατί στην επαρχία δεν υπήρχε ουδείς γιατρός.» Εγώ θα έγραφα είτε «...γιατί δεν υπήρχε κανένας γιατρός» είτε (στην περίπτωση που λάμβανα έξτρα πόντους για τη χρήση τού ουδείς «...γιατί ουδείς γιατρός υπήρχε».

Αν δεν κάνω λάθος, το ουδείς και το κανένας μπορεί να ταυτίζονται από άποψη σημασίας, αλλά συντάσσονται το μεν πρώτο με κατάφαση το δε δεύτερο με άρνηση για να δηλώσουν το ίδιο πράγμα (δηλ. "ούτε ένας"). Ή κάνω λάθος κι είναι σωστός ο κος Βαγιωνάς; :o

[psifio]

Ο Πάπυρος πάντως συμφωνεί μαζί σας απ' όσο καταλαβαίνω. Από το λήμμα "κανένας":

ΕΤΥΜΟΛ. < μσν. φρ. κἂν εἷς ή κἄν ἕνας (ο μεταπλασμός τού εἷς σε ἕνας είχε πραγματοποιηθεί ήδη κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους και οι δύο τ. κανείς και κανένας συνυπήρχαν όπως και σήμερα). Η φρ. μπορούσε να σημαίνει είτε «τουλάχιστον ένας» είτε «ούτε ένας» (πρβλ. κἂν). Στην πρώτη περίπτωση η σημ. εξελίχθηκε σε «κάποιος» (Είδες κανένα; Δώσε μου κανένα βιβλίο). Στη δεύτερη περίπτωση η σημ. εξελίχθηκε σε «ουδείς», παρέμεινε όμως η αντίστοιχη σύνταξη τού κἂν με άρνηση (Δεν είδα κανένα. Δεν έχω κανένα βιβλίο να σου δώσω, αλλά Ἓν οἶδα ὅτι ούδὲν οἶδα).

[Ambrose]

Τυπικά, ισχύει ότι δύο αρνήσεις=μία κατάφαση, π.χ. στην πρόταση "δεν υπάρχει κανένα λάθος εδώ";

[Lexoplast]

Όχι, γιατί τότε θα λέγαμε "Τσάμπα μαγείρεψα, κανείς ήρθε" και κανείς δεν θα μας κοιτούσε περίεργα.

[Palavra]

Κάπου είχα διαβάσει ότι κανείς δεν = ουδείς αλλά δε θυμάμαι πού.

[nickel]

Ίσως αυτό που σε προβληματίζει, Ambrose, είναι που βλέπεις το «κανένα(ς)» σαν το αγγλικό no/none. Θα βοηθούσε αν το έβλεπες σαν το any/anyone. Π.χ. Ξέρει κανένας/κανείς τη διαφορά; Όχι, κανένας δεν την ξέρει.

Είναι κάτι άλλο που σε προβληματίζει και δεν καταλαβαίνω;

[nickel]

Κάπου είχα διαβάσει ότι κανείς δεν = ουδείς αλλά δε θυμάμαι πού.

Εδώ:
http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=1627

[Elsa]

Όχι, γιατί τότε θα λέγαμε "Τσάμπα μαγείρεψα, κανείς ήρθε" και κανείς δεν θα μας κοιτούσε περίεργα.

Ούτε θα λέγαμε: Τι θα γίνει ρε παιδιά; Θα μαζευτούμε ποτέ, να πάμε πουθενά, να φάμε τίποτα; :p

[Ambrose]

Ίσως αυτό που σε προβληματίζει, Ambrose, είναι που βλέπεις το «κανένα(ς)» σαν το αγγλικό no/none. Θα βοηθούσε αν το έβλεπες σαν το any/anyone. Π.χ. Ξέρει κανένας/κανείς τη διαφορά; Όχι, κανένας δεν την ξέρει.

Είναι κάτι άλλο που σε προβληματίζει και δεν καταλαβαίνω;

Τεσπα, δεν έχει σημασία. Με προβλημάτισε μια φράση που πέτυχα κι αναρωτήθηκα αν υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας γι' αυτές τις περιπτώσεις.

[Elsa]

Αν δεν κάνω λάθος, το ουδείς και το κανένας μπορεί να ταυτίζονται από άποψη σημασίας, αλλά συντάσσονται το μεν πρώτο με κατάφαση το δε δεύτερο με άρνηση για να δηλώσουν το ίδιο πράγμα (δηλ. "ούτε ένας"). Ή κάνω λάθος κι είναι σωστός ο κος Βαγιωνάς; :o

Νεκρανάσταση νήματος με αφορμή την παραπομπή από εκείνο (http://www.lexilogia.gr/forum/showpost.php?p=57319&postcount=1962):

Αν πάλι, θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε την φράση «ούτε ένας», θα λέγαμε «δεν υπήρχε ούτε ένας γιατρός» ή για μεγαλύτερη έμφαση «ούτε ένας γιατρός δεν υπήρχε!». Δηλαδή, συντάσσουμε το «ούτε ένας» σαν το «κανένας» και όχι σαν το «ουδείς».

[nickel]

Συντάσσουμε ωστόσο σαν το ουδείς (δηλ. χωρίς «δεν») την άλλη αόριστη αντωνυμία, το μηδείς. Ξεσηκώνω τα λιγοστά που χρησιμοποιούμε από το ΛΝΕΓ:

μηδενός εξαιρουμένου / μηδεμιάς εξαιρουμένης
μηδένα προ του τέλους μακάριζε
μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω
μηδενί δίκην δικάσης, πριν αμφοίν μύθον ακούσης
μηδέν άγαν

[Chimera]

μηδενός εξαιρουμένου / μηδεμιάς εξαιρουμένης
μηδένα προ του τέλους μακάριζε
μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω
μηδενί δίκην δικάσης, πριν αμφοίν μύθον ακούσης
μηδέν άγαν

Δε λέμε και "ουδενός εξαιρουμένου"; Ή λέω άσχετα; :o

[Ambrose]

Το θυμήθηκα σήμερα διαβάζοντας αυτό (http://www.ethnos.gr/general.asp?catid=11424&subid=20110&pubid=137026):

"Ο πελάτης της τράπεζας με την τσάντα στο χέρι, βγαίνει από το υποκατάστημα. Πλησιάζει το αυτοκίνητό του και ανυποψίαστος, τοποθετεί συνήθως τα χρήματα στο πορτ μπαγκάζ. Κι επειδή κανείς από μόνος του και πριν ξεκινήσει με το αυτοκίνητο, παρατηρεί ότι το λάστιχο του αυτοκινήτου είναι σκασμένο, κάποιος από τη σπείρα αναλαμβάνει να τον πληροφορήσει"