Αράβισσα ή αραβίνα;

[argyro]

Διάβασα το thread για το Τουρκάλα, Τούρκισσα κτλ. αλλά δεν κατέληξα κάτι για το αντίστοιχο θηλυκό του Άραβα.

Κάπου διάβασα ότι ο Νίκος προτείνει το δεύτερο -αραβίνα- κατά το αραπίνα.

Τελικά, ποιο να προτιμήσω; Το Αραβή σας λέει κάτι;

[danae]

Για να είμαι ειλικρινής, και το "Αραβίδα" της Άντζελας μου αρέσει (ανεξάρτητα από ετυμολογίες και λογικές συναγωγές, επειδή έρχεται εύκολα στη γλώσσα)! Και το "Αράβισα" επίσης. Το "Αραβή" όχι.

[Palavra]

Δε θα μου άρεσε. Πρέπει οπωσδήποτε να βάλεις επίθετο, δλδ δε γίνεται να το αποφύγεις με περίφραση;
Έδιτ: κι εγώ την (κ)Αραβίδα σκέφτηκα πρώτα :p

[sarant]

Ο Νίκος είχε προτείνει Αραβίνα, αλλά δεν ξέρω αν έχει απορρίψει το Αράβισσα (στο οποίο έχω καταλήξει εγώ).

Μου φαίνεται πως το Αράβισσα, που το έχει και η Βίβλος, είναι καλή λύση. Για συζήτηση:
http://www.sarantakos.com/language/kotsanologio13.html
και
http://www.sarantakos.com/language/kotsanologio22.html

[argyro]

Το αραβίδα είναι ένα είδος καραμπίνας, που δε χρησιμοποιείται βέβαια πλέον, αλλά σίγουρα δεν μπορούμε με τίποτα να χρησιμοποιήσουμε τον όρο.

Προς το παρόν, θα καταλήξω κι εγώ στο Αράβισσα και βλέπουμε αν υπάρχουν άλλες απαντήσεις.

Ευχαριστώ πολύ!

[Porkcastle]

Ούτε εγώ βρίσκω άσχημο το "Αραβίδα" (τι να πουν κι οι Λέσβιες/Λεσβίες). Το "Αράβισσα" μου αρέσει, ίσως περισσότερο απ' όλα. Το "Αραβή" όχι.

[Palavra]

Εξάλλου, λέμε Αράπης -> Αραπίνα, αλλά μάστορας -> μαστόρισσα, άρα πιο λογικό μου φαίνεται το Αράβισσα.

Από το κείμενο του sarant: Μα,άραβας γυναίκα; Μπλιχ! Μου θυμίζει το ανέκδοτο με τον Άραβα στο αεροδρόμιο :)

[Porkcastle]

Ποιο ανέκδοτο; Πείτε και στην ομήγυρη που δεν γνωρίζει, παρακαλώ! :)

[nickel]

Δεν θα μπορούσα να απορρίψω το λόγιο Αράβισσα. Δεν υπάρχει μόνο στο βιβλίο του Ιώβ, υπάρχει και στον Ουράνη («το πλοίο μας μετέφερε .. φτωχές αράβισσες με καλύπτρες στο πρόσωπο»), προφανώς και αλλού.

Ο αράπης σημαίνει πρώτα απ' όλα τον Άραβα (είναι η τούρκικη λέξη arap). Κοιτάζω αραπίνα στο ΛΝΕΓ και διαβάζω «γυναίκα από την Αραβία ή την Αφρική». Στον Γεωργακά πάλι: αραπίνα 1. Arab woman: οι Αιγύπτιοι δεν είναι διόλου μαύροι, κάποτε μάλιστα συναντάς αραπίνες κατάξανθες (Chatzinis). 2. black woman, negress (syn αράπισσα, νέγρα) [...]. 3. fig dark-skinned or tanned woman [...]. Όταν ο Τσιτσάνης τραγουδά για «αραπίνες μαύρες ερωτιάρες», στην Αραπιά τις βρίσκει (Arab world, που λέγαμε τις προάλλες).

Αναγνωρίζοντας ότι η αραπίνα (συνώνυμο του αράπισσα) δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πια για την Αράβισσα, ξέσκαψα από το Θάνατο του Διγενή τον τύπο Αραβίνα (που εκεί χρησιμοποιείται με γεωγραφική σημασία) και τον πρότεινα επειδή είναι ένα βήμα από την αραπίνα. Και, να πάρει, θα μου άρεσε σε κάποια κείμενα. Καλύτερα «αραβίνες μαύρες ερωτιάρες» παρά «Αράβισσες μαύρες ερωτιάρες».

[danae]

Παρεμπιπτόντως, πείτε μου κάτι: τελικά τα σε -ισσα (εξακολουθούν να) γράφονται με δύο σ; Γιατί έχω την εντύπωση ότι πλέον γράφουμε μέλισα κτλ. Ή είμαι εντελώς λάθος; (Δεν άνοιξα λεξικό για να βεβαιωθώ...)

[nickel]

Παρεμπιπτόντως, πείτε μου κάτι: τελικά τα σε -ισσα (εξακολουθούν να) γράφονται με δύο σ; Γιατί έχω την εντύπωση ότι πλέον γράφουμε μέλισα κτλ. Ή είμαι εντελώς λάθος; (Δεν άνοιξα λεξικό για να βεβαιωθώ...)

Εντελώς. Απλοποίηση του -έσσα έχουμε, που είναι ξένη κατάληξη, π.χ. μετρέσα, πριγκιπέσα.

[danae]

Και η Λάρισα (2.010.000 αναφορές στον γκούγλι) -Λάρισσα (49.100); Είναι θέμα ετυμολογίας, να υποθέσω;

[nickel]

«Επισήμως» είναι Λάρισα εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Και σε παλιές εγκυκλοπαίδειες μόνο αυτή τη γραφή θα βρεις. Υπάρχει η γραφή με «σσ» και στους αρχαίους, αλλά και τότε τη θεωρούσαν λάθος οι λαθοθήρες.

Γράφει σε μια γραμματική:
Τὰ εἰς <ισος> ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ὀξύτονα καὶ βαρύτονα διὰ τοῦ <ι> γράφεται, Κηφισός, Ἰλισός, Κεδρισός, Ἀμισός, Ἀμνισός, Ἄρνισος, Λάρισος, Μήρισος, Μάρισος, Πάμισος, Κρίμισος, Μόρμισος, Νάϊσος, ὕρισος.
ή
Τὰ εἰς ΣΟΣ ὑπερδισύλλαβα ἔχοντα τὴν πρὸ τέλους συλλαβὴν εἰς Ι ἐκτεταμένον λήγουσαν ὀξύνεται· εἰ δέ τι βεβαρυτόνηται, τοῦτο παρώνυμον ὤφθη ἀπὸ θηλυκοῦ· <Κηφισός Ἰλισός Κερδισός>. τὸ δὲ <Ἄρκισος> Ἄρκισα, <Λάρισος> Λάρισα ἀπὸ θηλυκῶν.

Και στο LSJ, στο λήμμα Λάρισα προσθέτει «(not Λάρισσα)». Βεβαίως, δεν βοηθάει που οι Εγγλέζοι τη γράφουν Larissa.

Πάντως, όπως ο Λαρισός, έτσι και ο Κηφισός. Και η Κηφισιά. Και όχι Κηφισσιά (http://www.google.com/search?hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%BA%CE%B7%CF%86%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B9%CE%AC&btnG=Search).

[Ambrose]

Είναι μέλισα ή μέλισσα;

Δεν αντέχω άλλες αλλλαγές. Ο εγκέφαλός μου θα καεί οσονούπω με τα πειράματα των μαθητευόμενων μάγων του Υπουργείου.

[nickel]

Είναι μέλισα ή μέλισσα;

Δεν αντέχω άλλες αλλλαγές. Ο εγκέφαλός μου θα καεί οσονούπω με τα πειράματα των μαθητευόμενων μάγων του Υπουργείου.
Μέλισσα παραμένει και βασίλισσα. Και μην τους λες «μαθητευόμενους μάγους» γιατί δεν τα αποφάσισαν μαθητευόμενοι μάγοι και έχουν μακρά ιστορία και λογική όλες οι αλλαγές που έγιναν. Άλλο αν υπάρχουν μικροδιαφωνίες για κάποιες επιλογές.

(Πρόταση για τρία λάμδα δεν έχει γίνει ακόμα... ;) )

[Costas]

Από τα σχολικά μου χρόνια στο δημοτικό θυμάμαι τον κανόνα ότι τα θηλυκά σε -ισσα γράφονται με δύο σίγμα, καθώς και τις εξαιρέσεις: Λάρισα, σάρισα.

[danae]

Γιατί έχω την εντύπωση ότι κάποια στιγμή απλοποιήθηκαν και γράφονταν "μέλισα" κτλ; Η ιδέα μου είναι ή άλλαξαν και επανήλθαν;

[Costas]

Απ' όσο ξέρω, ποτέ δεν απλοποιήθηκαν.

[faytaurus]

Δείτε και από τα Άρθρα στα Ελληνικά της "Le Monde diplomatique"
Σκηνές από την επιστροφή στην Ταγγέρη"...Στην πραγματικότητα είμαι βερβερικής καταγωγής. Αλλά, για μένα, είμαι Αράβισσα »..."

http://www.monde-diplomatique.gr/spip.php?article25

[Zazula]

Το αραβίδα είναι ένα είδος καραμπίνας, που δε χρησιμοποιείται βέβαια πλέον, αλλά σίγουρα δεν μπορούμε με τίποτα να χρησιμοποιήσουμε τον όρο.
Ο Δημητράκος δίνει:
αραβίς, -ίδος η ΑΝ θηλ. του Άραψ. 2 Ν βραχύκανον πυροβόλον όπλον, ά. καραμπίνα
Το κουλό είναι ότι, τουλάχιστον η δική μου έκδοση του Δημητράκου δεν λημματογραφεί τη λέξη Άραψ! Πάντως στο αράβιος δίνει (για το θηλυκό τού Άραψ) τα Αραβίς και Αράβισσα. Στα θηλυκά που παράγονται από το Αράπης λημματογραφεί τα Αράπα, Αραπίνα, Αράπισσα, Αραπίτσα, Αραποπούλα.

Πάντως το Πρωίας δεν δίνει την (αρχαία, κατά το Δημητράκο) σημασία τού αραβίς, ενώ στο Συμπλήρωμά του προσθέτει ότι αραβίς είναι και γένος φυτών της οικογένειας των σταυρανθών.

Προσωπικά θεωρώ ότι η καραμπίνα ή η καραβίδα δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκη πως δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε το Αραβίδα. Επίσης, τα Αράβισσα και Αραβίνα καλά είναι κι εκείνα. Τέλος, από το Αραβίτης (Πρωίας) μπορούμε να έχουμε και την Αραβίτισσα.

[tsioutsiou]

Και η Λάρισα (2.010.000 αναφορές στον γκούγλι) -Λάρισσα (49.100); Είναι θέμα ετυμολογίας, να υποθέσω;

Κουλάρσε, είναι και θέμα ...κουλέρ http://http://www.google.gr/search?sourceid=navclient&ie=UTF-8&rlz=1T4SKPB_enGR260NL266&q=%CE%9B%CE%AC%CF%81%CF%83%CE%B1 (http://www.google.gr/search?sourceid=navclient&ie=UTF-8&rlz=1T4SKPB_enGR260NL266&q=%CE%9B%CE%AC%CF%81%CF%83%CE%B1) :)

[Costas]

Βρήκα το παρακάτω (http://experts.pathfinder.gr/index.php?view=12&question_id=33543) αμίμητο, και δεν άντεξα να μην το κοτσάρω, τώρα που το νήμα αυτό ψυχορραγεί:

Γεια σου Διοτίμα,
Φοβερό όνομα, η δάσκαλος του Σωκράτη.

[nickel]

Γεια σου Διοτίμα,
Φοβερό όνομα, η δάσκαλος του Σωκράτη.
Ξεκίνησε ο άνθρωπος από το «διδάσκαλος (http://arcadia.ceid.upatras.gr/arkadia/arcadia-hist/topics/diotima.html) του Σωκράτη» και σταμάτησε στο «δάσκαλος»! Δεν είχαν κι αυτοί οι πρόγονοί μας μια «διδασκάλισσα» να τον ψυλλιάσει.

[argyro]

Προσωπικά θεωρώ ότι η καραμπίνα ή η καραβίδα δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκη πως δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε το Αραβίδα.

Ναι, αλλά όταν βάζω αναζήτηση στο google για το αραβίδα, παίρνω συνέχεια ως απαντήσεις όλα τα σχετικά με καραμπίνα, τουφέκι (τυφέκιον), ακόμα και musket στα αγγλικά. Με αυτή τη λογική, θα μπορούσαμε όντως να το χρησιμοποιήσουμε;

[Zazula]

Και η αναζήτηση για turkey θα σε οδηγήσει και σε Τουρκοπούλες (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=177) και σε γαλοπούλες, αλλά οι αγγλόφωνοι το χρησιμοποιούν απροβλημάτιστα. :)

[argyro]

Αν και το είδα καθυστερημένα...

Δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς απαντάς με αυτό (τουρκοπούλες και γαλοπούλες). Ειδικά εφόσον το ανέφερα στην αρχή του thread και κυρίως επειδή δεν υπήρξα ειρωνική. Η αναζήτηση της γαλοπούλας δε θα σου βγάλει κάτι άλλο εκτός από το γνωστό σε όλους μας πουλερικό. Της αραβίδας, όμως, βγάζει. Οπότε; Δε βλέπω κάποια απάντηση...

[Zazula]

(Εγώ να δεις πόσο καθυστερημένα το είδα!) Συγγνώμη αν οδήγησα τον εαυτό μου στο να παρεξηγηθεί. Ήθελα απλώς να δώσω έναν παραλληλισμό: Ναι μεν η αραβίδα είναι και τουφέκι και η γυναίκα Άραβας, αλλά εκτιμώ πως μπορούμε να χρησιμοποιούμε τη λέξη και με τις δύο έννοιες (απαντούσα δηλαδή στο ερώτημά σου "θα μπορούσαμε όντως να το χρησιμοποιήσουμε;") — όπως ένας αγγλόφωνος έχει δύο έννοιες στο turkey: γαλοπούλα και Τουρκία. Άλλωστε, και στις δύο περιπτώσεις, υπάρχει και το κεφαλαίο αρχικό (για την Αραβίδα και το Turkey) που αποσαφηνίζει τη σημασία στο γραπτό λόγο.

[sarant]

Εισηγούμαι στους αρμοδίους να ανακηρυχθεί η 2α Ιανουαρίου ημέρα της Ανάστασης Νημάτων -διότι ο Ζάζουλας σημερα πρέπει να έχει αναστήσει ίσαμε δέκα παλιά νήματα.

[Zazula]

Ταιριαστό με το ότι τη 2α Ιανουαρίου τιμάται ο Σεραφείμ τού Σάρωφ (http://www.eortologio.gr/data/bios.php/?id=2008) (= που σαρώνει τα νήματα). :D Άλλωστε, με την ευκαιρία των ανασκαφών μου στις >5500 αναρτήσεις που μεσολάβησαν όσο έλειπα, έμαθα κι ότι lexilogικό σχόλιό μου έγινε αφορμή για σημείωμά σας (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=16049#post16049), φίλτατε συνθαμώνα, γεγονός που με τιμά ιδιαιτέρως. :)